Belirli bir karar yetkisinin üstten asta aktarılmasına ne ad verilir?
- A) Stratejik ortaklık
- B) Fiyat indirimi
- C) Stok eritme
- D) Pazar bölümlendirme
- E) Yetki devri
Doğru cevap: E
Çözüm: Yetki devri, bir göreve ilişkin belirli karar haklarının asta bırakılmasıdır.
Önemli kararların ağırlıkla üst yönetimde toplanması hangi örgüt özelliğidir?
- A) Merkezileşme
- B) Ademimerkezileşme
- C) İş zenginleştirme
- D) Matris raporlama
- E) Yatay iletişim
Doğru cevap: A
Çözüm: Merkezileşme karar yetkisinin hiyerarşinin üstünde yoğunlaşmasını anlatır.
Pazarlama, finans ve üretim olarak uzmanlık alanlarına göre yapılan bölümleme hangisidir?
- A) Ürün bazlı divizyonel örgüt
- B) Fonksiyonel örgüt yapısı
- C) Coğrafi bölümlenme
- D) Sadece geçici proje örgütü
- E) Tamamen sözleşmeli ağ örgütü
Doğru cevap: B
Çözüm: Fonksiyonel yapıda benzer uzmanlık görevleri aynı bölümde toplanır.
Her ürün grubunun kendi satış ve üretim sorumlularına sahip olması hangi yapıya örnektir?
- A) Yalnız fonksiyonel merkez
- B) Tek kişilik proje ekibi
- C) Bölümsel (divizyonel) örgüt
- D) Mekanik olmayan gayriresmî grup
- E) Vardiya esaslı kontrol sistemi
Doğru cevap: C
Çözüm: Bölümsel yapıda ürün, müşteri veya bölge temelinde ayrı birimler kurulabilir.
Bir çalışanın hem fonksiyon hem proje yöneticisine rapor vermesi hangi yapıya özgüdür?
- A) Sadece basit hat örgütü
- B) Yalnız ürün fiyatlama sistemi
- C) Tek yönlü klasik komuta hattı
- D) Matris örgüt
- E) Bağımsız satış sözleşmesi
Doğru cevap: D
Çözüm: Matris yapı fonksiyonel ve proje/ürün boyutlarını bir arada kullanır.
Üretime başlamadan önce girdilerin uygunluğunu denetlemek hangi kontrol türüdür?
- A) Sonuç kontrolü
- B) Sadece yıllık dış denetim
- C) Pazar payı kontrolü
- D) Faaliyet sonrası geri bildirim
- E) Ön kontrol
Doğru cevap: E
Çözüm: Ön kontrol iş başlamadan önce koşul ve girdilerin standartlara uygunluğunu sınar.
Değişken teknoloji ve belirsiz müşteri ihtiyaçları olan ortamda hangi yapı özelliği daha uygun olabilir?
- A) Her kararı zorunlu aylarca bekleten katı kural
- B) Her soruna aynı standart talimatı uygulama
- C) Hiyerarşik bilgi akışını bütünüyle kesme
- D) Esnek roller ve yatay iletişim içeren organik yapı
- E) Bütün görevlere aynı uzmanı atama
Doğru cevap: D
Çözüm: Organik yapılar değişim ve yeni bilgi gerektiren ortamlarda daha esnek uyum sağlayabilir.
Ürün tasarımını içeride tutup lojistik ve montajı dış ortaklarla koordine eden yapı hangisine yakındır?
- A) Tamamen yalnız fonksiyonel iç üretim
- B) Sadece basit komuta hattı
- C) Her işi tek bireyin yaptığı yapı
- D) Yalnız resmî olmayan arkadaş grubu
- E) Ağ (network) örgüt
Doğru cevap: E
Çözüm: Ağ örgütte faaliyetler ortaklar ve sözleşmeli ilişkiler üzerinden koordine edilebilir.
Teknik bilgisi nedeniyle çalışanların görüşüne başvurduğu kişinin kullandığı güç türü nedir?
- A) Uzmanlık gücü
- B) Yalnız zorlayıcı güç
- C) Mutlaka ödüllendirme gücü
- D) Sırf unvana dayalı meşru güç
- E) Stok denetim gücü
Doğru cevap: A
Çözüm: Uzmanlık gücü, bilgi ve yetkinliğin başkalarını etkilemesinden kaynaklanır.
Departman müdürünün resmî pozisyonu nedeniyle belirli kararları verme hakkı hangi güce örnektir?
- A) Özdeşleşim gücü
- B) Meşru güç
- C) Sadece uzmanlık gücü
- D) Fiziksel üretim gücü
- E) Pazar payı gücü
Doğru cevap: B
Çözüm: Meşru güç örgütte kabul edilen resmî makam ve unvana dayanır.
Herzberg kuramına göre çalışanların işyeri koşullarından kaynaklanan şikâyetlerini azaltmak için hangi etmenler önceliklidir?
- A) Sadece soyut şirket vizyonu
- B) Benzersiz ürün tasarımı
- C) Hijyen etmenleri
- D) Mutlaka proje örgütü
- E) Dış ticaret kotası
Doğru cevap: C
Çözüm: Herzberg modelinde ücret ve koşullar gibi hijyen faktörleri tatminsizliği azaltmaya yöneliktir.
Herzberg kuramında işi başarma, tanınma ve sorumluluk alma hangi gruba girer?
- A) Yalnız fiziksel çalışma ortamı
- B) Sadece dış çevre tehditleri
- C) Yalnız sabit tesis maliyetleri
- D) Motive edici etmenler
- E) Çalışanların demografik sayımı
Doğru cevap: D
Çözüm: Başarı, tanınma ve sorumluluk işin içeriğine ilişkin motive edici etmenler arasındadır.
Bir kalite sorunu tüm üretim bittikten sonra müşteri iadeleriyle görülüp sonraki döneme yönelik düzeltme yapılıyorsa hangi kontrol baskındır?
- A) İş başlamadan uygulanan ön kontrol
- B) Üretim sürerken eş zamanlı kontrol
- C) Örgüt şeması oluşturma
- D) Sadece görev tanımı hazırlama
- E) Sonuç (geri bildirim) kontrolü
Doğru cevap: E
Çözüm: Sonuç kontrolü faaliyet bittikten sonra elde edilen sonuçlardan ders çıkarılmasına dayanır.
İki yatırım seçeneğinde A: %60 olasılıkla 100, %40 olasılıkla 20 birim getiri; B: aynı olasılıklarda 70 ve 70 birim getiri sunuyor. Yalnız beklenen getiri ölçütüne göre hangisi seçilir?
- A) A; beklenen getirisi 100 birimdir
- B) A ve B; beklenen getirileri 90 birimdir
- C) A; beklenen getirisi 80 birimdir
- D) B; beklenen getirisi 70 birimdir
- E) B; beklenen getirisi 20 birimdir
Doğru cevap: D
Çözüm: A beklenen 0,6×100+0,4×20=68; B beklenen 70, dolayısıyla B daha yüksektir.
Bir karar ekibinin baskın görüşe aykırı verileri görmezden gelmesi olasılığını azaltmak için hangisi daha uygundur?
- A) Bütün eleştirileri toplantı başlamadan yasaklamak
- B) Önceden karara karşı çıkanları ekipten çıkarmak
- C) Yalnız yöneticinin görüşünü rapora almak
- D) Olasılık ve risk incelemesini kaldırmak
- E) Alternatif görüş ve kanıtların açıkça tartışılmasını teşvik etmek
Doğru cevap: E
Çözüm: Bağımsız eleştiri ve alternatiflerin incelenmesi grup düşünmesi riskini azaltabilir.
McGregor’un Y kuramını benimseyen bir yönetici aşağıdakilerden hangisini varsaymaya daha yatkındır?
- A) Uygun koşullarda çalışanların özdenetim ve sorumluluk geliştirebileceğini
- B) Çalışanların tümünün tanım gereği işi her zaman sevmediğini
- C) Çalışanın hiçbir zaman kendi kendini yönlendiremeyeceğini
- D) Yalnız cezanın bütün işleri verimli kılacağını
- E) Sorumluluğun tamamen kaldırılması gerektiğini
Doğru cevap: A
Çözüm: Y kuramı uygun koşullarda çalışanların sorumluluk alabilme ve özdenetim potansiyelini vurgular.
Maslow ihtiyaçlar kuramıyla ilgili aşağıdaki yorumlardan hangisi daha dikkatli ve doğrudur?
- A) Bütün insanların ihtiyaçları aynı tarihte tam olarak değişir
- B) İhtiyaçları sınıflandırır; her bireyde değişmez bir sıra ve kesin tahmin garantilemez
- C) Fizyolojik ihtiyaçlar hiçbir koşulda önemli değildir
- D) Model yalnız örgüt şeması türlerini açıklar
- E) Her çalışanın performansı tek bir ihtiyaçla kesin hesaplanır
Doğru cevap: B
Çözüm: Maslow modeli klasik bir ihtiyaç çerçevesidir; bireysel farklılıklar ve bağlam nedeniyle katı kesinlik taşımadığı kabul edilir.
Bir işte çalışana yalnız yeni tekrar eden görevler eklemek yerine karar özgürlüğü, sorumluluk ve başarı geri bildirimi veriliyor. Bu düzenleme hangisine yakındır?
- A) Yalnız yatay iş genişletme
- B) Merkezileşmeyi kesin artırma
- C) İş zenginleştirme
- D) Sadece yetkiyi tamamen geri alma
- E) Çalışanı iş dışı bırakma
Doğru cevap: C
Çözüm: İş zenginleştirme işin derinliğini, sorumluluk ve özerklik boyutunu güçlendirmeyi amaçlar.
Finans bölümünün üst düzey yöneticisi, başka bir bölümün alt kademedeki uzmanıyla doğrudan bilgi alışverişi yapıyor. İletişim yönü hangisine en uygundur?
- A) Yalnız aynı kademe yatay iletişim
- B) Sadece aşağıdan yukarı tek birimin dikey iletişimi
- C) Çalışanların tamamen biçimsel olmayan sohbeti
- D) Çapraz (diagonal) iletişim
- E) Kuruluş yeri lojistiği
Doğru cevap: D
Çözüm: Farklı bölüm ve hiyerarşik kademeler arasında doğrudan mesaj akışı çapraz iletişimdir.
İşlerin tekrar ettiği, teknolojinin ve çevrenin oldukça istikrarlı olduğu tesiste standart görevler baskınsa hangi örgüt özelliği daha anlaşılırdır?
- A) Organik yapı istikrarlı işlerde hukuken yasaktır
- B) Her koşulda bütün kararları dış ortaklar almalıdır
- C) Yazılı standartlar üretimi mutlaka sıfırlar
- D) Yalnız biçimsel olmayan grup üretimi yönetebilir
- E) Mekanik yapının kural ve hiyerarşi vurgusu uygun olabilir
Doğru cevap: E
Çözüm: Rutin ve istikrarlı işlerde görevlerin standardizasyonu ile mekanik yapı özellikleri yararlı olabilir.