Makroiktisadın temel inceleme konusu aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Ekonominin genelindeki üretim, enflasyon ve işsizlik
- B) Tek bir tüketicinin marka tercihi
- C) Bir ürünün mağazadaki raf yüksekliği
- D) Bireysel bir satıcının pazarlık tekniği
- E) Tek bir firmanın ambalaj tasarımı
Doğru cevap: A
Çözüm: Makroiktisat toplam üretim, fiyatlar, işsizlik ve büyüme gibi toplulaştırılmış değişkenlerle ilgilenir.
GSYH kavramında “yurt içi” ifadesi neyi vurgular?
- A) Ürünü yalnızca vatandaşların satın almasını
- B) Gelirin mutlaka ulusal para cinsinden tutulmasını
- C) Üretimin ülkenin ekonomik sınırları içinde gerçekleşmesini
- D) Üretici şirketin bütün ortaklarının vatandaş olmasını
- E) Malın yalnızca ülke içinde tüketilmesini
Doğru cevap: C
Çözüm: GSYH üretimin yerini esas alır; sermayenin milliyeti tek başına belirleyici değildir.
GSYH neden akım değişken olarak kabul edilir?
- A) Yalnızca bankadaki mevduat stokunu gösterdiği için
- B) Bir tarihteki bütün serveti ölçtüğü için
- C) Nüfusun bir andaki toplamını verdiği için
- D) Belirli bir dönem boyunca üretilen değeri ölçtüğü için
- E) Geçmişte üretilen bütün konutların değerini topladığı için
Doğru cevap: D
Çözüm: GSYH yıl veya çeyrek gibi bir dönem boyunca yaratılan üretimdir.
Aşağıdakilerden hangisi cari yıl GSYH’sine yeni üretim olarak girer?
- A) Bu yıl üretilen yeni masa
- B) Mevcut hisse senedinin bir yatırımcıdan diğerine geçmesi
- C) İki kişi arasında yapılan karşılıksız para transferi
- D) Geçen yıl üretilmiş aracın bu yıl el değiştirmesi
- E) Beş yıl önce üretilmiş masanın yeniden satışı
Doğru cevap: A
Çözüm: Cari dönemde yeni üretilen nihai mal GSYH’ye girer; mevcut malların el değiştirmesi girmez.
Nihai mal ile ara malın birlikte GSYH’ye eklenmemesinin temel nedeni nedir?
- A) Aynı üretim değerinin iki kez sayılmasını önlemek
- B) İthalatın her durumda sıfır olması
- C) Nihai malın üretim süresi bulunmaması
- D) Malın fiyatının devletçe belirlenmesi
- E) Bütün ara malların ücretsiz üretilmesi
Doğru cevap: A
Çözüm: Ara girdiler nihai mal değerinde zaten bulunduğundan ayrıca eklenmeleri çifte sayıma yol açar.
Katma değer en temel biçimiyle nasıl bulunur?
- A) Toplam ücret eksi toplam nüfus
- B) Yalnızca çalışan sayısının toplamı
- C) Üretim değeri artı ara girdi değeri
- D) Üretim değeri eksi ara girdi değeri
- E) Satış fiyatı çarpı vergi oranı
Doğru cevap: D
Çözüm: Katma değer, üretim değerinden üretimde kullanılan ara girdilerin çıkarılmasıyla hesaplanır.
Harcama yöntemine göre GSYH özdeşliği hangisidir?
- A) C−I−G+X+M
- B) C×I×G×X×M
- C) C+I+G+(M−X)
- D) C+I+G+(X−M)
- E) C+I−G−X−M
Doğru cevap: D
Çözüm: Özel tüketim, yatırım, kamu alımları ve net ihracat toplanır.
C=600, I=200, G=150, X=120 ve M=170 ise harcama yöntemine göre GSYH kaçtır?
- A) 1.240
- B) 1.140
- C) 900
- D) 1.070
- E) 730
Doğru cevap: C
Çözüm: GSYH=600+200+150+120−170=900.
İhracat 120, ithalat 170 ise net ihracat kaçtır?
- A) 0
- B) +290
- C) −290
- D) +50
- E) −50
Doğru cevap: E
Çözüm: Net ihracat X−M=120−170=−50.
C=500, I=150, G=200 ve net ihracat −30 ise GSYH kaçtır?
- A) 850
- B) 880
- C) 820
- D) 720
- E) 780
Doğru cevap: C
Çözüm: GSYH=500+150+200−30=820.
Çiftçi ürünü 100, değirmen unu 160 ve fırın ekmeği nihai tüketiciye 240 TL’ye satıyorsa; başka ara girdiler yokken zincirin toplam katma değeri kaç TL’dir?
- A) 400
- B) 240
- C) 260
- D) 160
- E) 500
Doğru cevap: B
Çözüm: Katma değerler 100, 60, 80; toplam 240 TL’dir.
Çiftçiden tahıl 100 TL’ye alıp unu 160 TL’ye satan değirmenin başka ara girdisi yoksa katma değeri kaç TL’dir?
- A) 160
- B) 260
- C) 40
- D) 60
- E) 100
Doğru cevap: D
Çözüm: Değirmenin katma değeri 160−100=60 TL’dir.
GSYH=1.000, yurt dışından net birincil gelir +40 ise GSMG kaçtır?
- A) 1.040
- B) 960
- C) 1.400
- D) 1.000
- E) 940
Doğru cevap: A
Çözüm: GSMG=GSYH+net dış birincil gelir=1.000+40=1.040.
GSYH=1.000 ve amortisman=100 ise net yurt içi hasıla kaçtır?
- A) 800
- B) 900
- C) 100
- D) 1.100
- E) 1.000
Doğru cevap: B
Çözüm: NDP=GSYH−amortisman=1.000−100=900.
Bir ekonomide C=700, I=250, G=180, X=130, M=260 iken GSYH kaçtır?
- A) 1.000
- B) 740
- C) 1.520
- D) 1.260
- E) 870
Doğru cevap: A
Çözüm: GSYH=700+250+180+130−260=1.000; ithalat C, I ve G içindeki yabancı üretimi ayırır.
C=900, sabit sermaye yatırımı=150, stok değişimi=−20, G=300 ve net ihracat=−30 ise GSYH kaçtır?
- A) 1.340
- B) 1.300
- C) 1.260
- D) 1.360
- E) 1.320
Doğru cevap: B
Çözüm: Yatırım I=150−20=130; GSYH=900+130+300−30=1.300.
Dört aşamalı üretimde satış değerleri 50, 110, 170 ve 250 TL; her aşamada önceki ürün tek ara girdiyse toplam katma değer kaçtır?
- A) 420
- B) 200
- C) 250
- D) 580
- E) 300
Doğru cevap: C
Çözüm: Katma değerler 50,60,60,80; toplam 250 TL olup nihai satış değerine eşittir.
Baz yıl fiyatı 10 TL, cari yıl fiyatı 15 TL olan tek maldan cari yılda 100 adet üretiliyor. Cari yılın nominal ve sabit bazlı reel GSYH ikilisi hangisidir?
- A) 1.500 ve 1.000
- B) 1.500 ve 1.500
- C) 1.000 ve 1.500
- D) 1.000 ve 500
- E) 500 ve 1.000
Doğru cevap: A
Çözüm: Nominal=15×100=1.500, reel=10×100=1.000.
GSYH deflatörü bir önceki yılda 110, cari yılda 121 ise bu endekse göre yıllık fiyat artışı yüzde kaçtır?
- A) %1
- B) %21
- C) %20
- D) %10
- E) %11
Doğru cevap: D
Çözüm: Enflasyon=(121−110)/110×100=%10; 121 düzeyi %21 yıllık artış anlamına gelmez.
Tek mal üreten ekonomide miktar sabitken malın fiyatı %20 artarsa nominal ve reel GSYH için hangi ifade doğrudur?
- A) Nominal %10, reel %10 artar.
- B) İkisi de %20 azalır.
- C) Nominal %20 artar, reel değişmez.
- D) Nominal değişmez, reel %20 artar.
- E) İkisi de %20 artar.
Doğru cevap: C
Çözüm: Miktar sabit olduğu için reel üretim değişmez; cari fiyatlı değer %20 artar.