Kota rantının mutlaka kamuya kalmamasının nedeni nedir?
- A) İthalat lisanslarının tahsis biçimine bağlı olması
- B) Kota uygulamasında ithalatın yasak olması
- C) Her kotanın sıfır fiyat farkı yaratması
- D) Bütün ihracatın devletçe yapılması
- E) Vergi oranının her zaman yüzde yüz olması
Doğru cevap: A
Çözüm: Kota rantı ithalat lisansı veya satış hakkını kimin aldığına göre dağılabilir.
Gümrük birliğini serbest ticaret alanından ayıran temel özellik hangisidir?
- A) Üye dışına ticaretin tümüyle yasaklanması
- B) Her ülkede özdeş ücret politikası
- C) Üye olmayan ülkelere karşı ortak dış tarife uygulaması
- D) Ülkelerin merkez bankalarının kaldırılması
- E) Üyeler arasında zorunlu tek para kullanılması
Doğru cevap: C
Çözüm: Gümrük birliği üyeler arası serbestleşmeye ek olarak ortak dış tarife içerir.
Ticaret yaratıcı etki hangisidir?
- A) Merkez bankasının döviz rezervi satması
- B) Pahalı yurtiçi üretim yerine daha ucuz ortak ülke üretimine geçiş
- C) Ulusal tasarrufun yatırımı aşması
- D) Ucuz üçüncü ülke yerine pahalı ortak ülkeyi seçme
- E) Bütün ithalat vergilerinin iki katına çıkarılması
Doğru cevap: B
Çözüm: Ticaret yaratma kaynakların daha düşük maliyetli ortak üretime kaymasıdır.
Ticaret saptırıcı etki hangi durumu anlatır?
- A) Yurtiçi pahalı üretimin daha ucuz ortak üretimle ikamesi
- B) Daha ucuz üçüncü ülke yerine daha pahalı ortak ülkeden ithalata yönelme
- C) Yurtiçi işgücüne katılımın artması
- D) İhracat fiyatlarının tümüyle sabit tutulması
- E) Nominal faizin enflasyonla aynı olması
Doğru cevap: B
Çözüm: Saptırma, ortak tarife tercihleriyle daha ucuz dış kaynak yerine daha pahalı ortak kaynağa yönelmedir.
Nominal kur E=TL/USD tanımlanmışken E artışı hangi anlama gelir?
- A) İhracatın mutlaka iki katına çıkması
- B) TL’nin dolar karşısında değer kazanması
- C) Reel kurun zorunlu olarak düşmesi
- D) Doların her ülkede değer kaybetmesi
- E) TL’nin dolar karşısında değer kaybetmesi
Doğru cevap: E
Çözüm: Bir dolar almak için daha çok TL ödenmesi TL nominal değer kaybıdır.
Sabit kur rejiminde yerli paranın resmî değerinin düşürülmesi nasıl adlandırılır?
- A) Revalüasyon
- B) Sterilizasyon
- C) Dezenflasyon
- D) Devalüasyon
- E) Deflasyon
Doğru cevap: D
Çözüm: Resmî pariteyi yerli para aleyhine değiştirmek devalüasyondur.
Yerli paranın dalgalı kurda piyasada değer kazanması nasıl adlandırılır?
- A) Devalüasyon
- B) İthalat kotası
- C) Appreciation (nominal değerlenme)
- D) Tarife gelir artışı
- E) Resesyon
Doğru cevap: C
Çözüm: Piyasa koşullarında yerli paranın güçlenmesi nominal değerlenmedir (appreciation).
Tarife sonrası ithalat miktarı 100 birimden 65 birime düşerse ithalat kaç birim azalmıştır?
- A) 25 birim
- B) 100 birim
- C) 65 birim
- D) 165 birim
- E) 35 birim
Doğru cevap: E
Çözüm: 100−65=35 birim azalma vardır.
Mal ihracatı 300, mal ithalatı 380 birim ise mal ticaret dengesi kaçtır?
- A) −80 birim
- B) 300 birim
- C) 380 birim
- D) +80 birim
- E) 680 birim
Doğru cevap: A
Çözüm: Mal dengesi=300−380=−80 birimdir.
Mal dengesi −100, hizmet dengesi +50, birincil gelir −20, ikincil gelir +10 ise cari işlemler dengesi kaçtır?
- A) −160 birim
- B) −60 birim
- C) +40 birim
- D) +60 birim
- E) −100 birim
Doğru cevap: B
Çözüm: −100+50−20+10=−60 birimdir.
Ulusal tasarruf 900, yurtiçi yatırım 1.050 ise cari işlemler dengesi kaçtır?
- A) +1.950
- B) −150
- C) +150
- D) −1.950
- E) 0
Doğru cevap: B
Çözüm: CA=S−I=900−1.050=−150.
E=TL/USD kuru 32’den 36’ya çıkarsa doların TL fiyatı yüzde kaç artmıştır?
- A) %10
- B) %4
- C) %11,11
- D) %15
- E) %12,5
Doğru cevap: E
Çözüm: (36−32)/32×100=%12,5.
E=TL/USD kuru 50’den 45’e düşerse doların TL fiyatı yüzde kaç değişir?
- A) −%5
- B) +%10
- C) −%10
- D) +%5
- E) −%11,11
Doğru cevap: C
Çözüm: (45−50)/50×100=−%10; TL değer kazanmıştır.
Kota ile yurtiçi fiyat dünya fiyatının 10 TL üstüne çıkıyor ve ithalat 80 birimde tutuluyorsa toplam kota rantı kaç TL’dir?
- A) 880 TL
- B) 1.000 TL
- C) 80 TL
- D) 800 TL
- E) 8 TL
Doğru cevap: D
Çözüm: Kota rantı=fiyat farkı×izin verilen ithalat=10×80=800 TL; bu tutarın kime gittiği ayrıca belirlenir.
E %10, dış fiyat düzeyi %5 ve iç fiyat düzeyi %10 artmışsa q=EP*/P tam olarak yüzde kaç değişir?
- A) 0
- B) +%25,5
- C) +%5
- D) +%15
- E) −%5
Doğru cevap: C
Çözüm: Yeni q/eski q=1,10×1,05/1,10=1,05; reel kur %5 yükselir.
1 USD=40 TL’den 1 USD=50 TL’ye yükselirse TL’nin dolar cinsinden birim değeri yüzde kaç değişir?
- A) −%20
- B) +%20
- C) +%25
- D) −%10
- E) −%25
Doğru cevap: A
Çözüm: TL’nin dolar karşılığı 1/40’tan 1/50’ye iner; (1/50)/(1/40)−1=−%20.
E %10 artmış, iç fiyatlar %20 yükselmiş ve dış fiyatlar sabit kalmışsa q=EP*/P yaklaşık yüzde kaç değişir?
- A) +%10
- B) −%8,33
- C) −%10
- D) +%8,33
- E) +%30
Doğru cevap: B
Çözüm: Yeni q/eski q=1,10/1,20≈0,9167; reel kur %8,33 azalır ve TL reel değer kazanır.
Spot kur 40 TL/USD; iç enflasyon %30, ABD enflasyonu %10 ise göreli SGP’nin tam oranıyla beklenen yeni kur yaklaşık kaç TL/USD’dir?
- A) 47,27 TL/USD
- B) 44 TL/USD
- C) 52 TL/USD
- D) 36,36 TL/USD
- E) 48 TL/USD
Doğru cevap: A
Çözüm: E1=40×1,30/1,10≈47,27 TL/USD.
Spot kur 40 TL/USD, TL faiz %15, USD faiz %5 olduğunda bir yıllık örtülü faiz paritesine uygun forward kur kaç TL/USD’dir?
- A) 42 TL/USD
- B) 46 TL/USD
- C) 44 TL/USD
- D) 36,52 TL/USD
- E) 43,81 TL/USD
Doğru cevap: E
Çözüm: F=40×1,15/1,05≈43,81 TL/USD.
Spot 40 TL/USD, bir yıllık forward 44 TL/USD, USD faizi %10 ise CIP’ye göre TL faiz oranı kaç olmalıdır?
- A) %21
- B) %10
- C) %11
- D) %20
- E) %24
Doğru cevap: A
Çözüm: 1+i_TL=(44/40)×(1+0,10)=1,21; i_TL=%21.