Tam rekabet piyasasındaki tek bir firmanın fiyat karşısındaki temel konumu nedir?
- A) Fiyat alıcısı olmak
- B) Piyasa fiyatını tek başına belirlemek
- C) Girişi yasal olarak engellemek
- D) Rakiplerle zorunlu kartel kurmak
- E) Ürünün tek tedarikçisi olmak
Doğru cevap: A
Çözüm: Çok sayıda küçük firma ve homojen ürün varsayımlarında tek firma piyasadaki fiyatı veri alır; fiyat alıcısıdır.
Pazarda ilgili ürünün yalnızca bir satıcısının bulunduğu piyasa yapısı hangisidir?
- A) Oligopol
- B) Monopol
- C) Monopolcü rekabet
- D) Tam rekabet
- E) Düopol
Doğru cevap: B
Çözüm: Monopol ilgili pazarda tek satıcının bulunduğu piyasa yapısıdır; giriş engelleri bu yapının devamlılığını sağlayabilir.
Az sayıda büyük firmanın birbirinin fiyat ve miktar kararlarını hesaba kattığı piyasa hangisidir?
- A) Tam rekabet
- B) Monopolcü rekabet
- C) Oligopol
- D) Monopol
- E) Tek alıcı piyasası
Doğru cevap: C
Çözüm: Oligopolün belirleyici özelliği az sayıda firma arasında stratejik karşılıklı bağımlılığın bulunmasıdır.
Çok sayıda satıcı ile farklılaştırılmış ürünlerin bir arada bulunduğu piyasa hangisidir?
- A) Tam rekabet
- B) Monopol
- C) Saf oligopol
- D) Monopolcü rekabet
- E) Doğal monopol
Doğru cevap: D
Çözüm: Monopolcü rekabette firmalar çoktur ancak ürünler marka, kalite veya konum gibi özelliklerle farklılaştırılır.
Tam rekabetçi bir firma için fiyatın marjinal hasılata ilişkisi hangisidir?
- A) Fiyat her zaman marjinal hasılattan küçüktür.
- B) Marjinal hasılat sürekli negatif olmak zorundadır.
- C) Fiyat marjinal maliyetin iki katıdır.
- D) Marjinal hasılat sadece sabit maliyete eşittir.
- E) Fiyat, marjinal hasılata eşittir.
Doğru cevap: E
Çözüm: Fiyat alıcı firma her ilave birimi aynı piyasa fiyatından sattığından P=MR=AR olur.
Firmanın ekonomik kârı nasıl hesaplanır?
- A) Toplam hasılattan ekonomik toplam maliyeti çıkararak
- B) Toplam hasılat ile toplam maliyeti toplayarak
- C) Satış miktarını sabit maliyete bölerek
- D) Sadece muhasebe kârına bakarak
- E) Marjinal hasılatı ortalama maliyete bölerek
Doğru cevap: A
Çözüm: Ekonomik kâr toplam hasılattan açık ve örtük fırsat maliyetlerini içeren toplam ekonomik maliyetin çıkarılmasıdır.
Uygun iç optimum koşullarında kârı ençoklaştıran firma hangi eşitliği sağlar?
- A) TR = TC zorunludur
- B) MR = MC
- C) P = AVC zorunludur
- D) AR = AFC zorunludur
- E) MC = TFC zorunludur
Doğru cevap: B
Çözüm: İç optimumda marjinal hasılat marjinal maliyete eşitlenir; bu eşitlik kârın mutlaka pozitif olduğunu göstermez.
Tam rekabette P=25 TL, Q=10 ve ATC=20 TL ise ekonomik kâr kaç TL olur?
- A) 50 TL
- B) 5 TL
- C) 100 TL
- D) 200 TL
- E) 250 TL
Doğru cevap: A
Çözüm: Kâr=(P−ATC)×Q=(25−20)×10=50 TL bulunur; birim kâr ile toplam kâr ayırt edilmelidir.
P=18 TL, AVC=12 TL ve ATC=22 TL olan tam rekabetçi firmanın uygun denge miktarında kısa dönem tercihi nedir?
- A) Fiyat ATC altında olduğu için zorunlu olarak kapanır.
- B) Zarar etmesine rağmen üretimi sürdürebilir.
- C) Ekonomik kârı pozitiftir.
- D) Fiyatı kendisi 22 TL’ye yükseltir.
- E) Değişken maliyetin tümünü karşılayamadığı için kapanır.
Doğru cevap: B
Çözüm: Fiyat AVC üzerinde, ATC altındadır; değişken maliyet karşılanıp sabit maliyetin bir kısmı örtülür.
Bir tam rekabetçi firma için piyasa fiyatı 9 TL ve minimum AVC 11 TL ise kısa dönem karar ne olmalıdır?
- A) Üretimi mutlaka artırmak
- B) Fiyatı tek başına 11 TL’ye çıkarmak
- C) Üretimi durdurmak
- D) Her miktarda pozitif kâr kazanmak
- E) Marjinal hasılatı sıfırlamak
Doğru cevap: C
Çözüm: Fiyat minimum ortalama değişken maliyetin altında olduğu için üretim satış gelirinden daha büyük kaçınılabilir değişken maliyet yaratır.
Tekel talebi P=100−2Q ve sabit marjinal maliyet MC=20 iken optimum miktar kaçtır?
- A) 10 birim
- B) 30 birim
- C) 40 birim
- D) 20 birim
- E) 50 birim
Doğru cevap: D
Çözüm: TR=100Q−2Q², MR=100−4Q; 100−4Q=20 eşitliğinden Q=20 bulunur.
Tekel talebi P=80−Q, MC=20 ise kârı ençoklaştıran fiyat kaçtır?
- A) 20 TL
- B) 30 TL
- C) 40 TL
- D) 60 TL
- E) 50 TL
Doğru cevap: E
Çözüm: MR=80−2Q=20 → Q=30; fiyat talep fonksiyonundan P=80−30=50 TL bulunur.
Tekel fiyatı 50, marjinal maliyeti 30 TL ise Lerner endeksi kaçtır?
- A) 0,40
- B) 0,20
- C) 0,30
- D) 0,50
- E) 0,60
Doğru cevap: A
Çözüm: L=(P−MC)/P=(50−30)/50=0,40 olup fiyatın marjinal maliyete göre nispi farkını gösterir.
Birim fiyat 20 TL ve satış miktarı 15 ise toplam hasılat kaç TL olur?
- A) 35 TL
- B) 300 TL
- C) 150 TL
- D) 200 TL
- E) 350 TL
Doğru cevap: B
Çözüm: TR=P×Q=20×15=300 TL hesaplanır; marjinal ve toplam hasılat aynı büyüklük değildir.
Talep P=120−Q, toplam maliyet TC=40+20Q+Q² olan tek fiyatlı tekelin iç optimum üretimi kaçtır?
- A) 25 birim
- B) 15 birim
- C) 20 birim
- D) 30 birim
- E) 40 birim
Doğru cevap: A
Çözüm: MR=120−2Q ve MC=20+2Q olduğundan 120−2Q=20+2Q → Q=25 elde edilir.
P=120−Q, TC=40+20Q+Q² modeliyle Q=25 üreten tekelin satış fiyatı kaç TL’dir?
- A) 45 TL
- B) 95 TL
- C) 70 TL
- D) 90 TL
- E) 100 TL
Doğru cevap: B
Çözüm: Kârı ençoklaştıran Q=25 için talep üzerinden P=120−25=95 TL bulunur; MR fiyat değildir.
P=120−Q, TC=40+20Q+Q², Q=25 ve P=95 olan tekelin ekonomik kârı kaç TL’dir?
- A) 1165 TL
- B) 950 TL
- C) 1210 TL
- D) 1125 TL
- E) 2375 TL
Doğru cevap: C
Çözüm: TR=95×25=2375 TL; TC=40+20×25+25²=1165 TL; kâr=2375−1165=1210 TL olur.
Ters talep P=100−2Q ve maliyet TC=200+20Q olan tekelde kârı ençoklaştıran üretim kaç birimdir?
- A) 10 birim
- B) 15 birim
- C) 25 birim
- D) 20 birim
- E) 40 birim
Doğru cevap: D
Çözüm: TR=100Q−2Q² → MR=100−4Q; MC=20. Eşitlik 100−4Q=20 → Q=20 verir.
P=100−Q ve sabit MC=20 olduğunda tekelin optimumunda tüketicilerin son birim için ödeme isteği ile MC farkı kaçtır?
- A) 20 TL
- B) 30 TL
- C) 60 TL
- D) 80 TL
- E) 40 TL
Doğru cevap: E
Çözüm: Tekel Q=40 seçer ve talep fiyatı 60 olur; P−MC=60−20=40. Bu fark eksik üretimin marjinal refah göstergesidir.
Ayrı iki pazarda P1=100−q1, P2=60−q2, sabit MC=20 olan üçüncü derece ayrımcı tekelin birinci pazardaki miktarı kaçtır?
- A) 40 birim
- B) 10 birim
- C) 20 birim
- D) 30 birim
- E) 50 birim
Doğru cevap: A
Çözüm: Ayrı pazarlarda MR1=100−2q1 ve MR2=60−2q2, ortak MC=20 eşitlenir; q1=40 çıkar.