Makroiktisadın temel inceleme konusu aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Ekonominin genelindeki üretim, enflasyon ve işsizlik
- B) Tek bir tüketicinin marka tercihi
- C) Bir ürünün mağazadaki raf yüksekliği
- D) Bireysel bir satıcının pazarlık tekniği
- E) Tek bir firmanın ambalaj tasarımı
Doğru cevap: A
Çözüm: Makroiktisat toplam üretim, fiyatlar, işsizlik ve büyüme gibi toplulaştırılmış değişkenlerle ilgilenir.
GSYH kavramında “yurt içi” ifadesi neyi vurgular?
- A) Ürünü yalnızca vatandaşların satın almasını
- B) Gelirin mutlaka ulusal para cinsinden tutulmasını
- C) Üretimin ülkenin ekonomik sınırları içinde gerçekleşmesini
- D) Üretici şirketin bütün ortaklarının vatandaş olmasını
- E) Malın yalnızca ülke içinde tüketilmesini
Doğru cevap: C
Çözüm: GSYH üretimin yerini esas alır; sermayenin milliyeti tek başına belirleyici değildir.
GSYH neden akım değişken olarak kabul edilir?
- A) Yalnızca bankadaki mevduat stokunu gösterdiği için
- B) Bir tarihteki bütün serveti ölçtüğü için
- C) Nüfusun bir andaki toplamını verdiği için
- D) Belirli bir dönem boyunca üretilen değeri ölçtüğü için
- E) Geçmişte üretilen bütün konutların değerini topladığı için
Doğru cevap: D
Çözüm: GSYH yıl veya çeyrek gibi bir dönem boyunca yaratılan üretimdir.
Aşağıdakilerden hangisi cari yıl GSYH’sine yeni üretim olarak girer?
- A) Bu yıl üretilen yeni masa
- B) Mevcut hisse senedinin bir yatırımcıdan diğerine geçmesi
- C) İki kişi arasında yapılan karşılıksız para transferi
- D) Geçen yıl üretilmiş aracın bu yıl el değiştirmesi
- E) Beş yıl önce üretilmiş masanın yeniden satışı
Doğru cevap: A
Çözüm: Cari dönemde yeni üretilen nihai mal GSYH’ye girer; mevcut malların el değiştirmesi girmez.
Nihai mal ile ara malın birlikte GSYH’ye eklenmemesinin temel nedeni nedir?
- A) Aynı üretim değerinin iki kez sayılmasını önlemek
- B) İthalatın her durumda sıfır olması
- C) Nihai malın üretim süresi bulunmaması
- D) Malın fiyatının devletçe belirlenmesi
- E) Bütün ara malların ücretsiz üretilmesi
Doğru cevap: A
Çözüm: Ara girdiler nihai mal değerinde zaten bulunduğundan ayrıca eklenmeleri çifte sayıma yol açar.
Katma değer en temel biçimiyle nasıl bulunur?
- A) Toplam ücret eksi toplam nüfus
- B) Yalnızca çalışan sayısının toplamı
- C) Üretim değeri artı ara girdi değeri
- D) Üretim değeri eksi ara girdi değeri
- E) Satış fiyatı çarpı vergi oranı
Doğru cevap: D
Çözüm: Katma değer, üretim değerinden üretimde kullanılan ara girdilerin çıkarılmasıyla hesaplanır.
Harcama yöntemine göre GSYH özdeşliği hangisidir?
- A) C−I−G+X+M
- B) C×I×G×X×M
- C) C+I+G+(M−X)
- D) C+I+G+(X−M)
- E) C+I−G−X−M
Doğru cevap: D
Çözüm: Özel tüketim, yatırım, kamu alımları ve net ihracat toplanır.
Yeni bir konut inşaatının nihai harcama sınıflandırmasındaki yeri hangisidir?
- A) Gayrisafi yatırım (I)
- B) İthalat (M)
- C) Doğrudan transfer ödemesi
- D) Yalnızca özel tüketim (C)
- E) Finansal varlık devri
Doğru cevap: A
Çözüm: Yeni konut yatırımları ulusal hesaplarda gayrisafi sermaye oluşumunun parçasıdır.
Hanehalkının yeni üretilmiş otomobil satın alması genellikle hangi kalemde yer alır?
- A) Stok değişimi (I)
- B) Özel tüketim (C)
- C) İhracat (X)
- D) Amortisman
- E) Kamu alımı (G)
Doğru cevap: B
Çözüm: Hanehalkının yeni tüketim malı alımı özel tüketim harcamasıdır.
Firmaların cari dönemde ürettiği fakat satamadığı malların stok artışı hangi kalemde yer alır?
- A) Net birincil gelir
- B) Yatırım (I)
- C) Transfer ödemesi
- D) Amortisman
- E) İthalat (M)
Doğru cevap: B
Çözüm: Stok değişimi gayrisafi yatırımın bileşenlerinden biridir.
Mevcut bir şirket hissesinin borsada alınıp satılması neden doğrudan GSYH’ye eklenmez?
- A) İşlemin yalnızca yabancılar arasında yapılabilmesi nedeniyle
- B) GSYH’nin hiç hizmet üretimini içermemesi nedeniyle
- C) Bütün finansal işlemlerin yasak olması nedeniyle
- D) Yeni mal veya hizmet üretimi değil finansal varlık devri olduğu için
- E) Hisse değerinin mutlaka sıfır olması nedeniyle
Doğru cevap: D
Çözüm: Mülkiyet devri yeni üretim değildir; varsa yeni aracılık hizmeti ayrı değerlendirilebilir.
Emekli aylığı gibi karşılıksız kamu transferi doğrudan hangi nedenle G kalemine girmez?
- A) Ülkenin nüfusunu doğrudan değiştirdiği için
- B) Bir üretim faktörünün amortismanı olduğu için
- C) Yeni mal veya hizmet satın alımı olmaması nedeniyle
- D) Her zaman özel sabit sermaye yatırımı olduğu için
- E) Yalnızca ihracata konu olduğu için
Doğru cevap: C
Çözüm: Transfer bir gelir aktarımıdır; devletin cari mal/hizmet alımı değildir.
GSYH hesabında ithalatın çıkarılmasının temel amacı nedir?
- A) Her zaman bütçe açığını azaltmak
- B) Yurt dışında üretilmiş malların yerli üretim sayılmasını önlemek
- C) Tüketici harcamalarını iki katına çıkarmak
- D) İthal malların fiyatını sıfıra düşürmek
- E) İhracatı hesaplardan tamamen çıkarmak
Doğru cevap: B
Çözüm: C, I ve G içinde ithal mallar bulunabildiği için M çıkarılarak yurt içi üretim ayrıştırılır.
Gayrisafi millî gelir (GSMG/GNI), GSYH’den hangi kalemle farklılaşır?
- A) Yalnızca şehir nüfusu
- B) Yalnızca cari yıl doğum sayısı
- C) Yalnızca ülke yüzölçümü
- D) Yalnızca ihracatın fiziksel ağırlığı
- E) Yurt dışından net birincil gelir
Doğru cevap: E
Çözüm: GSMG=GSYH+yurt dışından alınan ve dışarıya ödenen birincil gelirlerin neti.
Net yurt içi hasıla, GSYH’den ne çıkarılarak bulunur?
- A) Yalnızca yeni konut yatırımı
- B) Bütün özel tüketim harcamaları
- C) Sabit sermaye tüketimi (amortisman)
- D) Tüm çalışanların ücretleri
- E) Tüm ihracat tutarı
Doğru cevap: C
Çözüm: NDP=GSYH−amortisman eşitliği kullanılır.
Nominal GSYH hangi fiyatlarla hesaplanır?
- A) Ürünlerin yalnızca sıfır fiyatlarıyla
- B) Her yıl değişmeyen tek bir zorunlu fiyatla
- C) Sadece ithalat fiyatlarıyla
- D) Yalnızca önceki yılın ortalama ücretleriyle
- E) Üretimin yapıldığı dönemin cari fiyatlarıyla
Doğru cevap: E
Çözüm: Nominal GSYH cari yıl miktarlarını cari yıl fiyatlarıyla değerlendirir.
Reel GSYH’nin nominal GSYH’den temel farkı nedir?
- A) Bütün fiyatları sürekli artırması
- B) Fiyat değişimlerinin etkisini ayırarak üretim hacmini ölçmesi
- C) Ücret gelirlerini hesaptan tamamen çıkarması
- D) Yalnızca finansal işlemleri ölçmesi
- E) Üretim miktarını mutlaka sabit kabul etmesi
Doğru cevap: B
Çözüm: Reel GSYH üretim miktarını fiyat etkisinden arındırarak karşılaştırmaya yarar.
Basit sabit baz yıllı gösterimde GSYH deflatörü nasıl hesaplanır?
- A) Amortisman / ihracat × 100
- B) Nominal GSYH − nüfus
- C) Reel GSYH / Nominal GSYH × 100
- D) Nominal GSYH + Reel GSYH
- E) Nominal GSYH / Reel GSYH × 100
Doğru cevap: E
Çözüm: Deflatör nominal değerin aynı kapsamlı reel değere oranının 100 ile çarpımıdır.
Marjinal tüketim eğilimi (MPC) neyi ölçer?
- A) İthalatın ihracata mutlak eşitliğini
- B) Bütün fiyatların yıllık artış oranını
- C) Harcanabilir gelirdeki bir birim artışın tüketime ayrılan payını
- D) Toplam servetin tamamının değerini
- E) Kamu borcunun vadesini
Doğru cevap: C
Çözüm: MPC=ΔC/ΔYd oranıdır.
Basit tüketim-tasarruf modelinde MPC ile MPS toplamı kaçtır?
Doğru cevap: E
Çözüm: Ek harcanabilir gelir ya tüketime ya tasarrufa gittiğinden MPC+MPS=1 olur.