Mikroiktisadın temel inceleme birimi aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Birey, firma ve belirli piyasalardaki kararlar
- B) Ülkenin toplam gayrisafi yurt içi hasılası
- C) Ulusal işsizlik oranının uzun dönem seyri
- D) Toplam fiyatlar genel düzeyi
- E) Merkez bankasının yıllık para arzı
Doğru cevap: A
Çözüm: Mikroiktisat birey, firma ve tekil piyasaların davranışlarını; makroiktisat toplam değişkenleri inceler.
Bir seçim nedeniyle vazgeçilen en değerli alternatifin değeri hangi kavramdır?
- A) Sabit maliyet
- B) Fırsat maliyeti
- C) Batık maliyet
- D) Toplam hasılat
- E) Muhasebe kârı
Doğru cevap: B
Çözüm: Fırsat maliyeti, elde edilmeyen en iyi alternatifin değeridir; seçeneklerin tamamının toplamı değildir.
“Diğer bütün koşullar sabitken” varsayımı iktisatta hangi terimle ifade edilir?
- A) Ex post
- B) Pareto üstünlüğü
- C) Ceteris paribus
- D) Moral hazard
- E) Ad valorem
Doğru cevap: C
Çözüm: Ceteris paribus, bir değişkenin etkisini incelerken diğer belirleyicileri sabit tutma varsayımıdır.
“Kamu ulaşımının ücretsiz olması gerekir” cümlesi hangi önerme türüdür?
- A) Pozitif önerme
- B) Muhasebe özdeşliği
- C) Fayda fonksiyonu
- D) Normatif önerme
- E) Talep denklemi
Doğru cevap: D
Çözüm: Olması gereken hakkında değer yargısı içerdiği için normatif önermedir.
Bir malın bir birim daha tüketilmesinin toplam faydaya yaptığı katkı nedir?
- A) Toplam fayda
- B) Üretici rantı
- C) Marjinal maliyet
- D) Fırsat maliyeti
- E) Marjinal fayda
Doğru cevap: E
Çözüm: Marjinal fayda, tüketimdeki küçük artışın toplam faydayı ne kadar değiştirdiğini gösterir.
Faydayı yalnız tüketim sepetlerinin sıralanması üzerinden açıklayan yaklaşım hangisidir?
- A) Ordinal fayda yaklaşımı
- B) Kardinal fayda yaklaşımı
- C) Maliyet muhasebesi yaklaşımı
- D) Miktar teorisi
- E) Klasik miktar denklemi
Doğru cevap: A
Çözüm: Ordinal yaklaşım, faydanın sayısal değerinden ziyade tercih sıralamasını kullanır.
Aynı fayda düzeyini veren farklı iki mallı tüketim sepetlerini gösteren eğrinin adı nedir?
- A) Arz eğrisi
- B) Kayıtsızlık eğrisi
- C) Phillips eğrisi
- D) Lorenz eğrisi
- E) Üretim imkânları eğrisi
Doğru cevap: B
Çözüm: Kayıtsızlık eğrisi üzerindeki her sepet aynı tercih düzeyini temsil eder.
Gelir 200 TL, X fiyatı 25 TL ise yalnız X satın alındığında en fazla kaç birim alınabilir?
Doğru cevap: A
Çözüm: X ekseni kesişimi M/Pₓ=200/25=8 birimdir.
M=180, Pₓ=15 ve Pᵧ=30 iken bütçe doğrusunun eğimi kaçtır?
- A) −2
- B) −1/2
- C) 1/2
- D) −6
- E) −1/6
Doğru cevap: B
Çözüm: Bütçe doğrusunun eğimi −Pₓ/Pᵧ=−15/30=−1/2 olur.
Gelir 240 TL, X fiyatı 20 TL, Y fiyatı 30 TL ise hangi sepet bütçe doğrusu üzerindedir?
- A) X=6, Y=5
- B) X=9, Y=4
- C) X=6, Y=4
- D) X=12, Y=2
- E) X=8, Y=4
Doğru cevap: C
Çözüm: 6×20+4×30=120+120=240; diğer sepetlerin toplam harcaması farklıdır.
Bir malın toplam faydası üçüncü birimde 70, dördüncü birimde 82 ise dördüncü birimin marjinal faydası kaçtır?
- A) 82
- B) 70
- C) 152
- D) 12
- E) 4
Doğru cevap: D
Çözüm: Dördüncü birim MU=TU(4)−TU(3)=82−70=12 olur.
Marjinal fayda pozitif ancak her yeni birimde azalıyorsa toplam fayda için hangisi söylenebilir?
- A) Toplam fayda mutlaka azalır
- B) Toplam fayda daima sıfırdır
- C) Tüm malların fiyatı yükselir
- D) Fayda ölçülemez hâle gelir
- E) Toplam fayda artar fakat artış hızı düşer
Doğru cevap: E
Çözüm: MU pozitifse TU artar; MU azalıyorsa TU artışları küçülür.
Gelir sabitken yalnız X malının fiyatı yarıya düşerse bütçe doğrusunda hangi değişim ortaya çıkar?
- A) X ekseni kesişimi iki katına çıkar
- B) Y ekseni kesişimi iki katına çıkar
- C) Her iki kesişim yarıya iner
- D) Doğru paralel içe kayar
- E) Her iki kesişim aynı kalır
Doğru cevap: A
Çözüm: M/Pₓ, Pₓ yarıya indiğinde iki katına çıkar; M/Pᵧ değişmez.
MUₓ=24, MUᵧ=12 ise MRSₓᵧ kaçtır?
- A) 1/2
- B) 2
- C) 12
- D) 36
- E) −2
Doğru cevap: B
Çözüm: MRSₓᵧ=MUₓ/MUᵧ=24/12=2 olarak bulunur.
U=X·Y, M=240, Pₓ=20 ve Pᵧ=30 olan tüketicinin optimal sepeti ve harcama tutarları hangisidir?
- A) X=6, Y=4; iki mala da 120 TL
- B) X=4, Y=6; X’e 80 TL ve Y’ye 180 TL
- C) X=8, Y=2; X’e 160 TL ve Y’ye 60 TL
- D) X=12, Y=0; X’e 240 TL ve Y’ye 0 TL
- E) X=3, Y=6; X’e 60 TL ve Y’ye 180 TL
Doğru cevap: A
Çözüm: U=XY için her mala gelirin yarısı ayrılır; X=120/20=6 ve Y=120/30=4 olur.
U=X²Y, M=180, Pₓ=10 ve Pᵧ=20 iken iç optimum hangisidir?
- A) X=9, Y=4,5
- B) X=12, Y=3
- C) X=6, Y=6
- D) X=18, Y=0
- E) X=10, Y=4
Doğru cevap: B
Çözüm: X üssü 2, Y üssü 1 olduğundan gelir payları 2/3 ve 1/3’tür: X=120/10=12, Y=60/20=3.
U=XY, Pₓ=10, Pᵧ=20 ve M=200 için optimum MRSₓᵧ ile sepet hangisidir?
- A) MRS=2; X=5, Y=10
- B) MRS=1/2; X=5, Y=10
- C) MRS=1/2; X=10, Y=5
- D) MRS=1; X=10, Y=5
- E) MRS=2; X=10, Y=5
Doğru cevap: C
Çözüm: X ve Y’ye 100’er TL harcanır; (10,5) noktasında MRS=Y/X=5/10=1/2=Pₓ/Pᵧ.
U=min(X,2Y), M=160, Pₓ=20 ve Pᵧ=20 iken optimal tüketim miktarları hangisidir?
- A) X=4, Y=4
- B) X=8/3, Y=16/3
- C) X=6, Y=2
- D) X=16/3, Y=8/3
- E) X=8, Y=0
Doğru cevap: D
Çözüm: Tamamlayıcı oran X=2Y; 20(2Y)+20Y=160 → Y=8/3 ve X=16/3.
U=3X+2Y, Pₓ=6 ve Pᵧ=8, M=120 iken fayda maksimize eden sepet hangisidir?
- A) X=0, Y=15
- B) X=10, Y=7,5
- C) X=12, Y=6
- D) X=6, Y=10,5
- E) X=20, Y=0
Doğru cevap: E
Çözüm: Fiyat başına fayda X için 3/6=0,5, Y için 2/8=0,25; tam ikame mallarında bütün bütçe X’e ayrılır.
U=2X+Y, Pₓ=10, Pᵧ=5 ve M=100 iken optimum hakkında hangisi doğrudur?
- A) Bütçe üzerinde yer alan her sepet aynı faydayı sağlar
- B) Yalnız X=10, Y=0 optimaldir
- C) Yalnız X=0, Y=20 optimaldir
- D) X=Y=5 sepeti bütçeyi aşar
- E) Her optimum bütçenin altında kalmalıdır
Doğru cevap: A
Çözüm: Fayda/TL oranları 2/10=1/5 ve 1/5 eşit; her iki maldan alınan bütçe üzerindeki tüm sepetlerin faydası aynıdır.