Paranın mal ve hizmet alışverişinde doğrudan kullanılmasını açıklayan işlevi hangisidir?
- A) Mutlaka faiz getirisi sağlaması
- B) Sadece sabit sermaye sayılması
- C) Yalnızca üretim girdisi olması
- D) Değişim aracı olması
- E) Her zaman altına bağlı bulunması
Doğru cevap: D
Çözüm: Para alışverişleri kolaylaştırdığı için değişim aracı işlevi görür.
Bir ekonomide bütün ürünlerin fiyatlarının TL ile ifade edilmesi paranın hangi işlevine örnektir?
- A) Banka rezervi olarak tutulması
- B) Hesap birimi olması
- C) Yalnızca kredi riski taşıması
- D) Yalnızca dış ticarette kullanılması
- E) Yatırım malı olması
Doğru cevap: B
Çözüm: Fiyatların ortak ölçekte gösterilmesi hesap birimi işlevini açıklar.
Paranın bir bölümünün gelecekteki harcamalar için elde tutulması hangi işlevle ilgilidir?
- A) Üretim faktörü ikamesi
- B) Miktar kotası
- C) Değer saklama
- D) Gümrük vergisi tahsilatı
- E) Fiyat tavanı uygulaması
Doğru cevap: C
Çözüm: Biriktirilen para daha sonra satın alma amacıyla tutulduğundan değer saklama işlevi vardır.
İtibari parayı en doğru tanımlayan ifade hangisidir?
- A) Yalnızca yabancı ülkelerde geçerli olan madeni para
- B) Değeri zorunlu altın dönüştürülebilirliği yerine hukuki ve toplumsal kabule dayanan para
- C) Sadece bankaların özkaynağından oluşan para
- D) Yalnızca elektronik olarak üretilmiş hisse senedi
- E) Her banknot karşılığında aynı ağırlıkta altın tutma zorunluluğu olan para
Doğru cevap: B
Çözüm: Modern itibari para belirli altın miktarına çevrilme zorunluluğundan bağımsız olarak kabul görür.
Likidite kavramı hangi özelliği ifade eder?
- A) Bütün varlıkların aynı vadeye sahip olması
- B) Her malın değerinin her gün aynı kalması
- C) Varlığın mutlaka en yüksek yıllık getiriyi sağlaması
- D) Sadece uzun vadeli tahvillerin satın alınabilmesi
- E) Bir varlığın büyük değer kaybı olmadan ödeme aracına çevrilebilmesi
Doğru cevap: E
Çözüm: Likidite hızlı ve düşük maliyetli nakde dönüştürülebilme yeteneğidir.
Vadesiz banka hesabındaki ödemeye elverişli bakiye para türü bakımından nasıl değerlendirilir?
- A) Bankanın gayrimenkul stoku
- B) Kaydi para/mevduat parası
- C) Yalnızca altın madeni
- D) Üretim maliyeti
- E) Sermaye mallarının fiziki miktarı
Doğru cevap: B
Çözüm: Vadesiz mevduat ödemelerde kullanılabilen kaydi para unsurudur.
Basit modelde parasal taban aşağıdakilerin hangisinin toplamıdır?
- A) Yalnızca tüm vadeli banka kredileri
- B) Bütün firmaların yıllık satışları ve kârları
- C) Halkın elindeki nakit ve bankaların rezervleri
- D) İhracat ve ithalat toplamı
- E) Özel tüketim ve kamu yatırım harcamaları
Doğru cevap: C
Çözüm: Basit parasal taban B=C+R eşitliğiyle gösterilir.
Halkın elindeki nakit 300 ve bankaların rezervleri 100 ise basit parasal taban kaçtır?
- A) 300
- B) 200
- C) 600
- D) 400
- E) 100
Doğru cevap: D
Çözüm: B=C+R=300+100=400.
Nakit sızıntısı ve fazla rezerv olmayan modelde zorunlu karşılık oranı %20 ise basit mevduat çarpanı kaçtır?
Doğru cevap: D
Çözüm: 1/r=1/0,20=5.
Nakit sızıntısı ve fazla rezerv olmayan modelde r=0,20, yeni rezerv artışı 100 ise azami toplam mevduat artışı kaçtır?
- A) 500
- B) 600
- C) 100
- D) 2.000
- E) 400
Doğru cevap: A
Çözüm: Azami toplam mevduat artışı 100/0,20=500; bunun tamamı yeni kredi demek değildir.
Basit nakitsiz ve fazla rezervsiz modelde r=0,10; yeni rezerv 100 ise azami mevduat genişlemesi kaçtır?
- A) 900
- B) 100
- C) 500
- D) 10.000
- E) 1.000
Doğru cevap: E
Çözüm: Basit çarpan 10 olduğundan 100×10=1.000.
Yeni alınan 400 birim mevduat için zorunlu karşılık oranı %25 ise bankanın bu mevduat üzerinde tutması gereken rezerv kaçtır?
- A) 500
- B) 100
- C) 300
- D) 400
- E) 25
Doğru cevap: B
Çözüm: Zorunlu karşılık=400×0,25=100.
Zorunlu karşılığa tabi mevduat 500 ve zorunlu karşılık oranı %10 ise gereken rezerv kaçtır?
- A) 5
- B) 50
- C) 450
- D) 100
- E) 500
Doğru cevap: B
Çözüm: Gerekli rezerv=500×0,10=50.
Basit para arzı tanımında halkın nakdi 200 ve vadesiz mevduat 800 ise M kaçtır?
- A) 800
- B) 200
- C) 1.000
- D) 600
- E) 1.600
Doğru cevap: C
Çözüm: Basit modelde M=C+D=200+800=1.000.
Nakit/mevduat oranı c=0,20, zorunlu rezerv/mevduat r=0,10 ve fazla rezerv e=0 iken genel sade para çarpanı kaçtır?
Doğru cevap: E
Çözüm: m=(1+0,20)/(0,20+0,10)=1,20/0,30=4.
Nakit/mevduat oranı c=0,25, zorunlu rezerv oranı r=0,25 ve fazla rezerv e=0 iken para çarpanı kaçtır?
- A) 4
- B) 1,25
- C) 2,5
- D) 5
- E) 2
Doğru cevap: C
Çözüm: m=(1+0,25)/(0,25+0,25)=1,25/0,50=2,5.
Nakit/mevduat c=0,15, zorunlu rezerv r=0,10, fazla rezerv e=0,05 iken genel para çarpanı yaklaşık kaçtır?
- A) 5
- B) 3,83
- C) 4,50
- D) 2,50
- E) 10
Doğru cevap: B
Çözüm: m=(1+0,15)/(0,15+0,10+0,05)=1,15/0,30≈3,83.
Parasal taban 200 ve genel para çarpanı 4 ise sade modelde para arzı kaçtır?
- A) 200
- B) 1.000
- C) 800
- D) 50
- E) 400
Doğru cevap: C
Çözüm: M=m×B=4×200=800.
Genel para çarpanı sabit 3 iken merkez bankası işleminden dolayı parasal taban 100 artarsa para arzındaki model içi değişim kaçtır?
- A) +300
- B) +100
- C) +200
- D) −300
- E) +30
Doğru cevap: A
Çözüm: Sabit çarpan varsayımıyla ΔM=3×100=+300.
Para miktarı %20, dolaşım hızı %10 ve reel üretim %10 artarsa miktar denklemine göre fiyat düzeyi tam olarak yüzde kaç artar?
- A) %30
- B) %40
- C) %10
- D) %2
- E) %20
Doğru cevap: E
Çözüm: P değişim faktörü=1,20×1,10/1,10=1,20; tam enflasyon %20.