Genişletici para politikasının tipik amaçlarından biri hangisidir?
- A) Tüm bankaların bilançosunu silmek
- B) Her tahvilin nominal değerini değiştirmek
- C) Finansman koşullarını gevşeterek toplam talebi desteklemek
- D) Toplam talebi koşulsuz olarak sıfırlamak
- E) Para birimini zorunlu olarak kaldırmak
Doğru cevap: C
Çözüm: Genişletici politika likidite ve finansman kanalıyla ekonomik faaliyeti desteklemeyi hedefleyebilir.
Daraltıcı para politikasının tipik yönü hangisidir?
- A) Kamu gelirlerini otomatik sıfırlamak
- B) Paranın bütün işlevlerini kaldırmak
- C) Bütün ithal malları ücretsiz yapmak
- D) Zorunlu olarak her konuta sübvansiyon vermek
- E) Finansal koşulları sıkılaştırarak talep baskısını hafifletmek
Doğru cevap: E
Çözüm: Daraltıcı politika para ve kredi koşullarını sıkılaştırabilir.
Sabit nakit akımlarına sahip tahvilin fiyatı artarsa getirisi için genel ilişki hangisidir?
- A) Getirisi düşme eğilimindedir.
- B) Getirisi mutlaka aynı oranda artar.
- C) Getirisi her durumda sıfır olur.
- D) Tahvilin kupon tutarı otomatik iki katına çıkar.
- E) Tahvilin vadesi otomatik sona erer.
Doğru cevap: A
Çözüm: Aynı gelecekteki nakit akımı daha yüksek fiyattan alınırsa getiri düşer.
Diğer koşullar sabitken reel gelir yükselirse işlem amaçlı para talebi nasıl etkilenme eğilimindedir?
- A) Sadece yabancı para talebine dönüşür.
- B) Her durumda değişmez.
- C) Zorunlu olarak sıfırlanır.
- D) Mutlaka negatife döner.
- E) Artar.
Doğru cevap: E
Çözüm: Daha yüksek işlem hacmi daha fazla para talebini destekleyebilir.
Diğer koşullar sabitken nominal faiz artışı faiz getirmeyen para talebini nasıl etkiler?
- A) Mutlaka iki katına çıkarır.
- B) Paranın hesap birimi işlevini kaldırır.
- C) Hiçbir koşulda etkilemez.
- D) Azaltma eğilimindedir.
- E) Nominal GSYH’yi kesinlikle sıfırlar.
Doğru cevap: D
Çözüm: Faiz yükseldiğinde para tutmanın fırsat maliyeti artar.
Paranın değişim denklemi hangi eşitliktir?
- A) M/P=V×Y her tanımda
- B) M−V=P+Y
- C) M+V=P−Y
- D) M×P=V−Y
- E) M×V=P×Y
Doğru cevap: E
Çözüm: Değişim denklemi nominal harcama ve para-hız çarpımı arasında MV=PY ilişkisini verir.
Yıllık kupon ödemesi 10 TL olan tahvilin piyasa fiyatı 100 TL ise cari kupon getirisi kaçtır?
- A) %20
- B) %8
- C) %5
- D) %12,5
- E) %10
Doğru cevap: E
Çözüm: Cari getiri=kupon/fiyat=10/100=%10.
Yıllık kuponu 10 TL olan tahvilin fiyatı 125 TL’ye yükselirse cari getirisi kaçtır?
- A) %12,5
- B) %10
- C) %16
- D) %8
- E) %5
Doğru cevap: D
Çözüm: Cari getiri=10/125=%8; fiyat yükselince getiri azalır.
Yıllık sabit kupon ödemesi 8 TL ve fiyatı 80 TL olan bir tahvilin cari getirisi kaçtır?
- A) %6
- B) %12
- C) %10
- D) %8
- E) %16
Doğru cevap: C
Çözüm: Cari getiri=8/80=%10.
Basit para piyasasında nominal para arzı sabitken fiyat düzeyi %25 artarsa reel para arzı için hangisi doğrudur?
- A) %20 artar.
- B) %20 azalır.
- C) Değişmez.
- D) %25 artar.
- E) %25 azalır.
Doğru cevap: B
Çözüm: Yeni reel para arzı eskisinin 1/1,25=0,80 katıdır; azalış %20’dir.
Basit para piyasasında reel gelir artarken reel para arzı sabitse denge nominal faizi hangi yönde değişme eğilimindedir?
- A) Değişmeden kalması zorunludur.
- B) Yasal olarak sabitlenir.
- C) Kesin olarak sıfırlanır.
- D) Mutlaka negatife iner.
- E) Yükselme eğilimindedir.
Doğru cevap: E
Çözüm: Yüksek gelir para talebini artırır; sabit reel arzla faiz üzerinde yukarı yönlü baskı doğar.
Halkın elindeki nakit 250, banka rezervleri 150 ve vadesiz mevduat 750 ise parasal taban B ile basit para arzı M ikilisi hangisidir?
- A) B=400, M=1.000
- B) B=1.000, M=400
- C) B=250, M=900
- D) B=750, M=150
- E) B=400, M=750
Doğru cevap: A
Çözüm: B=250+150=400; M=250+750=1.000.
Nakitsiz ve fazla rezervsiz basit modelde zorunlu karşılık oranı %10’dan %20’ye çıkarılırsa mevduat çarpanı nasıl değişir?
- A) 20’den 10’a düşer.
- B) 5’ten 10’a yükselir.
- C) 10’dan 20’ye yükselir.
- D) Her durumda 10 kalır.
- E) 10’dan 5’e düşer.
Doğru cevap: E
Çözüm: Başlangıç 1/0,10=10; son 1/0,20=5.
Beklenen reel faiz sabit %4 iken beklenen enflasyon %5’ten %8’e yükselirse yaklaşık Fisher ilişkisine göre nominal faiz nasıl değişir?
- A) %9’dan %12’ye yükselir.
- B) %9’dan %6’ya düşer.
- C) %5’ten %8’e düşer.
- D) Her iki durumda da %4 kalır.
- E) %4’ten %8’e yükselir.
Doğru cevap: A
Çözüm: Yaklaşık i=r+πe; önce %4+%5=%9, sonra %4+%8=%12.
Merkez bankası döviz satarak yerli para likiditesini azaltmışsa bu etkisini sterilize etmek için hangi işlemi yapabilir?
- A) Açık piyasada ayrıca menkul kıymet satıp likidite çekmek
- B) Zorunlu olarak aynı tutarda yeni döviz satmak
- C) Dolaşımdaki bütün banknotları geçersiz saymak
- D) Açık piyasadan yerli para karşılığı menkul kıymet satın almak
- E) Her bankanın vadesiz mevduatını tek yanlı silmek
Doğru cevap: D
Çözüm: Döviz satışı yerli likiditeyi çeker; ters etki için APİ alımıyla yerli likidite sağlanabilir.
Reel üretim ve dolaşım hızı sabitken para miktarı iki katına çıkarsa MV=PY modelinde fiyat düzeyine ilişkin koşullu sonuç hangisidir?
- A) Dörtte bire iner.
- B) Yarıya iner.
- C) İki katına çıkar.
- D) Üç katına çıkar.
- E) Değişmeden kalır.
Doğru cevap: C
Çözüm: V ve Y sabitken P=M×V/Y olduğundan M iki katına çıkarsa P de iki katına çıkar.
Likidite tuzağına ilişkin hangi ifade daha doğrudur?
- A) Çok düşük faiz koşullarında rezerv artışı kredi ve harcamaya sınırlı yansıyabilir.
- B) Ekonomide hiçbir finansal varlık tutulmaz.
- C) Parasal taban büyürse geniş para kesinlikle aynı oranda büyür.
- D) Bütün bankalar fazla rezerv tutmaktan hukuken menedilir.
- E) Tahvil fiyatı ve faiz arasındaki bağ tamamen kalkar.
Doğru cevap: A
Çözüm: Likidite tuzağında ek merkez bankası likiditesi para talebi ve finansman kanallarınca soğurulabilir.
Enflasyonun %20’den %10’a düşmesi ancak pozitif kalması hangi kavrama örnektir?
- A) Hiperenflasyonun zorunlu devamı
- B) Dezenflasyon
- C) Nominal para arzının sıfırlanması
- D) Paranın tüm işlevlerini kaybetmesi
- E) Deflasyon
Doğru cevap: B
Çözüm: Fiyatlar hâlâ artarken artış hızının yavaşlaması dezenflasyondur.
Basit para çarpanı modelinde halkın nakit/mevduat oranı artarken r ve e sabitse hangi etki genellikle beklenir?
- A) Para çarpanı zorunlu olarak 1/r ile özdeşleşir.
- B) Para arzı tanımı gereği sıfırlanır.
- C) Bütün rezervler kendiliğinden yok olur.
- D) Para çarpanı her koşulda sonsuza yükselir.
- E) Para çarpanı küçülür.
Doğru cevap: E
Çözüm: m=(1+c)/(c+r+e); r+e<1 olağan aralığında c arttığında m azalır.
Parasal taban %5 azalırken para çarpanı %10 artarsa M=mB eşitliğinde para arzı tam olarak yüzde kaç değişir?
- A) +%10
- B) +%5
- C) +%15
- D) +%4,5
- E) −%5
Doğru cevap: D
Çözüm: Yeni M faktörü=0,95×1,10=1,045; para arzı %4,5 artar.