Basit ders kitabı M1 tanımının temel iki bileşeni hangisidir?
- A) Dolaşımdaki nakit ve vadesiz/transfer edilebilir mevduat
- B) Yalnızca uzun vadeli şirket tahvilleri
- C) Sadece devletin sabit sermaye stoku
- D) Bütün borsaya kote hisse senetleri
- E) Sadece altın ve taşınmazlar
Doğru cevap: A
Çözüm: M1 dar para göstergesinde nakit ve işlem amaçlı mevduat ön plandadır.
Ticari bankanın bilançosunda hangisi tipik bir varlık kalemidir?
- A) Bankanın ihraç ettiği borç senedi yükümlülüğü
- B) Müşterilere kullandırılmış kredi alacakları
- C) Bankanın aldığı sendikasyon borcu
- D) Müşterilerin vadesiz mevduat borçları
- E) Ödenecek vergi borcu
Doğru cevap: B
Çözüm: Bankanın müşteriden tahsil edeceği kredi, banka için varlıktır.
Ticari bankanın bilançosunda hangisi tipik bir yükümlülük kalemidir?
- A) Bankanın merkez bankasındaki rezerv alacağı
- B) Bankanın kasa nakdi
- C) Bankanın müşteriye verdiği kredi alacağı
- D) Müşterilerin bankadaki mevduatı
- E) Bankanın sahip olduğu devlet tahvili
Doğru cevap: D
Çözüm: Banka mevduatı müşteriye geri ödeme borcu olduğu için yükümlülüktür.
Zorunlu karşılık neyi ifade eder?
- A) Belirli yükümlülükler için kurallara göre tutulması gereken rezerv payını
- B) Bankanın reklam gideri tavanını
- C) Ürünler üzerine konulan azami perakende fiyatı
- D) Banka ortaklarının yıllık temettü oranını
- E) Her kredinin yıllık geri ödeme sayısını
Doğru cevap: A
Çözüm: Zorunlu karşılık belirli yükümlülük tabanına uygulanan rezerv tutma şartıdır.
Bankanın zorunlu olarak tutması gerekenin üzerindeki rezervi ne ad alır?
- A) Gümrük tarifesi
- B) Net ihracat
- C) Kişisel tüketim
- D) Fazla rezerv
- E) Reel hasıla
Doğru cevap: D
Çözüm: Fazla rezerv gerekli rezerv miktarının üstündeki rezervdir.
Merkez bankasının açık piyasada tahvil satın almasının bankacılık sisteminin rezervlerine ilk yönlü etkisi hangisidir?
- A) Rezervleri mutlaka sıfıra indirir.
- B) Bütün özel tüketimi yok eder.
- C) Rezervleri artırıcı yöndedir.
- D) Yasal para birimini değiştirir.
- E) İthalatı doğrudan yasaklar.
Doğru cevap: C
Çözüm: Merkez bankası menkul kıymet alımında ödeme yaparak likidite sağlayabilir.
Merkez bankasının açık piyasada tahvil satmasının bankacılık sisteminin rezervlerine ilk yönlü etkisi hangisidir?
- A) Rezervleri azaltıcı yöndedir.
- B) Her mevduatı otomatik özkaynağa dönüştürür.
- C) Bütün vergi oranlarını sıfırlar.
- D) İhracatı kendiliğinden artırır.
- E) Rezervleri mutlaka iki katına çıkarır.
Doğru cevap: A
Çözüm: Menkul kıymet satımı karşılığında ödeme alınması likiditeyi çekebilir.
Basit tanımda M1=600, bunun dışındaki kapsama giren vadeli mevduat 400 ve başka bileşen yoksa daha geniş para toplamı kaçtır?
- A) 400
- B) 600
- C) 1.000
- D) 2.400
- E) 200
Doğru cevap: C
Çözüm: Verilen geniş kapsam M1+vadeli mevduat=600+400=1.000.
M=500, V=4 ve P=2 ise MV=PY denklemine göre reel çıktı Y kaçtır?
- A) 1.000
- B) 4.000
- C) 500
- D) 250
- E) 2.000
Doğru cevap: A
Çözüm: Y=MV/P=500×4/2=1.000.
M=1.000, V=3 ve reel çıktı Y=1.500 ise fiyat düzeyi P kaçtır?
Doğru cevap: B
Çözüm: P=MV/Y=1.000×3/1.500=2.
Küçük büyüme oranları yaklaşımıyla para miktarı %10 ve reel üretim %4 artarken dolaşım hızı sabitse enflasyon yaklaşık kaçtır?
- A) %10
- B) %14
- C) %4
- D) %6
- E) %2
Doğru cevap: D
Çözüm: Yaklaşık büyüme ayrıştırmasında π≈gM+gV−gY=10+0−4=%6.
Yaklaşık Fisher ilişkisine göre nominal faiz %15, beklenen enflasyon %10 ise beklenen reel faiz yaklaşık kaçtır?
- A) %15
- B) %10
- C) %5
- D) %1,5
- E) %25
Doğru cevap: C
Çözüm: Yaklaşık reel faiz=i−πe=15−10=%5.
Yaklaşık Fisher ilişkisine göre nominal faiz %12, beklenen enflasyon %7 ise reel faiz yaklaşık kaçtır?
- A) %5
- B) %1
- C) %12
- D) %7
- E) %19
Doğru cevap: A
Çözüm: Yaklaşık Fisher: r≈12−7=%5.
Para miktarı %10 artıp dolaşım hızı %5 azalırken reel çıktı %5 artarsa miktar denkleminde fiyat düzeyi yaklaşık yüzde kaç değişir? Tam çarpan hesabını kullanınız.
- A) 0
- B) +%0,48
- C) −%5
- D) +%10
- E) −%0,48
Doğru cevap: E
Çözüm: P oranı=1,10×0,95/1,05=0,995238; değişim yaklaşık −%0,48.
Nominal faiz %21, beklenen enflasyon %10 ise tam Fisher formülüyle beklenen reel faiz yüzde kaçtır?
- A) %31
- B) %11
- C) %9
- D) %10
- E) %12
Doğru cevap: D
Çözüm: r=1,21/1,10−1=0,10, yani %10; basit fark %11 yaklaşık sonuçtur.
Nominal faiz %12, beklenen enflasyon %4 ise tam Fisher formülüyle beklenen reel faiz yaklaşık yüzde kaçtır?
- A) %16
- B) %8
- C) %12
- D) %7,69
- E) %4
Doğru cevap: D
Çözüm: r=1,12/1,04−1≈0,076923 yani %7,69.
Bir yıl sonra kesin 110 TL ödeyecek sıfır kuponlu tahvil 105 TL’ye alınıyorsa elde tutularak vadede alınacak yıllık getiri yaklaşık kaçtır?
- A) %9,52
- B) %1,05
- C) %4,76
- D) %10
- E) %5,50
Doğru cevap: C
Çözüm: Vadeye kadar bir yıllık getiri=110/105−1≈%4,76.
Başlangıçta c=0, r=0,20, e=0 olan basit bankacılık sisteminde r=0,10’a düşerse azami mevduat çarpanı nasıl değişir?
- A) Değişmez.
- B) 5’ten 10’a çıkar.
- C) 5’ten 20’ye çıkar.
- D) 2’den 4’e çıkar.
- E) 10’dan 5’e iner.
Doğru cevap: B
Çözüm: İlk çarpan 1/0,20=5, yeni çarpan 1/0,10=10; iki katına çıkar.
Banka müşterisine 100 birim yeni kredi açıp hesabına aynı tutarı kaydettiğinde, işlem anında basit bilanço etkisi hangi seçenektir?
- A) Kredi alacağı azalır ve para tamamen ortadan kalkar.
- B) Kredi varlığı 100 ve mevduat yükümlülüğü 100 artar.
- C) Bankanın bütün rezervleri otomatik 100 azalır.
- D) Mevduat bankanın özkaynağına dönüşür.
- E) Banka varlıkları zorunlu olarak değişmeden kalır.
Doğru cevap: B
Çözüm: Kredinin müşterinin hesabına kaydi olarak yaratıldığı işlemde banka kredi alacağı ve mevduat yükümlülüğü birlikte artar.
Diğer koşullar sabitken para piyasasında reel para arzı artıyor ve reel gelir değişmiyorsa Keynesyen modelde denge faizi hangi yönde hareket etme eğilimindedir?
- A) Düşme eğilimindedir.
- B) Kesin olarak artar.
- C) Yalnızca fiyat düzeyi arttığı için sıfıra eşitlenir.
- D) Faiz oranının tanımı ortadan kalkar.
- E) Sürekli aynı kalması matematiksel zorunluluktur.
Doğru cevap: A
Çözüm: Daha yüksek reel para arzını elde tutturmak için diğer koşullar sabitken faiz düşebilir.