Tüketicinin ek bir X malı için aynı fayda düzeyinde vazgeçmeye razı olduğu Y miktarı neyi ifade eder?
- A) Marjinal teknik ikame oranını
- B) Marjinal dönüşüm oranını
- C) Marjinal ikame oranını
- D) Ortalama maliyeti
- E) Marjinal vergi oranını
Doğru cevap: C
Çözüm: MRS, tüketicinin iki mal arasındaki öznel değiş tokuş isteğini gösterir.
İki malın fiyatı ve gelir veri iken alınabilecek sepetlerin tümünü hangi kavram gösterir?
- A) Kayıtsızlık haritası
- B) Üretim fonksiyonu
- C) Girdi-çıktı tablosu
- D) Bütçe kümesi
- E) Toplam talep eğrisi
Doğru cevap: D
Çözüm: Bütçe kümesi, toplam harcaması geliri aşmayan sepetlerden oluşur.
Gelirin tamamının iki mala harcandığı sepetleri gösteren doğru hangisidir?
- A) Engel eğrisi
- B) Piyasa arz doğrusu
- C) Eş ürün eğrisi
- D) Kısa dönem maliyet doğrusu
- E) Bütçe doğrusu
Doğru cevap: E
Çözüm: Bütçe doğrusu PₓX+PᵧY=M eşitliğini sağlayan tüketim sepetlerini gösterir.
Gelir ve fiyatlar sabitken bütçe doğrusunun eğimi aşağıdakilerden hangisidir?
- A) −Pₓ/Pᵧ
- B) −Pᵧ/Pₓ
- C) M/Pₓ
- D) M/Pᵧ
- E) Pₓ+Pᵧ
Doğru cevap: A
Çözüm: Y dikey, X yatay eksendeyken bütçe doğrusunun eğimi −Pₓ/Pᵧ biçimindedir.
İki mal da istenirken ve tercihler olağan özellikleri sağlarken kayıtsızlık eğrileri hakkında hangisi doğrudur?
- A) Her zaman dikeydirler
- B) Birbirlerini kesmezler
- C) Zorunlu olarak pozitif eğimlidirler
- D) Daima bütçe doğrusuyla çakışırlar
- E) Her noktada yataydırlar
Doğru cevap: B
Çözüm: Geçişlilik ve tutarlı tercih varsayımları altında farklı kayıtsızlık eğrileri birbirini kesmez.
Tamamlayıcı malları sabit oranlarda tüketmek isteyen kişinin kayıtsızlık eğrisi genellikle hangi biçimdedir?
- A) Artan eğimli doğru
- B) Daire
- C) L biçiminde
- D) Ters U eğrisi
- E) Dikey olmayan pozitif eğimli parabol
Doğru cevap: C
Çözüm: Tam tamamlayıcı mallarda birlikte tüketim oranı zorunlu olduğu için kayıtsızlık eğrileri L biçimindedir.
Birbirinin tam ikamesi olan mallar için kayıtsızlık eğrileri genellikle nasıldır?
- A) L biçiminde
- B) Daire biçiminde
- C) S şeklinde
- D) Doğrusal
- E) Çan eğrisi biçiminde
Doğru cevap: D
Çözüm: Sabit MRS, tam ikame malları için düz çizgi kayıtsızlık eğrisi verir.
İç dengede Pₓ=8, Pᵧ=4 ise MRSₓᵧ kaç olmalıdır?
Doğru cevap: C
Çözüm: Düzgün iç dengede MRS=Pₓ/Pᵧ=8/4=2 olur.
MUₓ=30 ve Pₓ=10; MUᵧ=12 ve Pᵧ=6 iken hangi mala yönelen harcamayı artırmak daha yüksek ek fayda sağlar?
- A) Y malına yönelen harcamayı
- B) İki mala harcamayı aynı oranda azaltmayı
- C) Hiç mal tüketmemeyi
- D) X malına yönelen harcamayı
- E) Gelirin tamamını tasarruf etmeyi
Doğru cevap: D
Çözüm: X için MU/P=3, Y için 2; iç çözüm ve azalan MU varsayımında X yönünde yeniden dağılım faydayı yükseltebilir.
U=X·Y, M=100, Pₓ=10 ve Pᵧ=5 iken iç optimum X miktarı kaçtır?
Doğru cevap: E
Çözüm: U=XY için her mala gelirin yarısı ayrılır; X=50/10=5 olur.
U=X·Y, M=100, Pₓ=10 ve Pᵧ=5 iken iç optimum Y miktarı kaçtır?
Doğru cevap: A
Çözüm: Gelirin yarısı Y’ye gider: Y=50/5=10 olur.
U=min(X,Y), M=90, Pₓ=10 ve Pᵧ=20 için optimum sepet hangisidir?
- A) X=9, Y=0
- B) X=3, Y=3
- C) X=0, Y=4,5
- D) X=6, Y=1,5
- E) X=2, Y=4
Doğru cevap: B
Çözüm: Tam tamamlayıcıda X=Y; 10X+20X=90 denkleminden X=Y=3 çıkar.
U=X+Y, Pₓ=5 ve Pᵧ=10 iken mal başına fayda katsayıları eşitse iç çözüm yerine hangi seçim beklenir?
- A) Gelirin tamamının Y malına ayrılması
- B) X ve Y’ye zorunlu eşit tutar ayrılması
- C) Gelirin tamamının X malına ayrılması
- D) X=Y olması
- E) Her iki malın sıfır tüketilmesi
Doğru cevap: C
Çözüm: Birbirini bire bir ikame eden mallarda X daha ucuz olduğundan tüm harcama X’e yönelir.
M=360, Pₓ=30 ve Pᵧ=20 iken X fiyatı 15 TL’ye düşüyor. Bütçe doğrusu nasıl değişir?
- A) X kesişimi 12 kalır, Y kesişimi 18’den 36’ya çıkar
- B) X kesişimi 12’den 24’e çıkar, Y kesişimi 18 kalır
- C) Her iki kesişim 2 katına çıkar
- D) X kesişimi 24’ten 12’ye iner
- E) Doğrunun eğimi değişmeden kalır
Doğru cevap: B
Çözüm: İlk X kesişimi=360/30=12, yeni X kesişimi=360/15=24; Y kesişimi 360/20=18 sabittir.
Gelir 100 ve fiyatlar Pₓ=10, Pᵧ=20 iken tüketici X=4 ve Y=3 sepetini düşünüyor. Bu sepet için doğru yorum hangisidir?
- A) Sepet 20 TL bütçe fazlası verir
- B) Sepet 20 TL bütçeyi aşar
- C) Sepet bütçe doğrusu üzerindedir ve 100 TL tutar
- D) Sepet 40 TL bütçeyi aşar
- E) Sepetin bütçe uygunluğu fiyatlara bağlı değildir
Doğru cevap: C
Çözüm: Toplam harcama 4×10+3×20=40+60=100; sepet bütçe doğrusundadır.
U=XY, Pₓ=10, Pᵧ=10 iken gelir 100’den 150’ye çıkarsa X’in optimum miktarı nasıl değişir?
- A) 5’ten 10’a yükselir
- B) 10’dan 15’e yükselir
- C) 5’ten 2,5’e düşer
- D) 5’ten 7,5’e yükselir
- E) 10’dan 7,5’e düşer
Doğru cevap: D
Çözüm: U=XY için X=M/(2Pₓ). İlk durumda 100/20=5, son durumda 150/20=7,5 olur.
MUₓ=36, MUᵧ=18, Pₓ=12, Pᵧ=9 iken mevcut tüketim iç dengede değilse hangi yönde küçük bir yeniden harcama faydayı artırabilir?
- A) X’ten Y’ye harcama kaydırmak
- B) İki malın ikisini de eşit azaltmak
- C) Yalnız fiyat artışını beklemek
- D) Tüm geliri harcamadan tüketimi sıfırlamak
- E) Y’den X’e harcama kaydırmak
Doğru cevap: E
Çözüm: MUₓ/Pₓ=3, MUᵧ/Pᵧ=2; uygun iç durumda Y’den X’e marjinal harcama aktarımı faydayı yükseltir.
U=XY ve X=4, Y=8 sepetinde, fiyatlar Pₓ=20, Pᵧ=10 ise bu sepetin iç denge olup olmadığı nasıl değerlendirilir?
- A) İç dengedir; MRS=2 ve fiyat oranı=2
- B) Dengede değildir; MRS=1/2 olmalıdır
- C) Dengede değildir; MRS=1 olmalıdır
- D) Yalnız X=Y olduğunda iç denge vardır
- E) Fiyat oranı=1/2 olduğundan köşe çözümü zorunludur
Doğru cevap: A
Çözüm: U=XY için MRS=Y/X=8/4=2; Pₓ/Pᵧ=20/10=2. Bütçe geliri 160 TL ise sepet hem uygun hem teğettir.
U=X²Y, Pₓ=20, Pᵧ=10 ve M=300 iken her mala ayrılan optimal harcama ne kadardır?
- A) X’e 150 TL, Y’ye 150 TL
- B) X’e 200 TL, Y’ye 100 TL
- C) X’e 100 TL, Y’ye 200 TL
- D) X’e 250 TL, Y’ye 50 TL
- E) X’e 300 TL, Y’ye 0 TL
Doğru cevap: B
Çözüm: Cobb–Douglas üssüne göre X’in harcama payı 2/3, Y’nin 1/3’tür; 300 TL’nin 200’ü X’e gider.
Bir düşük malda kendi fiyatı düşünce ikame etkisi X tüketimini 5 birim artırıyor, gelir etkisi X tüketimini 2 birim azaltıyorsa toplam miktar tepkisi nedir?
- A) X tüketimi 7 birim artar
- B) X tüketimi 3 birim azalır
- C) X tüketimi 3 birim artar
- D) X tüketimi 2 birim azalır
- E) X tüketimi değişmez
Doğru cevap: C
Çözüm: Toplam etki ikame (+5) ve gelir (−2) etkilerinin toplamıdır: +3. Düşük mal zorunlu olarak Giffen değildir.