Yönetimde verimlilik değerlendirmesi öncelikle neye odaklanır?
- A) Ürün ambalajının rengine
- B) Yönetici unvanlarının sayısına
- C) Çıktı ile kullanılan kaynak arasındaki ilişkiye
- D) Şirket sloganının uzunluğuna
- E) Pay senedi fiyatına
Doğru cevap: C
Çözüm: Verimlilik, elde edilen çıktı ile bu çıktı için kullanılan girdi ve kaynakları ilişkilendirir.
İşletmenin genel yönünü ve uzun dönem önceliklerini ağırlıkla kim belirler?
- A) Sadece stajyerler
- B) Yalnız müşteri hizmetleri çalışanları
- C) Bağımsız depo personeli
- D) Üst kademe yönetim
- E) Her zaman yalnız dış satıcı
Doğru cevap: D
Çözüm: Üst yönetim işletme genelini ilgilendiren stratejik karar ve hedeflere odaklanır.
Günlük vardiya faaliyetlerini doğrudan yöneten kademe hangisidir?
- A) Ortaklık dışı yatırımcılar
- B) Yalnız dış denetçiler
- C) Üst yönetim kurulu komitesi
- D) İştiraklerin müşterileri
- E) Alt kademe yönetim
Doğru cevap: E
Çözüm: Alt kademe yöneticiler günlük uygulamaları ve operasyonel çalışanları izler.
İşletmenin uzun dönem yönünü ve rekabet yaklaşımını belirleyen plan türü hangisidir?
- A) Stratejik plan
- B) Vardiya çizelgesi
- C) Günlük temizlik listesi
- D) Satış fişi
- E) Stok sayım tutanağı
Doğru cevap: A
Çözüm: Stratejik plan üst düzey hedefleri ve işletmenin genel yönünü konu alır.
Günlük işlerin nasıl yürütüleceğini gösteren kısa dönem plan hangisidir?
- A) Üst düzey misyon belgesi
- B) Operasyonel plan
- C) On yıllık kurumsal vizyon
- D) Şirket ana sözleşmesi
- E) Sektörel nüfus tahmini
Doğru cevap: B
Çözüm: Operasyonel plan somut günlük veya kısa dönem uygulama faaliyetlerine dönüktür.
Tekrarlanan stok siparişi gibi standart yöntemle çözülen karar hangisidir?
- A) Tamamen yeni stratejik karar
- B) Benzersiz kuruluş kararı
- C) Programlanmış karar
- D) İlk kez pazar seçme kararı
- E) Kriz nedeniyle yapılan tek seferlik devralma
Doğru cevap: C
Çözüm: Programlanmış kararlar tekrarlanan ve önceden yöntemi tanımlanabilen sorunlarla ilgilidir.
Kontrol alanı kavramı hangi sayıyı ifade eder?
- A) Şirketteki toplam müşteri sayısını
- B) Tüm işletmelerdeki ortak sayısını
- C) Ürün çeşitlerinin sayısını
- D) Bir yöneticiye doğrudan bağlı ast sayısını
- E) Bir işletmenin şube sayısını
Doğru cevap: D
Çözüm: Kontrol alanı örgütte bir yöneticinin doğrudan yönettiği astların sayısıdır.
Bir işletmede bütün prosedürler yazılı ancak şube yöneticileri fiyat indirimi kararı verebiliyor. Hangi iki özellik gözlenir?
- A) Düşük biçimselleşme ve tüm kararların merkezileşmesi
- B) Yalnız çift raporlama
- C) Yüksek biçimselleşme ve ademimerkezileşmiş karar yetkisi
- D) Yetkisiz gayriresmî örgüt
- E) Hiçbir kontrol standardının bulunmaması
Doğru cevap: C
Çözüm: Yazılı kural yoğunluğu biçimselleşmeyi, şubelere verilen karar hakkı ademimerkezileşmeyi gösterir.
Bölge şubelerinin kendi yerel koşullarına göre belirli satış kararları alması hangi sürece örnektir?
- A) Mutlak merkezileşme
- B) Yalnız uzmanlık gücü
- C) Kontrol alanını sıfırlama
- D) Ademimerkezileşme
- E) Bütün birimleri kapatma
Doğru cevap: D
Çözüm: Karar yetkisinin alt ve yerel birimlere yayılması ademimerkezileşmedir.
Bir yöneticinin çok az sayıda doğrudan astı bulunmasının olası örgütsel sonucu nedir?
- A) Zorunlu olarak sıfır yönetim kademesi
- B) Her durumda daha geniş kontrol alanı
- C) Bütün çalışanların üst yönetime dönüşmesi
- D) Uzmanlaşmanın kendiliğinden kaybolması
- E) Daha dar kontrol alanı ve daha çok yönetim kademesi ihtimali
Doğru cevap: E
Çözüm: Dar kontrol alanı bir yöneticiye az ast düşmesi demektir; hiyerarşi katmanları artabilir.
Benzer büyüklükte iki işletmeden birinde yöneticilerin doğrudan ast sayısı artarsa hangi yapısal eğilim beklenebilir?
- A) Daha geniş kontrol alanı ve daha basık hiyerarşi
- B) Her durumda daha fazla hiyerarşik kademe
- C) Daha dar kontrol alanı
- D) Merkezileşmenin kesin artması
- E) İş gücü niteliğinin otomatik yok olması
Doğru cevap: A
Çözüm: Geniş kontrol alanı aynı personeli daha az ara yönetim kademesiyle yönlendirme olanağı yaratabilir.
Matris örgütte görev çatışmasının başlıca kaynağı ne olabilir?
- A) Her çalışanın mutlaka tek uzmanlığa sahip olması
- B) Proje ve fonksiyon yöneticilerinden gelen önceliklerin farklılaşması
- C) Tüm ekiplerin daima aynı lokasyonda bulunması
- D) Müşteri sayısının sıfır olması
- E) Hiçbir raporlama ilişkisinin kurulmamış olması
Doğru cevap: B
Çözüm: Matris yapıda çift raporlama hatları öncelik çatışmalarına yol açabilir.
Bir baraj inşaatı için farklı uzmanlıkların belirli süre tek bir ekibin çevresinde toplanması hangi yapıya yakındır?
- A) Sadece market raf örgütü
- B) Yalnız finans departmanının ayrılması
- C) Proje örgütlenmesi
- D) Sipariş noktası modeli
- E) Gün sonu stok kontrolü
Doğru cevap: C
Çözüm: Belirli süreli kapsamlı çıktıya odaklı ekip kurulması proje örgütlenmesini yansıtır.
Yazılı kural sayısı yüksek bir kurumda bölge müdürleri kendi bütçelerinin belirli kalemlerinde karar verebilmektedir. Hangi değerlendirme doğrudur?
- A) Yazılı kural varsa ademimerkezileşme tanım gereği imkânsızdır
- B) Yüksek biçimselleşme ile kısmi ademimerkezileşme birlikte görülebilir
- C) Karar devri varsa yazılı kural sayısı sıfır olmak zorundadır
- D) Örgüt mutlaka tamamen biçimsel olmayan yapıdadır
- E) Her iki özellik de yalnız kontrol alanını ölçer
Doğru cevap: B
Çözüm: Biçimselleşme kuralların kapsamı, merkezileşme kararın hangi düzeyde alındığıdır; bağımsız boyutlardır.
Bir bölüm yöneticisinin doğrudan bağlı 4 takım lideri, her liderin de doğrudan bağlı 4 çalışanı vardır. Bölüm yöneticisinin ve her takım liderinin kontrol alanı sırasıyla kaçtır?
- A) 16 ve 4
- B) 20 ve 16
- C) 4 ve 4
- D) 4 ve 16
- E) 16 ve 20
Doğru cevap: C
Çözüm: Bölüm yöneticisine doğrudan 4 takım lideri, her lidere doğrudan 4 çalışan bağlıdır.
Kriz anında karar vermek için dakikalar varken, tecrübeli ekiple yürütülen rutin gelişim projesinde katılım için yeterli zaman varsa hangi liderlik yorumu daha uygundur?
- A) Otokratik tarz bütün koşullarda kesin olarak en iyidir
- B) Katılımcı tarz acil krizlerde her zaman zorunludur
- C) Serbest bırakıcı tarz her çalışana en yüksek başarıyı garantiler
- D) Liderlik tarzının yararlılığı görev ve zaman koşullarına göre değişebilir
- E) Her durumda astlarla iletişim kesilmelidir
Doğru cevap: D
Çözüm: Durumsallık yaklaşımı liderlik davranışının uygunluğunu koşullarla birlikte değerlendirir.
Hedef üretim 960 birim, gerçekleşen 840 birimse hedefe göre gerçekleşme ve sapma oranı hangisidir?
- A) %112,5 gerçekleşme; +%12,5 sapma
- B) %87,5 gerçekleşme; −%87,5 sapma
- C) %12,5 gerçekleşme; −%12,5 sapma
- D) %100 gerçekleşme; −%120 sapma
- E) %87,5 gerçekleşme; −%12,5 sapma
Doğru cevap: E
Çözüm: 840/960=%87,5; (840−960)/960=−%12,5 olur.
Üç bölümün hedefleri sırasıyla 100, 100, 50; gerçekleşmeleri 90, 80, 45 birimdir. İşletmenin toplu gerçekleşme oranı kaçtır?
- A) %86
- B) %85
- C) %88,33
- D) %90
- E) %93
Doğru cevap: A
Çözüm: Toplam gerçekleşme 215, toplam hedef 250 olduğundan 215/250×100=%86 hesaplanır.
Planlanan müşteri hizmet talebi çözümü 900, gerçekleşen 990 ise hedefe göre sapma oranı nedir?
- A) −%10
- B) +%10
- C) +%90
- D) +%110
- E) −%90
Doğru cevap: B
Çözüm: Sapma 990−900=90; hedefe oranı 90/900×100=+%10 olur.
Üretim devam ederken sensörler ürün kalitesini ölçüp makine ayarlarını anında değiştiriyorsa bu hangi kontroldür?
- A) İş başlamadan tamamlanan ön kontrol
- B) Yalnız dönem sonu kontrolü
- C) Eş zamanlı kontrol
- D) Stratejik misyon oluşturma
- E) Departmanlara görev bölüşümü
Doğru cevap: C
Çözüm: Üretim sürerken geri besleme ile yapılan anlık ayarlama eş zamanlı kontroldür.