Bakım ve kaçınılmaz olağan duruşlar dikkate alındığında elde edilebilen kapasite hangisidir?
- A) Sadece teorik kapasite
- B) Üretim kaybının tamamı
- C) Satılmayan stok
- D) Makine başına amortisman
- E) Pratik kapasite
Doğru cevap: E
Çözüm: Pratik kapasite normal işleyişteki beklenen ve kaçınılmaz kayıpları içerir.
Bir dönemde gerçekten üretilen ürün miktarı hangi kavramla ifade edilir?
- A) Fiilî üretim
- B) Teorik kapasite
- C) Hedeflenen pazar payı
- D) Finansman maliyeti
- E) Azami stok seviyesi
Doğru cevap: A
Çözüm: Fiilî üretim, kapasite potansiyeli değil gerçekleşmiş çıktı miktarıdır.
Tanımlanan kapasite ile fiilî üretim arasındaki kullanılmayan miktar hangisidir?
- A) Ekonomik kâr
- B) Atıl kapasite
- C) İşletme sermayesi
- D) Ürün patent süresi
- E) Brüt satış hasılatı
Doğru cevap: B
Çözüm: Atıl kapasite, seçilen kapasite bazından fiilî üretimin çıkarılmasıyla bulunur.
Kapasite kullanım oranının temel formülü hangisidir?
- A) Baz kapasite / fiilî üretim × 100
- B) Sabit maliyet / satış fiyatı
- C) Fiilî üretim / baz kapasite × 100
- D) Net kâr / fiilî üretim
- E) Sabit maliyet + birim maliyet
Doğru cevap: C
Çözüm: Kullanım oranı gerçekleşen üretimin belirtilmiş kapasiteye oranıdır.
Uzun dönemde ölçek büyürken ortalama maliyetin azalması hangi kavramdır?
- A) Atıl kapasite artışı
- B) Sabit giderin tamamının silinmesi
- C) Dönem zararı
- D) Ölçek ekonomisi
- E) Stok sayım farkı
Doğru cevap: D
Çözüm: Ölçek ekonomisi uzun dönem üretim ölçeği ve ortalama maliyet ilişkisidir.
Standart bir ürünün aşama aşama montaj hattından geçtiği üretimde hangi yerleşim uygundur?
- A) Sabit konumlu proje yerleşimi
- B) Rastlantısal depo düzeni
- C) Yalnız yönetsel bölümleme
- D) Süreç merkezli iş atölyesi
- E) Ürüne göre yerleşim
Doğru cevap: E
Çözüm: Standart yüksek hacimli akışlar çoğu zaman ürün veya hat yerleşimine uygundur.
İlk aylar stok ve ticari alacakların finansmanı için ayrılan kaynak hangi ihtiyacı karşılar?
- A) Yalnız arsa satın alma
- B) Şirketin tüm dönem kârı
- C) Tescil edilmiş marka değeri
- D) İşletme sermayesi ihtiyacı
- E) Uzun dönem amortisman süresi
Doğru cevap: D
Çözüm: İşletme sermayesi günlük faaliyet ve tahsilat-ödeme zamanlamasını finanse eder.
Aşağıdakilerden hangisi üretim arttığında toplamı da genellikle artan giderdir?
- A) Sabit bina kira tutarı
- B) Yıllık sabit yönetici maaşı
- C) Sabit ruhsat harcı
- D) Dönem başında ödenen sabit sigorta
- E) Birim başına tüketilen hammadde maliyeti
Doğru cevap: E
Çözüm: Birim hammadde tüketimi sabit varsayıldığında toplam maliyet üretim miktarıyla artar.
Yüksek hacimli aynı tip ürünler için hangi tesis yerleşimi genellikle uygundur?
- A) Ürüne göre (hat) yerleşim
- B) Sabit konumlu gemi yerleşimi
- C) Çok ürünlü fonksiyonel atölye
- D) Ürüne göre olmayan rastgele yerleşim
- E) Yalnız büro muhasebe yerleşimi
Doğru cevap: A
Çözüm: Standart akışta makine ve istasyonlar ürünün işlem sırasına dizilebilir.
Çok çeşitli siparişlerin farklı makinelerde farklı işlem rotası izlediği atölyede hangi yerleşim öne çıkar?
- A) Tek tip ürüne göre bant yerleşimi
- B) Sürece göre (fonksiyonel) yerleşim
- C) Sadece sabit konumlu gemi üretimi
- D) Finans bölümü yerleşimi
- E) Yalnız müşteri bekleme alanı
Doğru cevap: B
Çözüm: Benzer işlemlerin bölümler hâlinde toplandığı süreç yerleşimi çeşitlilik sağlar.
Büyük bir geminin inşasında ürün yerinde, makine ve çalışanlar çevresinde hareket ediyorsa hangi yerleşim vardır?
- A) Ürüne göre sürekli montaj bandı
- B) Tamamen hareketli ürün yerleşimi
- C) Sabit konumlu yerleşim
- D) Yalnız depo istif yöntemi
- E) Yalnız süreç bazlı makine grubu
Doğru cevap: C
Çözüm: Taşınması güç büyük ürünlerde sabit konumlu yerleşim uygundur.
İleri teknoloji isteyen üretim için belirli şehirde uzman teknisyen bulunması hangi yer seçim unsurudur?
- A) Yalnız ulaşım mesafesi
- B) Yalnız arsa alanı
- C) Genel fiyat seviyesi
- D) Nitelikli iş gücü
- E) Yalnız vergiden muafiyet
Doğru cevap: D
Çözüm: Uzman çalışanların erişilebilirliği yer seçimindeki iş gücü niteliği unsurudur.
Faktör puanlamada ağırlıklar %50, %30 ve %20 ise toplam ağırlık kaçtır?
- A) %80
- B) %90
- C) %120
- D) %150
- E) %100
Doğru cevap: E
Çözüm: Kriter ağırlıklarının toplamı %100 veya ondalık gösterimde 1 olmalıdır.
Yeni tesiste makine ve bina yatırımı tamamlandığı hâlde ilk aylarda stok ve alacakların finansmanı eksikse temel sorun hangisidir?
- A) Teorik kapasitenin otomatik sıfırlanması
- B) İş modelinin her durumda kârsız olması
- C) Kuruluş yerinin artık yasal olmaması
- D) İşletme sermayesi yetersizliği
- E) Sabit yatırımın gider sayılmaması
Doğru cevap: D
Çözüm: Uzun ömürlü yatırımın finanse edilmesi günlük nakit çevriminin de finanse edildiği anlamına gelmez.
Saatte 15 birim üreten makine, günde 8 saat, 20 gün çalışıyor; olağan bakım nedeniyle 240 birim kayıp varsa pratik kapasite kaçtır?
- A) 1.920 birim
- B) 2.400 birim
- C) 2.640 birim
- D) 1.760 birim
- E) 2.160 birim
Doğru cevap: E
Çözüm: Teorik 15×8×20=2.400; pratik 2.400−240=2.160 birim.
Ölçek büyürken uzun dönem ortalama birim maliyet 120 TL’den 100 TL’ye düşüyorsa azalış oranı yaklaşık kaçtır?
- A) %16,67
- B) %10
- C) %20
- D) %25
- E) %83,33
Doğru cevap: A
Çözüm: Azalış (120−100)/120×100≈%16,67; başlangıç maliyeti paydaya alınır.
Optimum kapasite ile teknik maksimum kapasite için hangi ifade doğrudur?
- A) İki kapasite tanım gereği her zaman eşittir
- B) Optimum, seçilen maliyet/performans ölçütüne göre teknik maksimumdan farklı olabilir
- C) Optimum kapasite daima fiilî üretimin sıfırıdır
- D) Teknik maksimum yalnız işletme kârıdır
- E) Optimum kapasite hiçbir maliyet hesabıyla ilişkilendirilemez
Doğru cevap: B
Çözüm: En yüksek teknik çıktı, en düşük ortalama maliyet veya en iyi performans noktası olmayabilir.
Hizmet işletmesi için uzman çalışan erişimi ve müşterinin ulaşım kolaylığı önemliyse tesis yeri kararında ne yapılmalıdır?
- A) Yalnız en ucuz arsayı seçmek
- B) Yalnız hammadde deposuna bakmak
- C) Birden fazla kritik faktörü birlikte ağırlıklandırmak
- D) Müşteri erişimini her durumda sıfır ağırlıklandırmak
- E) Yalnız bina cephesinin rengini ölçmek
Doğru cevap: C
Çözüm: Hizmette müşteri erişimi, yetkin iş gücü, maliyet ve uygunluk birlikte değerlendirilmelidir.
A yeri ucuz araziye rağmen uzak taşıma nedeniyle daha yüksek toplam maliyet doğuruyorsa hangi çıkarım doğrudur?
- A) Taşıma maliyeti hiçbir projede hesaba katılmaz
- B) En ucuz arsa zorunlu en düşük toplam maliyettir
- C) Pazar talebinin yer seçiminde hiç rolü yoktur
- D) Arsa fiyatı tek başına kuruluş yeri kararını belirlemez
- E) Maliyet karşılaştırmasında hacim her zaman sıfırdır
Doğru cevap: D
Çözüm: Toplam yaşam döngüsü ve lojistik maliyetleri arsa bedelinden farklı yönde etkileyebilir.
İşletme belirlediği yer puanlama ağırlıklarını değiştirince farklı tesis öne çıkmaktadır. Bu sonuç için en uygun yorum hangisidir?
- A) İlk hesap mutlaka aritmetik olarak yanlıştır
- B) Yeni ağırlıkla puanlama yapılamaz
- C) En yüksek tek kriter her durumda seçimi belirler
- D) Ağırlıklar toplamı zorunlu %200 olmalıdır
- E) Karar ağırlıklara duyarlıdır; duyarlılık analizi gerekir
Doğru cevap: E
Çözüm: Faktör puanlama yöntemi karar vericinin tercih ağırlıklarına bağlıdır; alternatif senaryoları sınamak gerekir.