Yönetimin işletmede temel amacı aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Örgütsel amaçlara kaynakları uygun biçimde kullanarak ulaşmak
- B) Yalnız ürünlerin fiyatlarını düşürmek
- C) Sadece personel sayısını artırmak
- D) Bütün riskleri kesin olarak sıfırlamak
- E) Yalnız kanuni defterleri tutmak
Doğru cevap: A
Çözüm: Yönetim kaynakları ve insanları örgütsel amaçlar doğrultusunda bir araya getiren bir süreçtir.
Bir işletmenin gelecek yıl ulaşacağı satış hedefini belirlemesi hangi yönetim fonksiyonudur?
- A) Örgütleme
- B) Planlama
- C) Kontrol
- D) Muhasebe denetimi
- E) Kuruluş yeri seçimi
Doğru cevap: B
Çözüm: Planlama geleceğe dönük amaç, yol ve kullanılacak kaynakların kararlaştırılmasıdır.
İşleri bölümlere ayırmak ve görev-yetki ilişkilerini kurmak hangi yönetim fonksiyonudur?
- A) Yöneltme
- B) Kontrol
- C) Örgütleme
- D) Pazar fiyatlama
- E) Finansal raporlama
Doğru cevap: C
Çözüm: Örgütleme işlerin, kaynakların, yetkilerin ve ilişkilerin düzenlenmesidir.
Çalışanları motive ederek ortak hedefe yönlendirme hangi fonksiyonun özüdür?
- A) Sadece bilanço çıkarma
- B) Örgüt şemasını çizme
- C) Maliyetleri sınıflandırma
- D) Yöneltme
- E) Envanter sayımı
Doğru cevap: D
Çözüm: Yöneltme insanları iletişim, liderlik ve motivasyon yoluyla etkileme işlevidir.
Gerçekleşen üretimi önceden belirlenen standartla karşılaştırma hangi işlevdir?
- A) İş bölümü
- B) Pazar analizi
- C) Kuruluş finansmanı
- D) Ürün farklılaştırma
- E) Kontrol
Doğru cevap: E
Çözüm: Kontrol süreci standart belirleme, sonuç ölçme, kıyas ve gerektiğinde düzeltmeyi içerir.
Birbirine bağlı departmanların işlerini zaman ve amaç bakımından uyumlaştırma nedir?
- A) Koordinasyon
- B) Amortisman
- C) Depolama
- D) Hisse senedi ihracı
- E) Fiyat ayrımcılığı
Doğru cevap: A
Çözüm: Koordinasyon farklı işlerin bütünlük içinde ve uyumlu yürütülmesini sağlar.
Yönetimde etkililik kavramı en çok neyi ifade eder?
- A) Yalnız harcanan elektrik miktarını
- B) Hedeflere ulaşma derecesini
- C) Yalnız ücret giderini
- D) Sabit maliyetlerin toplamını
- E) Çalışan sayısının artmasını
Doğru cevap: B
Çözüm: Etkililik hedef ve amaçların gerçekleşme derecesiyle ilgilidir.
Ürün teslimatı hedefi karşılanıyor ancak gerekenden çok daha fazla iş gücü ve zaman harcanıyorsa hangisi söylenebilir?
- A) Etkililik sağlanmış, verimlilik zayıf olabilir
- B) Etkililik ve verimlilik tanım gereği ikisi de sıfırdır
- C) Kaynak fazlalığı daima en yüksek verimliliği kanıtlar
- D) Hedefe ulaşılması kontrol ihtiyacını sonsuza kadar kaldırır
- E) Yüksek girdi kullanımı hedefi geçersiz yapar
Doğru cevap: A
Çözüm: Hedefe ulaşmak etkililiktir; fazla kaynak tüketimi aynı anda verimliliği azaltabilir.
Üst yönetimin büyüme stratejisini departmanların yıllık hedeflerine çeviren kademe hangi plan türünü yürütür?
- A) Yalnız kişisel bütçe planı
- B) Taktik planlama
- C) Sadece günlük vardiya kararı
- D) Rastlantısal kuralsız karar
- E) Kuruluş sözleşmesinin noter işlemi
Doğru cevap: B
Çözüm: Taktik plan, genel stratejiyi bölümler ve orta dönem faaliyetlere dönüştürür.
"Müşteri şikâyetlerinde iade talepleri belirli ilkelere göre değerlendirilir" ifadesi aşağıdakilerden hangisine örnektir?
- A) Makine amortismanı
- B) Benzersiz proje bütçesi
- C) Yönetim politikası
- D) Fiziksel stok sayımı
- E) Örgütte doğrudan ast sayısı
Doğru cevap: C
Çözüm: Politika karar vermede genel rehber olan ilkelerdir; tek tek işlem basamakları prosedürdür.
"İade talebinde önce fiş kontrol edilir, sonra ürün incelenir, en son onay alınır" ifadesi neyi açıklar?
- A) Şirket vizyonunu
- B) Ürün fiyatının piyasa dengesini
- C) Müşteri sayısını
- D) Prosedürü
- E) Belirsizlik koşulunu
Doğru cevap: D
Çözüm: Prosedür belirli bir işin izlenecek işlem sırasını açıklayan düzenlemedir.
Denetim için karşılaştırılacak ölçülebilir performans düzeyinin önceden saptanması hangi adımdır?
- A) Yalnız düzeltici işlem uygulama
- B) Sonuçları saklama
- C) Birimleri birleştirme
- D) Tüm astlara karar yetkisi verme
- E) Kontrol standardı belirleme
Doğru cevap: E
Çözüm: Kontrol standart veya hedefin tanımlanmasıyla başlar, ardından gerçekleşmeler ölçülür.
Yönetici tüm bilgileri incelemeye zamanı yetmediği için "yeterince uygun" alternatifi seçiyorsa hangi kavram uygundur?
- A) Sınırlı rasyonellik
- B) Tam bilgiyle kesin optimizasyon
- C) Mekanik hiyerarşi
- D) Dar kontrol alanı
- E) Kârın her zaman sıfırlanması
Doğru cevap: A
Çözüm: Sınırlı rasyonellik bilgi, zaman ve işlem kapasitesi kısıtları altında doyurucu çözüm seçimini açıklar.
Toplantıda görüş birliğini bozmamak için üyelerin riskleri dile getirmemesi hangi sorundur?
- A) Fonksiyonel uzmanlaşma
- B) Grup düşünmesi (groupthink)
- C) Ön kontrol
- D) Çapraz eğitim
- E) Yetki genişliği
Doğru cevap: B
Çözüm: Grup düşünmesi, uyum baskısının eleştirel değerlendirmeyi bastırmasıdır.
Genel müdür hedef kârlılığı belirleyip birimler arası kaynakları dağıtıyor; dönem sonunda sapmaları inceliyor. Sırasıyla hangi yönetim fonksiyonları vardır?
- A) Planlama → örgütleme → kontrol
- B) Örgütleme → yöneltme → yalnız finansman
- C) Kontrol → planlama → örgütleme
- D) Yöneltme → kontrol → üretim
- E) Sadece koordinasyon → koordinasyon → koordinasyon
Doğru cevap: A
Çözüm: Hedef belirleme planlama, kaynak-görev dağıtımı örgütleme, sapmaları inceleme kontrol işlevdir.
Bir fabrikada her gün yaşanan olağan malzeme eksikliği standart sipariş prosedürüyle gideriliyor; fakat yeni ülkeye tesis kurma kararı ilk kez ele alınıyor. Hangi sıralama doğrudur?
- A) İkisi de yalnız programlanmış karardır
- B) İlki programlanmış, ikincisi programlanmamış karardır
- C) İlki programlanmamış, ikincisi programlanmış karardır
- D) İkisi de komuta birliği ilkesidir
- E) İkisi de sadece sonuç kontrolüdür
Doğru cevap: B
Çözüm: Tekrar eden standart stok sorunu programlanmış, benzersiz stratejik yatırım programlanmamış karardır.
Bir yönetici iki seçeneğin muhtemel sonuçlarını ve olasılıklarını biliyor, ancak sonucun hangisi olacağını kesin olarak bilmiyorsa hangi karar ortamındadır?
- A) Mutlak belirlilikte karar verme
- B) Olasılık bilgisi bulunmayan belirsizlik
- C) Risk altında karar verme
- D) Yalnız örgütleme süreci
- E) Karar vermenin tamamen yokluğu
Doğru cevap: C
Çözüm: Risk altında olası sonuç ve bunların olasılıkları değerlendirilebilir; sonuç yine kesin değildir.
Bir şirket fonksiyonel yapıdan ürün temelli bölümsel yapıya geçerse aşağıdakilerden hangisi birlikte beklenebilir?
- A) Uzmanlık işlevleri zorunlu olarak tamamen ortadan kalkar
- B) Her çalışanın iki raporlama amiri olması zorunludur
- C) Şirketin bütün sabit maliyetleri sıfırlanır
- D) Ürün odağı güçlenebilir ancak benzer uzmanlık işlevleri bölümlerde tekrarlanabilir
- E) Tüm bölümler aynı ürünün tek işlevini yapar
Doğru cevap: D
Çözüm: Bölümsel yapıda ürün bazlı karar ve sorumluluk güçlenirken fonksiyonların tekrarı maliyet yaratabilir.
Az sayıdaki uzman aynı anda üç farklı yenilik projesinde görev alıyor ve fonksiyon yöneticisi uzmanlık gelişimini izliyor. Kaynak paylaşımını hangi örgüt biçimi daha çok kolaylaştırabilir?
- A) Tamamen birbirinden kopuk üç fonksiyonel fabrika
- B) Yalnız tek proje için oluşturulmuş sabit ekip
- C) Bütün uzmanların ayrı şirketlere devri
- D) Her uzmanın daima tek yöneticiye bağlı kaldığı bağımsız birim
- E) Matris örgütlenmesi
Doğru cevap: E
Çözüm: Matris yapı fonksiyonel uzmanlıkla proje boyutunu birleştirerek uzman paylaşımı sağlayabilir.
Müdür belirli alım limitleri içinde satın alma yetkisini yardımcısına devretmiş; büyük bir hata sonunda kendisinden açıklama istenmiştir. En doğru yorum hangisidir?
- A) Yetki devri üst yöneticinin nihai hesap verebilirliğini otomatik sona erdirmez
- B) Yetki devri her türlü sorumluluğu hukuken ve yönetsel olarak yok eder
- C) Yetki yalnız mülkiyet hakkı olduğu için devredilemez
- D) Ast bütün kararların tek başına şirket sahibi olur
- E) Devirle beraber yazılı prosedürlerin tamamı kendiliğinden silinir
Doğru cevap: A
Çözüm: Görev ve karar hakkı devredilebilir; üst yönetici gözetim ve hesap verme sorumluluğunu sürdürür.