Talep P=120−Q, toplam maliyet TC=40+20Q+Q² olan tek fiyatlı tekelin iç optimum üretimi kaçtır?
- A) 25 birim
- B) 15 birim
- C) 20 birim
- D) 30 birim
- E) 40 birim
Doğru cevap: A
Çözüm: MR=120−2Q ve MC=20+2Q olduğundan 120−2Q=20+2Q → Q=25 elde edilir.
P=120−Q, TC=40+20Q+Q² modeliyle Q=25 üreten tekelin satış fiyatı kaç TL’dir?
- A) 45 TL
- B) 95 TL
- C) 70 TL
- D) 90 TL
- E) 100 TL
Doğru cevap: B
Çözüm: Kârı ençoklaştıran Q=25 için talep üzerinden P=120−25=95 TL bulunur; MR fiyat değildir.
P=120−Q, TC=40+20Q+Q², Q=25 ve P=95 olan tekelin ekonomik kârı kaç TL’dir?
- A) 1165 TL
- B) 950 TL
- C) 1210 TL
- D) 1125 TL
- E) 2375 TL
Doğru cevap: C
Çözüm: TR=95×25=2375 TL; TC=40+20×25+25²=1165 TL; kâr=2375−1165=1210 TL olur.
Ters talep P=100−2Q ve maliyet TC=200+20Q olan tekelde kârı ençoklaştıran üretim kaç birimdir?
- A) 10 birim
- B) 15 birim
- C) 25 birim
- D) 20 birim
- E) 40 birim
Doğru cevap: D
Çözüm: TR=100Q−2Q² → MR=100−4Q; MC=20. Eşitlik 100−4Q=20 → Q=20 verir.
P=100−Q ve sabit MC=20 olduğunda tekelin optimumunda tüketicilerin son birim için ödeme isteği ile MC farkı kaçtır?
- A) 20 TL
- B) 30 TL
- C) 60 TL
- D) 80 TL
- E) 40 TL
Doğru cevap: E
Çözüm: Tekel Q=40 seçer ve talep fiyatı 60 olur; P−MC=60−20=40. Bu fark eksik üretimin marjinal refah göstergesidir.
Ayrı iki pazarda P1=100−q1, P2=60−q2, sabit MC=20 olan üçüncü derece ayrımcı tekelin birinci pazardaki miktarı kaçtır?
- A) 40 birim
- B) 10 birim
- C) 20 birim
- D) 30 birim
- E) 50 birim
Doğru cevap: A
Çözüm: Ayrı pazarlarda MR1=100−2q1 ve MR2=60−2q2, ortak MC=20 eşitlenir; q1=40 çıkar.
Ayrı pazarlarda P1=100−q1, P2=60−q2, MC=20 ise üçüncü derece ayrımcı tekelin ikinci pazar miktarı kaçtır?
- A) 10 birim
- B) 20 birim
- C) 30 birim
- D) 40 birim
- E) 60 birim
Doğru cevap: B
Çözüm: İkinci pazarda MR2=60−2q2=20 denklemi q2=20 sonucunu verir; ilk pazarda q1=40 olur.
Tekel optimumunda talep fiyat esnekliğinin mutlak değeri 2 ve MC=30 TL ise Lerner koşulundan fiyat kaç TL bulunur?
- A) 35 TL
- B) 40 TL
- C) 60 TL
- D) 45 TL
- E) 90 TL
Doğru cevap: C
Çözüm: L=1/|Ed|=0,5=(P−30)/P; buradan 0,5P=30 ve P=60 TL olur.
Tekel optimumunda fiyat P=80 TL ve talebin mutlak esnekliği 4 ise Lerner koşuluyla MC kaç TL’dir?
- A) 20 TL
- B) 40 TL
- C) 50 TL
- D) 60 TL
- E) 70 TL
Doğru cevap: D
Çözüm: L=1/4=0,25=(80−MC)/80; 80−MC=20 ve MC=60 TL bulunur.
Bir firmanın TR(q)=60q−q² ve TC(q)=20q+200 olduğunda kârı ençoklaştıran miktar kaçtır?
- A) 10 birim
- B) 15 birim
- C) 25 birim
- D) 30 birim
- E) 20 birim
Doğru cevap: E
Çözüm: MR=60−2q ve MC=20; 60−2q=20 → q=20. İkinci türev negatif olduğundan tepe noktasıdır.
Cournot piyasasında P=100−(q1+q2), MC1=20 ise rakibi q2=30 üreten 1. firmanın en iyi tepkisi kaç birimdir?
- A) 25 birim
- B) 15 birim
- C) 20 birim
- D) 30 birim
- E) 35 birim
Doğru cevap: A
Çözüm: Firmanın kârı (100−q1−30−20)q1=(50−q1)q1 olur; 50−2q1=0 → q1=25.
P=120−(q1+q2), sabit MC=30 ve simetrik Cournot davranışı altında piyasa fiyatı kaçtır?
- A) 30 TL
- B) 60 TL
- C) 45 TL
- D) 50 TL
- E) 90 TL
Doğru cevap: B
Çözüm: Her firma (120−30)/3=30 üretir; toplam Q=60 ve P=120−60=60 TL olur.
Özdeş MC ve sınırsız kapasite varsayımlı homojen ürün Bertrand düopolünde temel fiyat dengesi hangisidir?
- A) P = ATC + sabit kâr marjı
- B) P = 2MC
- C) P = MC
- D) P = MR > MC
- E) P = sıfır her koşulda
Doğru cevap: C
Çözüm: Standart Bertrand modelinde küçük fiyat indirimi rakip müşterileri çekebildiği için fiyat rekabeti P=MC düzeyine itebilir.
Ürünler farklılaştırıldığında Bertrand fiyat rekabeti için hangi sonuç mümkün hâle gelir?
- A) Denge fiyatının her zaman sıfır olması
- B) Rakiplerin fiyatlarının stratejik etkisizliği
- C) Firmaların artık hiç fiyat belirlememesi
- D) Denge fiyatının MC üzerinde kalması
- E) Piyasa talebinin her koşulda yatay olması
Doğru cevap: D
Çözüm: Farklılaştırılmış ürünlerde tüketiciler fiyatı düşen firmaya tamamen geçmediğinden MC üzerinde fiyat dengesi mümkün olabilir.
Dirsekli talep yaklaşımında oligopol fiyatının görece katı olması hangi mekanizma ile açıklanır?
- A) Tüm rakiplerin girişinin sıfır maliyetli olmasıyla
- B) Firma talebinin tamamen yatay oluşuyla
- C) Sabit maliyetlerin negatif olmasıyla
- D) Piyasa fiyatının merkez bankasınca her gün belirlenmesiyle
- E) Rakiplerin fiyat indirimlerine uyup artışları izlememesi varsayımıyla
Doğru cevap: E
Çözüm: Dirsekli talepte rakiplerin fiyat indirimini takip edip artırımı takip etmemesi, MR süreksizliği ve fiyat katılığı açıklaması sağlar.
Üçüncü derece fiyat farklılaştırmasında yeniden satışın serbest ve maliyetsiz olması hangi sonucu doğurur?
- A) Gruplar arası fiyat farkını sürdürmek zorlaşır.
- B) Talep tüm gruplarda tamamen esnek olmayan hâle gelir.
- C) Tekel mutlaka kapanır.
- D) Her grubun marjinal maliyeti zorunlu olarak sıfır olur.
- E) Ürün farklılaştırması kendiliğinden ortadan kalkar.
Doğru cevap: A
Çözüm: Düşük fiyatlı gruptan yüksek fiyatlı gruba yeniden satış yapılması, gruplar arası fiyat farklarını aşındırabilir.
Bir doğal monopolün fiyatının ortalama toplam maliyetine eşitlenecek şekilde düzenlenmesinin tipik amacı nedir?
- A) Marjinal maliyeti mutlaka sıfıra indirmek
- B) Ekonomik kârı sıfırda tutarken maliyetlerin karşılanmasını sağlamak
- C) Firmayı zorunlu olarak zarara sürüklemek
- D) Her fiyatta çıktı miktarını sıfırlamak
- E) Piyasa talebini tümüyle ortadan kaldırmak
Doğru cevap: B
Çözüm: Ortalama maliyet fiyatlaması P=ATC ile normal getiri dâhil maliyetlerin karşılanmasını hedefler; P=MC sonucuyla aynı değildir.
Monopolcü rekabette uzun dönem talep eğrisinin ATC’ye teğet olması hangi iki sonucun birlikte gerçekleşmesine uygundur?
- A) Pozitif ekonomik kâr ve P=MC zorunluluğu
- B) Her firmada negatif üretim ve bedava giriş
- C) Sıfır ekonomik kâr ve fazla kapasite
- D) Firma talebinin yataylığı ve patent tekeli
- E) Ortalama maliyetin sıfır olması ve pozitif fiyat
Doğru cevap: C
Çözüm: Uzun dönemde P=ATC olsa da firma minimum ATC miktarının altında faaliyet gösterebilir; fazla kapasite oluşur.
Piyasa payları %40, %30, %20 ve %10 olan dört firmalı pazarda HHI kaç olur?
- A) 1000
- B) 2000
- C) 2500
- D) 3000
- E) 4000
Doğru cevap: D
Çözüm: HHI=40²+30²+20²+10²=1600+900+400+100=3000 olur.
Aşağıdaki ifadelerden hangisi oligopolde Nash dengesi kavramını doğru kullanır?
- A) Her firma tüm rakiplerinin toplam kârını her zaman maksimize eder.
- B) Tüm firmalar mutlaka gizli anlaşma yapmıştır.
- C) Denge için tek bir firmanın piyasa dışına çıkması zorunludur.
- D) Nash dengesi yalnızca tek satıcılı piyasalarda oluşur.
- E) Her firma rakiplerinin stratejileri veri iken en iyi tepkisini seçmiştir.
Doğru cevap: E
Çözüm: Nash dengesinde tek taraflı strateji değişimi, karşı tarafın stratejisi sabitken oyuncunun getirisini artıramaz.