Karşılaştırmalı üstünlük yaklaşımı klasik iktisatta kimin adıyla ilişkilendirilir?
- A) Milton Friedman
- B) Adam Smith
- C) John Maynard Keynes
- D) Alfred Marshall
- E) David Ricardo
Doğru cevap: E
Çözüm: David Ricardo karşılaştırmalı üstünlükleri fırsat maliyeti üzerinden açıklar.
Mutlak üstünlük kavramının temel ölçütü hangisidir?
- A) Yabancı ülkelere karşı ortak tarife koyma
- B) Aynı girdilerle daha fazla ürün elde edebilme
- C) Yalnızca daha düşük döviz kuru uygulama
- D) Diğer mala göre daha yüksek fırsat maliyeti
- E) Her iki malda mutlaka daha fazla ithalat yapma
Doğru cevap: B
Çözüm: Mutlak üstünlük üretkenlik veya birim girdi verimliliği karşılaştırmasıdır.
Karşılaştırmalı üstünlük hangi büyüklüğe göre belirlenir?
- A) Fırsat maliyetine
- B) Nüfus büyüklüğüne
- C) Nominal döviz rezervine
- D) Yalnızca toplam GSYH’ye
- E) Devletin vergi gelirine
Doğru cevap: A
Çözüm: Karşılaştırmalı üstünlük bir malın diğer mal cinsinden vazgeçilen miktarıyla ilgilidir.
İki ülke arasında ticaret haddinin iki taraf için de yararlı olabilmesi, basit modelde hangi koşula bağlıdır?
- A) İki ülkenin bütün mal fiyatlarının aynı olmasına
- B) Her zaman iki ülkenin fırsat maliyetinin altında olmasına
- C) Her zaman iki ülkenin fırsat maliyetinin üstünde olmasına
- D) İki ülkenin iç fırsat maliyetleri arasında olmasına
- E) Yalnızca gümrük vergisinin sıfır olmamasına
Doğru cevap: D
Çözüm: Uygun ticaret haddi, iki ülkenin ilgili mal için vazgeçtiği miktarlar arasında bulunabilir.
Heckscher–Ohlin yaklaşımı ticaret kalıplarını esas olarak hangi unsurla açıklar?
- A) Göreli faktör donatımı ve faktör yoğunluğu
- B) Ülkelerin aynı tüketim vergisini uygulaması
- C) Kısa dönem nominal ücret katılığı
- D) Her ülkedeki ortak enflasyon hedefi
- E) Yalnızca para arzı büyümesi
Doğru cevap: A
Çözüm: Heckscher–Ohlin görece bol faktörü yoğun kullanan ürünlerde uzmanlaşma eğilimini vurgular.
İthal mala uygulanan gümrük tarifesi hangi politika aracıdır?
- A) Yerli paranın otomatik devalüasyonu
- B) İhracatçının döviz satma zorunluluğu
- C) İthalat vergisi
- D) İthalat miktarının mutlak yasaklanması
- E) Yalnızca merkez bankası faizi
Doğru cevap: C
Çözüm: Tarife, ithalata değer veya miktar üzerinden uygulanan vergidir.
İthalat kotası neyi sınırlar?
- A) Her ülkede nominal döviz kurunu
- B) Yalnızca vatandaşların seyahat sayısını
- C) Merkez bankasının para basma kapasitesini
- D) Belirli bir dönemde ithal edilebilecek miktarı
- E) İhracatçı firmaların kuruluş yılını
Doğru cevap: D
Çözüm: Kota, belirli malın ithalatına miktarsal kısıt getirir.
A ülkesi aynı kaynakla 12 buğday veya 6 kumaş üretiyorsa 1 kumaşın fırsat maliyeti kaç buğdaydır?
- A) 2 buğday
- B) 0,5 buğday
- C) 3 buğday
- D) 12 buğday
- E) 6 buğday
Doğru cevap: A
Çözüm: 12 buğday/6 kumaş=2 buğday; 1 kumaşın maliyetidir.
B ülkesi aynı kaynakla 8 buğday veya 8 kumaş üretiyorsa 1 kumaşın fırsat maliyeti kaç buğdaydır?
- A) 2 buğday
- B) 1 buğday
- C) 0,25 buğday
- D) 4 buğday
- E) 8 buğday
Doğru cevap: B
Çözüm: 8 buğday/8 kumaş=1 buğdaydır.
A ülkesinde bir kumaş 2 buğdaya, B ülkesinde 1 buğdaya mal oluyorsa kumaşta hangi ülke karşılaştırmalı üstündür?
- A) Hiçbir ülke uzmanlaşamaz
- B) Sonuç yalnız döviz rezervine bağlıdır
- C) A ülkesi
- D) İki ülke de eşit üstünlüğe sahiptir
- E) B ülkesi
Doğru cevap: E
Çözüm: B 1 kumaşı daha az buğdaydan vazgeçerek ürettiği için karşılaştırmalı üstündür.
A ülkesinde 1 kumaşın maliyeti 2, B ülkesinde 1 buğday ise yararlı ticaret haddine hangi oran örnek olabilir?
- A) 1 kumaş = 3 buğday
- B) 1 kumaş = 4 buğday
- C) 1 kumaş = 0,5 buğday
- D) 1 kumaş = 0,2 buğday
- E) 1 kumaş = 1,5 buğday
Doğru cevap: E
Çözüm: 1,5 buğday iki ülkenin iç fırsat maliyetleri 1 ve 2 arasındadır.
A aynı kaynakla 30 mısır veya 10 kumaş, B 20 mısır veya 20 kumaş üretiyorsa mısırda kim karşılaştırmalı üstündür?
- A) B ülkesi
- B) Karar verilemez çünkü toplam gelir verilmemiş
- C) A ülkesi
- D) Yalnız kota oranı belirler
- E) Her iki ülke eşit
Doğru cevap: C
Çözüm: 1 mısırın maliyeti A’da 1/3 kumaş, B’de 1 kumaştır; A daha düşük fırsat maliyetine sahiptir.
Dünya fiyatı 100 TL olan ithal mala küçük ülke birim başına 20 TL spesifik tarife uygularsa yurtiçi fiyat kaç TL olur?
- A) 110 TL
- B) 140 TL
- C) 80 TL
- D) 120 TL
- E) 100 TL
Doğru cevap: D
Çözüm: Standart küçük ülke analizinde fiyat=100+20=120 TL olur.
Dünya fiyatı 50 TL olan mala %20 ad valorem tarife uygulanırsa ithal malın vergi dahil fiyatı kaç TL olur?
- A) 60 TL
- B) 50 TL
- C) 70 TL
- D) 40 TL
- E) 55 TL
Doğru cevap: A
Çözüm: İthalata uygulanan yüzde 20 vergiyle fiyat 50×(1+0,20)=60 TL olur.
A’da 1 kumaş 4 saat, 1 buğday 2 saat; B’de 1 kumaş 9 saat, 1 buğday 3 saat gerektiriyorsa kumaşta karşılaştırmalı üstünlük kimdedir?
- A) Her ikisi de kumaş ithal etmek zorundadır
- B) B ülkesi
- C) A ülkesi
- D) Yalnız saatlik ücret karşılaştırılırsa bulunur
- E) İki ülke eşit maliyetlidir
Doğru cevap: C
Çözüm: 1 kumaş A’da 2 buğday, B’de 3 buğday fırsat maliyeti taşır; A kumaşta karşılaştırmalı üstündür.
A’da 1 kumaşın fırsat maliyeti 2 buğday, B’de 3 buğday ise hangi ticaret haddi her iki ülkeye de kazanç sağlayabilir?
- A) 1 kumaş = 4 buğday
- B) 1 kumaş = 1 buğday
- C) 1 kumaş = 0,5 buğday
- D) 1 kumaş = 5 buğday
- E) 1 kumaş = 2,5 buğday
Doğru cevap: E
Çözüm: 2,5 iki ülkenin iç fırsat maliyetleri 2 ve 3 arasında bulunur.
A’nın üretim seçenekleri 10 kumaş veya 30 buğday; B’nin 15 kumaş veya 30 buğdaydır. Buğdayda karşılaştırmalı üstünlük kimdedir?
- A) İki ülke eşit
- B) Verilen üretim sınırından çıkarılamaz
- C) A ülkesi
- D) B ülkesi
- E) Yalnız dış ticaret açığına bağlıdır
Doğru cevap: C
Çözüm: 1 buğday A’da 1/3 kumaş, B’de 1/2 kumaşa mal olur; A buğdayda karşılaştırmalı üstündür.
Küçük ithalatçı ülkede 20 TL tarife nedeniyle yerli üretim 12 birim artıp tüketim 8 birim düşerse doğrusal arz-talep varsayımıyla toplam ölü ağırlık kaybı kaç TL’dir?
- A) 20 TL
- B) 120 TL
- C) 200 TL
- D) 400 TL
- E) 80 TL
Doğru cevap: C
Çözüm: İki üçgenin toplam alanı 1/2×tarife×(üretim artışı+tüketim düşüşü)=0,5×20×20=200 TL.
Doğrusal talepte yerli fiyat 100 TL’den 120 TL’ye yükselirken tüketim 100 birimden 80’e düşüyorsa tüketici artığı kaybı kaç TL’dir?
- A) 1.800 TL
- B) 2.000 TL
- C) 200 TL
- D) 800 TL
- E) 1.600 TL
Doğru cevap: A
Çözüm: Artık kaybı fiyat artışı altındaki trapez alanı: (100+80)/2×20=1.800 TL.
Spesifik tarife 20 TL ve tarife sonrası ithalat 50 birim ise tarife nedeniyle doğrudan kamu vergi geliri kaç TL olur?
- A) 500 TL
- B) 70 TL
- C) 2.000 TL
- D) 1.000 TL
- E) 2.500 TL
Doğru cevap: D
Çözüm: Tarife geliri=birim tarife×ithalat=20×50=1.000 TL.