Kriter ağırlıkları %50, %30, %20. A yeri 80, 60, 90; B yeri 70, 85, 70 puan almıştır. En yüksek toplam puan hangisidir?
- A) A; 76 puan
- B) B; 76 puan
- C) A; 74,5 puan
- D) B; 80 puan
- E) İkisi de 75 puan
Doğru cevap: A
Çözüm: A=40+18+18=76; B=35+25,5+14=74,5 puandır.
A yerinin puanları 80,60,90; B yerinin 70,85,70. Ağırlıklar sırasıyla %20, %60, %20 olursa seçim hangisidir?
- A) A; 79 puan
- B) B; 79 puan
- C) B; 70 puan
- D) A; 76 puan
- E) İki yer de 74 puan
Doğru cevap: B
Çözüm: A=16+36+18=70; B=14+51+14=79; ağırlık değişimi sonucu tersine çevirebilir.
Koordinatları (2,3) ve (8,9) olan iki sevkiyat noktasının ağırlıkları sırasıyla 100 ve 300 ise ağırlık merkezi nedir?
- A) (5; 6)
- B) (6; 7)
- C) (6,5; 7,5)
- D) (7,5; 6,5)
- E) (8; 9)
Doğru cevap: C
Çözüm: x=(2×100+8×300)/400=6,5; y=(3×100+9×300)/400=7,5.
Ağırlık merkeziyle bulunan koordinatın her durumda doğrudan tesis kurulacak yer olamamasının temel nedeni nedir?
- A) Matematiksel ortalama kullanmanın yasak olması
- B) Ağırlığın sevkiyatla ilişkisiz olması
- C) Tüm koordinatların her zaman aynı çıkması
- D) Yol ağı, arazi uygunluğu ve hukuki kısıtları tek başına çözmemesi
- E) Tüm taşıma maliyetlerinin zaten sıfır olması
Doğru cevap: D
Çözüm: Ağırlıklı koordinat yaklaşık yöntemdir; gerçek tesis konumu uygulanabilirlik sınırlarıyla seçilir.
Bir seri hatta üç işlem istasyonunun saatteki kapasiteleri 100, 80 ve 90 birimdir. Ara stok ve fire yoksa hat kapasitesi kaçtır?
- A) 90 birim/saat
- B) 100 birim/saat
- C) 270 birim/saat
- D) 30 birim/saat
- E) 80 birim/saat
Doğru cevap: E
Çözüm: Ardışık sistemin çıktısını en yavaş istasyon, yani 80 birim/saat sınırlar.
Darboğaz kapasitesi 80 birim/saat olan kesintisiz hat 7,5 saat çalışırsa en fazla kaç birim çıkar?
- A) 600 birim
- B) 80 birim
- C) 560 birim
- D) 675 birim
- E) 800 birim
Doğru cevap: A
Çözüm: Sistem kapasitesi zamanla çarpılır: 80×7,5=600 birim.
Pratik kapasitesi 1.200, fiilî brüt üretimi 960, kusurlu ürün sayısı 80 ise brüt kapasite kullanımı ve sağlam çıktı kaçtır?
- A) %73,33; 960 birim
- B) %80; 880 birim
- C) %100; 880 birim
- D) %80; 960 birim
- E) %120; 1.120 birim
Doğru cevap: B
Çözüm: Brüt kullanım 960/1.200=%80; sağlam çıktı 960−80=880 birimdir.
Ağırlık merkezi formülünde teslimat noktası ağırlıkları iki katına çıkarılırsa merkez koordinatı ne olur?
- A) Her iki koordinat iki katına çıkar
- B) Koordinatlar sıfırlanır
- C) Değişmez; tüm ağırlıklar aynı oranda artar
- D) Yalnız x koordinatı iki katına çıkar
- E) Yalnız büyük ağırlıklı nokta silinir
Doğru cevap: C
Çözüm: Pay ve payda aynı katsayıyla çarpıldığından ağırlıklı ortalama değişmez.
A yerinin maliyeti 50.000+35Q, B yerinin 110.000+25Q ise eşit maliyet hacmi kaçtır?
- A) 4.000 birim
- B) 5.000 birim
- C) 8.000 birim
- D) 6.000 birim
- E) 10.000 birim
Doğru cevap: D
Çözüm: 50.000+35Q=110.000+25Q; 10Q=60.000, Q=6.000.
A:50.000+35Q; B:110.000+25Q. Q=9.000 olduğunda hangi yer ne kadar ucuzdur?
- A) A; 30.000 TL
- B) B; 60.000 TL
- C) A; 10.000 TL
- D) İkisi eşit
- E) B; 30.000 TL
Doğru cevap: E
Çözüm: A=365.000, B=335.000; B toplam 30.000 TL daha ucuzdur.
A:50.000+35Q; B:110.000+25Q. Q=3.000 olduğunda hangi yer ne kadar ucuzdur?
- A) A; 30.000 TL
- B) B; 30.000 TL
- C) A; 60.000 TL
- D) B; 10.000 TL
- E) İkisi eşit
Doğru cevap: A
Çözüm: A=155.000, B=185.000; A toplam 30.000 TL daha ucuzdur.
A:50.000+35Q, B:110.000+25Q. Talep Q=2.000 olasılığı %40, Q=10.000 olasılığı %60 ise beklenen toplam maliyeti düşük olan hangisidir?
- A) A; 280.000 TL
- B) B; 280.000 TL
- C) A; 220.000 TL
- D) B; 288.000 TL
- E) İkisi eşit
Doğru cevap: B
Çözüm: Beklenen Q=0,4×2.000+0,6×10.000=6.800. A=288.000, B=280.000; olasılıklar aynı maliyet modeli için geçerli.
Yüksek sabit maliyetli ancak düşük birim değişken maliyetli otomasyon tesisi, düşük sabit maliyetli tesise göre genellikle ne zaman avantaj kazanır?
- A) Üretim sıfırken mutlaka
- B) Yalnız birim maliyeti daha yüksekken
- C) Yeterince yüksek üretim hacminde
- D) Her zaman düşük hacimde
- E) Sabit maliyet hiç oluşmazken
Doğru cevap: C
Çözüm: Yüksek hacimde düşük değişken maliyet, yüksek sabit maliyet farkını telafi edebilir.
Yeni tesiste makine ve bina yatırımı tamamlandığı hâlde ilk aylarda stok ve alacakların finansmanı eksikse temel sorun hangisidir?
- A) Teorik kapasitenin otomatik sıfırlanması
- B) İş modelinin her durumda kârsız olması
- C) Kuruluş yerinin artık yasal olmaması
- D) İşletme sermayesi yetersizliği
- E) Sabit yatırımın gider sayılmaması
Doğru cevap: D
Çözüm: Uzun ömürlü yatırımın finanse edilmesi günlük nakit çevriminin de finanse edildiği anlamına gelmez.
Saatte 15 birim üreten makine, günde 8 saat, 20 gün çalışıyor; olağan bakım nedeniyle 240 birim kayıp varsa pratik kapasite kaçtır?
- A) 1.920 birim
- B) 2.400 birim
- C) 2.640 birim
- D) 1.760 birim
- E) 2.160 birim
Doğru cevap: E
Çözüm: Teorik 15×8×20=2.400; pratik 2.400−240=2.160 birim.
Ölçek büyürken uzun dönem ortalama birim maliyet 120 TL’den 100 TL’ye düşüyorsa azalış oranı yaklaşık kaçtır?
- A) %16,67
- B) %10
- C) %20
- D) %25
- E) %83,33
Doğru cevap: A
Çözüm: Azalış (120−100)/120×100≈%16,67; başlangıç maliyeti paydaya alınır.
Optimum kapasite ile teknik maksimum kapasite için hangi ifade doğrudur?
- A) İki kapasite tanım gereği her zaman eşittir
- B) Optimum, seçilen maliyet/performans ölçütüne göre teknik maksimumdan farklı olabilir
- C) Optimum kapasite daima fiilî üretimin sıfırıdır
- D) Teknik maksimum yalnız işletme kârıdır
- E) Optimum kapasite hiçbir maliyet hesabıyla ilişkilendirilemez
Doğru cevap: B
Çözüm: En yüksek teknik çıktı, en düşük ortalama maliyet veya en iyi performans noktası olmayabilir.
Hizmet işletmesi için uzman çalışan erişimi ve müşterinin ulaşım kolaylığı önemliyse tesis yeri kararında ne yapılmalıdır?
- A) Yalnız en ucuz arsayı seçmek
- B) Yalnız hammadde deposuna bakmak
- C) Birden fazla kritik faktörü birlikte ağırlıklandırmak
- D) Müşteri erişimini her durumda sıfır ağırlıklandırmak
- E) Yalnız bina cephesinin rengini ölçmek
Doğru cevap: C
Çözüm: Hizmette müşteri erişimi, yetkin iş gücü, maliyet ve uygunluk birlikte değerlendirilmelidir.
A yeri ucuz araziye rağmen uzak taşıma nedeniyle daha yüksek toplam maliyet doğuruyorsa hangi çıkarım doğrudur?
- A) Taşıma maliyeti hiçbir projede hesaba katılmaz
- B) En ucuz arsa zorunlu en düşük toplam maliyettir
- C) Pazar talebinin yer seçiminde hiç rolü yoktur
- D) Arsa fiyatı tek başına kuruluş yeri kararını belirlemez
- E) Maliyet karşılaştırmasında hacim her zaman sıfırdır
Doğru cevap: D
Çözüm: Toplam yaşam döngüsü ve lojistik maliyetleri arsa bedelinden farklı yönde etkileyebilir.
İşletme belirlediği yer puanlama ağırlıklarını değiştirince farklı tesis öne çıkmaktadır. Bu sonuç için en uygun yorum hangisidir?
- A) İlk hesap mutlaka aritmetik olarak yanlıştır
- B) Yeni ağırlıkla puanlama yapılamaz
- C) En yüksek tek kriter her durumda seçimi belirler
- D) Ağırlıklar toplamı zorunlu %200 olmalıdır
- E) Karar ağırlıklara duyarlıdır; duyarlılık analizi gerekir
Doğru cevap: E
Çözüm: Faktör puanlama yöntemi karar vericinin tercih ağırlıklarına bağlıdır; alternatif senaryoları sınamak gerekir.