Tam rekabetçi bir firmanın kısa dönemde kesin kapanma koşulu hangisidir?
- A) Fiyatın ortalama toplam maliyetin biraz altında olması
- B) Toplam hasılatın sıfırdan büyük olması
- C) Fiyatın minimum ortalama değişken maliyetin altında olması
- D) Marjinal maliyetin pozitif olması
- E) Fiyatın ortalama hasılata eşit olması
Doğru cevap: C
Çözüm: P<min AVC olduğunda üretim yapmak değişken maliyeti bile karşılamaz; kısa dönem kapanma gerekir.
Standart tam rekabet modelinde uzun dönemde serbest giriş ve çıkışın ekonomik kâr üzerindeki sonucu nedir?
- A) Tüm firmaların sürekli monopol kârı kazanması
- B) Tüm firmaların kesinlikle üretimi durdurması
- C) Marjinal hasılatın fiyatı aşması
- D) Ekonomik kârın sıfıra yönelmesi
- E) Bütün sabit maliyetlerin negatif olması
Doğru cevap: D
Çözüm: Pozitif ekonomik kâr piyasaya giriş, zarar ise çıkış yaratarak uzun dönemde normal kârın kaldığı dengeye yönlendirir.
Tek fiyat uygulayan monopolün karşı karşıya olduğu firma talebi genellikle nasıldır?
- A) Tam yataydır ve fiyat sabittir.
- B) Her üretimde dikey artar.
- C) Her koşulda sonsuz esnektir.
- D) Miktardan bağımsız pozitif eğimlidir.
- E) Aşağı eğimlidir.
Doğru cevap: E
Çözüm: Monopol bütün piyasa talebiyle karşı karşıyadır; daha fazla satmak için normalde daha düşük fiyat kabul eder.
Hangisi monopol oluşumuna katkıda bulunabilecek giriş engelidir?
- A) Patent koruması
- B) Serbest ve maliyetsiz giriş
- C) Tam bilgi altında sonsuz satıcı
- D) Homojen ürünle fiyat alıcılığı
- E) Bütün firmaların aynı anda sıfır sermayeyle girmesi
Doğru cevap: A
Çözüm: Patent gibi hukukî korumalar belirli bir süre için rakip girişini sınırlandırarak pazar gücü doğurabilir.
Rakip firmaların rekabeti sınırlandırmak için fiyat ya da üretimi birlikte belirleme girişimi nasıl adlandırılır?
- A) Serbest giriş
- B) Kartel/rekabeti sınırlayıcı anlaşma
- C) Tam rekabet dengesi
- D) Normal kâr
- E) Bireysel fiyat alıcılığı
Doğru cevap: B
Çözüm: Rakiplerin fiyat ve üretim üzerinde koordinasyonu kartel veya rekabeti sınırlayıcı anlaşma niteliği taşıyabilir.
Lerner piyasa gücü endeksinin temel formülü hangisidir?
- A) (P + MC) / P
- B) P / (P + MC)
- C) (P − MC) / P
- D) ATC / AVC
- E) Q / TC
Doğru cevap: C
Çözüm: Lerner endeksi fiyatın marjinal maliyetten ne ölçüde ayrıldığını fiyatın oranı olarak ölçer.
Tüketici gruplarına örneğin öğrenci ve yetişkinlere ayrı fiyat uygulanması hangi fiyat farklılaştırmasına örnektir?
- A) Birinci derece fiyat farklılaştırması
- B) İkinci derece fiyat farklılaştırması
- C) Homojen malda tam rekabet
- D) Üçüncü derece fiyat farklılaştırması
- E) Ölçek ekonomisizliği
Doğru cevap: D
Çözüm: Üçüncü derece ayrımcılıkta tanımlanabilir pazar gruplarına farklı fiyat uygulanır.
Satış 1 birim artınca toplam hasılat 80 TL’den 95 TL’ye çıkarsa marjinal hasılat kaç TL olur?
- A) 5 TL
- B) 10 TL
- C) 15 TL
- D) 80 TL
- E) 95 TL
Doğru cevap: C
Çözüm: Bir birimlik üretim artışı için marjinal hasılat ΔTR/ΔQ=(95−80)/1=15 TL olur.
P=24 TL, Q=6 ve toplam maliyet TC=120 TL ise ekonomik kâr kaç TL’dir?
- A) 4 TL
- B) 20 TL
- C) 120 TL
- D) 24 TL
- E) 144 TL
Doğru cevap: D
Çözüm: TR=24×6=144 TL; ekonomik kâr=144−120=24 TL bulunur.
Ters talep P=100−Q ise Q=10 birim satışta piyasa fiyatı kaçtır?
- A) 10 TL
- B) 50 TL
- C) 80 TL
- D) 100 TL
- E) 90 TL
Doğru cevap: E
Çözüm: Talep denklemine Q=10 yerleştirildiğinde P=100−10=90 TL bulunur.
TC=100+4Q+Q², tam rekabet fiyatı P=24 iken iç optimum üretim kaçtır?
- A) 10 birim
- B) 4 birim
- C) 6 birim
- D) 12 birim
- E) 20 birim
Doğru cevap: A
Çözüm: MC=dTC/dQ=4+2Q; fiyat alıcı firmanın P=MC koşulu 24=4+2Q, Q=10 sonucunu verir.
TC=100+4Q+Q² ve P=24 iken Q=10 üretimin ekonomik kârı kaçtır?
- A) −100 TL
- B) 0 TL
- C) 40 TL
- D) 100 TL
- E) 240 TL
Doğru cevap: B
Çözüm: TR=24×10=240; TC=100+40+100=240; π=0. Bu durumda ekonomik maliyetler tamamen karşılanır.
Monopolcü rekabet piyasasının standart uzun dönem dengesinde hangi ilişki doğrudur?
- A) P = MC = min ATC zorunludur
- B) P < AVC her zaman geçerlidir
- C) P = ATC ve P > MC
- D) P = MR bütün üretim düzeylerinde geçerlidir
- E) Ekonomik kâr pozitif kalmak zorundadır
Doğru cevap: C
Çözüm: Serbest giriş uzun dönemde ekonomik kârı sıfıra iterken ürün farklılaştırması nedeniyle P genellikle MC üzerinde kalır.
Ayrı pazarlarda P1=100−q1, P2=60−q2, MC=20 ise üçüncü derece ayrımcı tekelin ikinci pazar miktarı kaçtır?
- A) 10 birim
- B) 20 birim
- C) 30 birim
- D) 40 birim
- E) 60 birim
Doğru cevap: B
Çözüm: İkinci pazarda MR2=60−2q2=20 denklemi q2=20 sonucunu verir; ilk pazarda q1=40 olur.
Tekel optimumunda talep fiyat esnekliğinin mutlak değeri 2 ve MC=30 TL ise Lerner koşulundan fiyat kaç TL bulunur?
- A) 35 TL
- B) 40 TL
- C) 60 TL
- D) 45 TL
- E) 90 TL
Doğru cevap: C
Çözüm: L=1/|Ed|=0,5=(P−30)/P; buradan 0,5P=30 ve P=60 TL olur.
Tekel optimumunda fiyat P=80 TL ve talebin mutlak esnekliği 4 ise Lerner koşuluyla MC kaç TL’dir?
- A) 20 TL
- B) 40 TL
- C) 50 TL
- D) 60 TL
- E) 70 TL
Doğru cevap: D
Çözüm: L=1/4=0,25=(80−MC)/80; 80−MC=20 ve MC=60 TL bulunur.
Bir firmanın TR(q)=60q−q² ve TC(q)=20q+200 olduğunda kârı ençoklaştıran miktar kaçtır?
- A) 10 birim
- B) 15 birim
- C) 25 birim
- D) 30 birim
- E) 20 birim
Doğru cevap: E
Çözüm: MR=60−2q ve MC=20; 60−2q=20 → q=20. İkinci türev negatif olduğundan tepe noktasıdır.
Cournot piyasasında P=100−(q1+q2), MC1=20 ise rakibi q2=30 üreten 1. firmanın en iyi tepkisi kaç birimdir?
- A) 25 birim
- B) 15 birim
- C) 20 birim
- D) 30 birim
- E) 35 birim
Doğru cevap: A
Çözüm: Firmanın kârı (100−q1−30−20)q1=(50−q1)q1 olur; 50−2q1=0 → q1=25.
P=120−(q1+q2), sabit MC=30 ve simetrik Cournot davranışı altında piyasa fiyatı kaçtır?
- A) 30 TL
- B) 60 TL
- C) 45 TL
- D) 50 TL
- E) 90 TL
Doğru cevap: B
Çözüm: Her firma (120−30)/3=30 üretir; toplam Q=60 ve P=120−60=60 TL olur.
Özdeş MC ve sınırsız kapasite varsayımlı homojen ürün Bertrand düopolünde temel fiyat dengesi hangisidir?
- A) P = ATC + sabit kâr marjı
- B) P = 2MC
- C) P = MC
- D) P = MR > MC
- E) P = sıfır her koşulda
Doğru cevap: C
Çözüm: Standart Bertrand modelinde küçük fiyat indirimi rakip müşterileri çekebildiği için fiyat rekabeti P=MC düzeyine itebilir.