A’da 1 kumaş 4 saat, 1 buğday 2 saat; B’de 1 kumaş 9 saat, 1 buğday 3 saat gerektiriyorsa kumaşta karşılaştırmalı üstünlük kimdedir?
- A) Her ikisi de kumaş ithal etmek zorundadır
- B) B ülkesi
- C) A ülkesi
- D) Yalnız saatlik ücret karşılaştırılırsa bulunur
- E) İki ülke eşit maliyetlidir
Doğru cevap: C
Çözüm: 1 kumaş A’da 2 buğday, B’de 3 buğday fırsat maliyeti taşır; A kumaşta karşılaştırmalı üstündür.
A’da 1 kumaşın fırsat maliyeti 2 buğday, B’de 3 buğday ise hangi ticaret haddi her iki ülkeye de kazanç sağlayabilir?
- A) 1 kumaş = 4 buğday
- B) 1 kumaş = 1 buğday
- C) 1 kumaş = 0,5 buğday
- D) 1 kumaş = 5 buğday
- E) 1 kumaş = 2,5 buğday
Doğru cevap: E
Çözüm: 2,5 iki ülkenin iç fırsat maliyetleri 2 ve 3 arasında bulunur.
A’nın üretim seçenekleri 10 kumaş veya 30 buğday; B’nin 15 kumaş veya 30 buğdaydır. Buğdayda karşılaştırmalı üstünlük kimdedir?
- A) İki ülke eşit
- B) Verilen üretim sınırından çıkarılamaz
- C) A ülkesi
- D) B ülkesi
- E) Yalnız dış ticaret açığına bağlıdır
Doğru cevap: C
Çözüm: 1 buğday A’da 1/3 kumaş, B’de 1/2 kumaşa mal olur; A buğdayda karşılaştırmalı üstündür.
Küçük ithalatçı ülkede 20 TL tarife nedeniyle yerli üretim 12 birim artıp tüketim 8 birim düşerse doğrusal arz-talep varsayımıyla toplam ölü ağırlık kaybı kaç TL’dir?
- A) 20 TL
- B) 120 TL
- C) 200 TL
- D) 400 TL
- E) 80 TL
Doğru cevap: C
Çözüm: İki üçgenin toplam alanı 1/2×tarife×(üretim artışı+tüketim düşüşü)=0,5×20×20=200 TL.
Doğrusal talepte yerli fiyat 100 TL’den 120 TL’ye yükselirken tüketim 100 birimden 80’e düşüyorsa tüketici artığı kaybı kaç TL’dir?
- A) 1.800 TL
- B) 2.000 TL
- C) 200 TL
- D) 800 TL
- E) 1.600 TL
Doğru cevap: A
Çözüm: Artık kaybı fiyat artışı altındaki trapez alanı: (100+80)/2×20=1.800 TL.
Spesifik tarife 20 TL ve tarife sonrası ithalat 50 birim ise tarife nedeniyle doğrudan kamu vergi geliri kaç TL olur?
- A) 500 TL
- B) 70 TL
- C) 2.000 TL
- D) 1.000 TL
- E) 2.500 TL
Doğru cevap: D
Çözüm: Tarife geliri=birim tarife×ithalat=20×50=1.000 TL.
Kota ile yurtiçi fiyat dünya fiyatının 10 TL üstüne çıkıyor ve ithalat 80 birimde tutuluyorsa toplam kota rantı kaç TL’dir?
- A) 880 TL
- B) 1.000 TL
- C) 80 TL
- D) 800 TL
- E) 8 TL
Doğru cevap: D
Çözüm: Kota rantı=fiyat farkı×izin verilen ithalat=10×80=800 TL; bu tutarın kime gittiği ayrıca belirlenir.
E %10, dış fiyat düzeyi %5 ve iç fiyat düzeyi %10 artmışsa q=EP*/P tam olarak yüzde kaç değişir?
- A) 0
- B) +%25,5
- C) +%5
- D) +%15
- E) −%5
Doğru cevap: C
Çözüm: Yeni q/eski q=1,10×1,05/1,10=1,05; reel kur %5 yükselir.
1 USD=40 TL’den 1 USD=50 TL’ye yükselirse TL’nin dolar cinsinden birim değeri yüzde kaç değişir?
- A) −%20
- B) +%20
- C) +%25
- D) −%10
- E) −%25
Doğru cevap: A
Çözüm: TL’nin dolar karşılığı 1/40’tan 1/50’ye iner; (1/50)/(1/40)−1=−%20.
E %10 artmış, iç fiyatlar %20 yükselmiş ve dış fiyatlar sabit kalmışsa q=EP*/P yaklaşık yüzde kaç değişir?
- A) +%10
- B) −%8,33
- C) −%10
- D) +%8,33
- E) +%30
Doğru cevap: B
Çözüm: Yeni q/eski q=1,10/1,20≈0,9167; reel kur %8,33 azalır ve TL reel değer kazanır.
Spot kur 40 TL/USD; iç enflasyon %30, ABD enflasyonu %10 ise göreli SGP’nin tam oranıyla beklenen yeni kur yaklaşık kaç TL/USD’dir?
- A) 47,27 TL/USD
- B) 44 TL/USD
- C) 52 TL/USD
- D) 36,36 TL/USD
- E) 48 TL/USD
Doğru cevap: A
Çözüm: E1=40×1,30/1,10≈47,27 TL/USD.
Spot kur 40 TL/USD, TL faiz %15, USD faiz %5 olduğunda bir yıllık örtülü faiz paritesine uygun forward kur kaç TL/USD’dir?
- A) 42 TL/USD
- B) 46 TL/USD
- C) 44 TL/USD
- D) 36,52 TL/USD
- E) 43,81 TL/USD
Doğru cevap: E
Çözüm: F=40×1,15/1,05≈43,81 TL/USD.
Spot 40 TL/USD, bir yıllık forward 44 TL/USD, USD faizi %10 ise CIP’ye göre TL faiz oranı kaç olmalıdır?
- A) %21
- B) %10
- C) %11
- D) %20
- E) %24
Doğru cevap: A
Çözüm: 1+i_TL=(44/40)×(1+0,10)=1,21; i_TL=%21.
Mal dengesi −200, hizmetler dengesi +120, birincil gelir −30, ikincil gelir +40 ise cari denge kaçtır?
- A) −110
- B) −200
- C) +130
- D) −70
- E) +70
Doğru cevap: D
Çözüm: Cari denge=−200+120−30+40=−70.
Basit açık ekonomi gelir özdeşliğinde Y=1.000, C=600, I=250 ve G=200 ise cari denge kaçtır?
- A) −150
- B) −50
- C) +150
- D) +50
- E) 0
Doğru cevap: B
Çözüm: CA=Y−C−I−G=1.000−600−250−200=−50.
Cari işlemler dengesi −100 ve yurtiçi yatırım 500 ise ulusal tasarruf kaçtır?
- A) 500
- B) 400
- C) −600
- D) 600
- E) −400
Doğru cevap: B
Çözüm: CA=S−I olduğundan S=CA+I=−100+500=400.
Başlangıçta dış ticaret dengesi sıfırsa ve ihracat talep esnekliği mutlak değerce 0,6, ithalat talep esnekliği 0,5 ise Marshall–Lerner koşulu için hangisi söylenebilir?
- A) İki esneklik çarpıldığı için sonuç 0,3’tür.
- B) Toplam 1,1 olduğu için koşul sağlanır.
- C) Toplam 1 olduğu için sınır durum vardır.
- D) Sadece ihracat esnekliği dikkate alınır.
- E) Toplam 0,1 olduğu için koşul sağlanmaz.
Doğru cevap: B
Çözüm: Mutlak esnekliklerin toplamı=0,6+0,5=1,1>1; standart varsayımlarda reel değer kaybı dengeyi iyileştirebilir.
İhracat talep esnekliği mutlak değerce 0,4, ithalat talep esnekliği 0,5 ise basit Marshall–Lerner karşılaştırması hangisidir?
- A) 1,1>1 olduğu için koşul kesin sağlanır.
- B) 0,4×0,5=1 olduğu için sınır durum vardır.
- C) Esnekliklerin toplamı 2’dir.
- D) 0,9<1 olduğu için iyileştirme koşulu sağlanmaz.
- E) Sadece ihracatın mutlak değeri yeterlidir.
Doğru cevap: D
Çözüm: 0,4+0,5=0,9<1; basit modelde değer kaybının ticaret dengesini iyileştirmesi beklenmez.
Yüksek sermaye hareketliliği altında dalgalı kur kullanan küçük açık ekonominin klasik Mundell–Fleming modelinde genişletici para politikası hangi mekanizmayla üretimi artırabilir?
- A) Nominal kuru sabit tutan zorunlu karşı müdahaleyle
- B) Tasarruf-yatırım özdeşliğini geçersiz kılarak
- C) Gümrük birliğini resmen sona erdirerek
- D) İşgücünü tanım gereği iki katına çıkararak
- E) Kur değer kaybı net ihracatı ve toplam talebi artırarak
Doğru cevap: E
Çözüm: Dalgalı kurda parasal genişleme faiz ve kur üzerinde baskı yaratır; kur değer kaybı net ihracatı destekleyebilir.
Bir ülke hem sabit kuru hem de tam sermaye hareketliliğini koruyorsa imkânsız üçlemeye göre hangi politikadan vazgeçmek durumundadır?
- A) Gümrük tarifesinden gelir elde etmekten
- B) Mal ihracatı yapma hakkından
- C) Ödemeler dengesi istatistiği tutmaktan
- D) Yurtiçi yatırım yapabilmekten
- E) Bağımsız para politikası yürütme hedefinden
Doğru cevap: E
Çözüm: Sabit kur+tam sermaye hareketliliği, bağımsız para politikasının üçüncü hedef olarak tam uygulanmasını engeller.