Ek birimlerin toplam fayda katkısı sırasıyla 10, 8, 6 ve 4 TL; her ek birimin maliyeti 7 TL’dir. Net toplam faydayı ençoklaştıran miktar kaç birimdir?
Doğru cevap: A
Çözüm: Marjinal net faydalar +3, +1, −1, −3’tür. İlk iki birim tercih edilir ve toplam net fayda 4 TL olur.
Bir girişimci aynı anda yalnızca bir projeyi seçebiliyor. Seçilmeyen projelerin beklenen net getirileri 120, 90 ve 70 bin TL. Seçilen projenin fırsat maliyeti nedir?
- A) 280 bin TL
- B) 90 bin TL
- C) 0 TL
- D) 120 bin TL
- E) 70 bin TL
Doğru cevap: D
Çözüm: Fırsat maliyeti vazgeçilen alternatiflerin toplamı değil, en yüksek net değerli 120 bin TL’lik alternatiftir.
A ülkesi bir günde 12 X veya 6 Y; B ülkesi 8 X veya 8 Y üretebiliyor. Hangi eşleştirme doğrudur?
- A) A, X’te; B, Y’de karşılaştırmalı üstünlüğe sahiptir.
- B) A, Y’de; B, X’te karşılaştırmalı üstündür.
- C) İki ülkenin iki maldaki fırsat maliyetleri eşittir.
- D) B iki malda da karşılaştırmalı üstündür.
- E) A iki malda da karşılaştırmalı üstündür.
Doğru cevap: A
Çözüm: A’da 1 X=0,5 Y ve 1 Y=2 X; B’de 1 X=1 Y ve 1 Y=1 X. Bu nedenle A X’te, B Y’de üstündür.
Bir üretici aynı sürede 15 A veya 5 B malı üretebiliyorsa 1 B üretmenin fırsat maliyeti kaç A’dır?
- A) 1/3 A
- B) 3 A
- C) 15 A
- D) 20 A
- E) 5 A
Doğru cevap: B
Çözüm: 15 A’dan vazgeçilerek 5 B elde edilir: 15/5 = 3 A/B.
ÜİE üzerindeki (20 X, 8 Y) noktasından (14 X, 20 Y) noktasına geçiliyor. Bu aralıktaki 1 Y’nin ortalama fırsat maliyeti nedir?
- A) 6 X
- B) 2 X
- C) 1,5 X
- D) 12 X
- E) 0,5 X
Doğru cevap: E
Çözüm: 6 X azalışa karşılık 12 Y artış vardır; 1 Y için 0,5 X fedakârlık yapılır.
Üretim teknolojisi değişmeden işsizlik azalıyor ve üretim ÜİE içinden eğri üzerine ilerliyor. Hangisi zorunlu değildir?
- A) Üretimin mevcut kapasiteye yaklaşması
- B) Uygulanabilir üretim bileşiminin değişmesi
- C) Atıl emek kullanımının artması
- D) ÜİE’nin dışa kaymış olması
- E) Mevcut kaynak kullanım etkinliğinin yükselmesi
Doğru cevap: D
Çözüm: İçten eğri üzerine hareket, kapasite artışı değil mevcut kaynakların daha etkin kullanılmasını gösterebilir.
Sadece X malının üretim teknolojisinde ilerleme yaşanırsa iki mallı ÜİE’de hangisi beklenebilir?
- A) Her iki eksen kesişimi mutlaka aynı oranda küçülür.
- B) Bütün noktalar zorunlu olarak eğri içine düşer.
- C) Y malının azami üretimi mutlaka sıfıra iner.
- D) X malının azami üretimi mutlaka azalır.
- E) X ekseni kesişimi genişlerken Y ekseni kesişimi aynı kalabilir.
Doğru cevap: E
Çözüm: Tek mala özgü teknoloji ilerlemesi o malın azami kapasitesini yükseltebilir; diğer malın eksen kesişimi değişmeyebilir.
Bir ekonomide fiyatlar ağırlıklı olarak piyasa tarafından belirleniyor; devlet eğitim ve altyapı hizmetleri de sunuyor. Bu örnek hangi sisteme en uygundur?
- A) Karma ekonomi
- B) Üretim kararlarının tamamen kaldırıldığı sistem
- C) Yalnızca takas işlemlerinden oluşan sistem
- D) Bütün üretimin merkezî emirle belirlendiği sistem
- E) Devletin bulunmadığı varsayımsal saf piyasa
Doğru cevap: A
Çözüm: Piyasa sinyalleri ile kamu hizmetleri ve müdahalesinin birlikte bulunması karma ekonomi özelliğidir.
Bir ekonomide bütün kaynaklar üretimde etkin kullanılırken gelirlerin çok eşitsiz dağılması mümkündür. Bu durumda hangi çıkarım doğrudur?
- A) Gelir eşitsizliği kaynakların hiç kullanılmadığı anlamına gelir.
- B) Etkin üretim olduğu anda pozitif iktisat yok olur.
- C) Üretim etkinliği gelir dağılımında eşitliği garanti etmez.
- D) Gelir eşitsizliği ÜİE’nin dışına çıkıldığını kanıtlar.
- E) Etkin üretim varsa tüm gelirler eşit olmak zorundadır.
Doğru cevap: C
Çözüm: ÜİE üzerindeki üretim etkinliği, üretilen çıktının kişiler arasında nasıl dağıtıldığından farklıdır.
Bir işletme geri alınamayacak 40.000 TL ön araştırma harcadı. Bugün projeyi tamamlarsa ek gelir 75.000 TL, bugünden sonraki ek maliyet 50.000 TL olacak. Yalnızca bu verilere göre doğru karar nedir?
- A) Projeyi tamamlamak; geleceğe dönük net katkı +25.000 TL’dir.
- B) Projeyi kesinlikle bırakmak; geçmiş 40.000 TL yeniden ek maliyettir.
- C) Kararı yalnızca geçmiş 40.000 TL’ye göre vermek
- D) Ek gelirden geçmiş maliyeti iki kez çıkarmak
- E) Projeyi tamamlamamak; toplam geçmiş harcama her koşulda belirleyicidir.
Doğru cevap: A
Çözüm: Batık 40.000 TL geçmişte kalmıştır; kalan kararın 75.000−50.000=25.000 TL pozitif net getirisi vardır.
ÜİE’de X=0 iken Y=40; X=4 iken Y=38; X=8 iken Y=32; X=12 iken Y=20. X’in artışıyla ilgili hangisi doğrudur?
- A) X üretimi arttıkça Y kaybı her adımda azalmaktadır.
- B) Bütün aralıklarda 1 X’in fırsat maliyeti aynıdır.
- C) X’in artan her dört birimi için feda edilen Y miktarı artmaktadır.
- D) X üretiminin bütün aralıklarda negatif olduğu görülür.
- E) Hiçbir aralıkta Y üretiminden vazgeçilmemektedir.
Doğru cevap: C
Çözüm: X 0→4 için 2 Y; 4→8 için 6 Y; 8→12 için 12 Y kaybı vardır; artan fırsat maliyeti görülür.
Bir önceki tabloda X’in 4’ten 8’e yükseltilmesi sırasında 1 ek X’in ortalama fırsat maliyeti kaç Y’dir?
- A) 6 Y
- B) 3 Y
- C) 0,5 Y
- D) 1,5 Y
- E) 8 Y
Doğru cevap: D
Çözüm: Y üretimi 38’den 32’ye iner: 6 Y/4 X = 1,5 Y/X.
A ülkesinde 1 X için 2 saat, 1 Y için 4 saat; B ülkesinde 1 X için 6 saat, 1 Y için 3 saat işgücü gerekir. Karşılaştırmalı üstünlükler hangisidir?
- A) A, Y’de; B, X’te
- B) A her iki malda
- C) B her iki malda
- D) A, X’te; B, Y’de
- E) Hiçbir ülkede hiçbir malda üstünlük yoktur
Doğru cevap: D
Çözüm: A’da 1 X=0,5 Y, B’de 1 X=2 Y; X’te A. Y’de fırsat maliyeti sırasıyla 2 X ve 0,5 X olduğundan B üstündür.
A ülkesinde 1 X’in fırsat maliyeti 0,5 Y, B ülkesinde 2 Y’dir. Taşıma maliyeti yoksa 1 X için hangi ticaret oranı her iki ülkeye de karşılıklı kazanç olanağı sağlar?
- A) 1 X = 3 Y
- B) 1 X = 1 Y
- C) 1 X = 4 Y
- D) 1 X = 0 Y
- E) 1 X = 0,2 Y
Doğru cevap: B
Çözüm: Karşılıklı yararlı değişim oranı 0,5 ile 2 Y/X arasındadır. 1 Y bu aralığın içindedir.
Bir tüketicinin 1., 2. ve 3. ürün için marjinal faydaları 55, 47 ve 30 TL; her ürünün marjinal maliyeti 38 TL’dir. Kaç ürün seçilmelidir?
Doğru cevap: E
Çözüm: İlk iki ürünün faydası maliyetin üzerinde; üçüncünün 30 TL faydası 38 TL maliyetten düşüktür.
Bir ülkenin tüm kaynakları etkin kullanıldığında X malı artırılmak isteniyor ve teknoloji değişmiyor. Bunun olağan sonucu nedir?
- A) ÜİE otomatik olarak iki kat büyür.
- B) X’in fırsat maliyeti kavramsal olarak yok olur.
- C) Y malının üretiminin bir miktar azaltılması gerekebilir.
- D) Mevcut kaynakların sayısı aniden sonsuz olur.
- E) Hiçbir koşulda başka maldan fedakârlık gerekmez.
Doğru cevap: C
Çözüm: ÜİE üzerindeyken kaynakları X’e aktarmak Y’nin üretiminden vazgeçmeyi gerektirebilir.
İki mallı bir modelde ülke ticaret yaparak kendi üretim imkânları eğrisinin dışındaki bir tüketim bileşimine ulaşabiliyor. Bunun anlamı nedir?
- A) İki ülkede de tüm fiyatlar zorunlu olarak sıfırdır.
- B) Ülkenin bütün faktörleri işsiz kalmıştır.
- C) Tüketim imkânları ticaret sayesinde yerli üretim imkânlarını aşabilir.
- D) İktisatta fırsat maliyeti artık yoktur.
- E) Ülke aynı kaynaklarla fiziksel olarak ÜİE dışı üretim yapmıştır.
Doğru cevap: C
Çözüm: Uluslararası ticaret, ülkenin kendi üretim kapasitesinin dışındaki tüketim sepetlerine erişmesini sağlayabilir; yerli üretim sınırı ayrı kalır.
Girişimci kendi binasında faaliyet gösteriyor. Kiraya verse yıllık 360.000 TL gelir elde edecekti. İşletmenin nakit kira ödememesi hâlinde bu tutar için hangisi doğrudur?
- A) Her durumda açık kira gideri olarak kasadan çıkmıştır.
- B) Bir malın marjinal faydasını kesin olarak sıfırlar.
- C) Yalnızca hanehalkının vergi yüküdür.
- D) Geçmişte ödenmiş ve geri alınamayan batık maliyettir.
- E) Üretimde bina kullanmanın yıllık örtük maliyetidir.
Doğru cevap: E
Çözüm: Alternatif kira geliri vazgeçildiği için 360.000 TL yıllık örtük maliyettir.
A ülkesi aynı işgücüyle 20 X veya 10 Y, B ülkesi 12 X veya 12 Y üretebiliyor. Hangi yorum doğrudur?
- A) A iki malda da mutlak üstündür.
- B) A X’te hem mutlak hem karşılaştırmalı üstün, B Y’de hem mutlak hem karşılaştırmalı üstündür.
- C) Karşılaştırmalı üstünlük miktarlara bakılarak hiçbir zaman bulunamaz.
- D) B iki malda da karşılaştırmalı üstündür.
- E) İki ülke X’te eşit fırsat maliyetine sahiptir.
Doğru cevap: B
Çözüm: A’da 1 X=0,5 Y, B’de 1 X=1 Y; X için A düşük maliyetlidir. X üretiminde 20>12; Y üretiminde 12>10.’dur.
Pareto etkin fakat gelir dağılımı çok eşitsiz bir durum için hangi sonuç mantıksal olarak mümkündür?
- A) Bu durumun mutlaka eşitlikçi olduğu kanıtlanır.
- B) Bazı kişilerin iyileşmesi ancak başkalarının durumunun kötüleşmesiyle mümkün olabilir.
- C) Ekonominin bütün kaynakları kullanılmadan etkinlik sağlanır.
- D) Herkesin gelirini hiçbir kayıp olmadan iki katına çıkarmak mutlaka mümkündür.
- E) Bütün bireylerin aynı faydayı elde ettiği ispatlanır.
Doğru cevap: B
Çözüm: Pareto etkinliğinde kayıpsız bir iyileştirme kalmamış olabilir; bu durum dağılımın adil olduğunu kanıtlamaz.