Ürün teslimatı hedefi karşılanıyor ancak gerekenden çok daha fazla iş gücü ve zaman harcanıyorsa hangisi söylenebilir?
- A) Etkililik sağlanmış, verimlilik zayıf olabilir
- B) Etkililik ve verimlilik tanım gereği ikisi de sıfırdır
- C) Kaynak fazlalığı daima en yüksek verimliliği kanıtlar
- D) Hedefe ulaşılması kontrol ihtiyacını sonsuza kadar kaldırır
- E) Yüksek girdi kullanımı hedefi geçersiz yapar
Doğru cevap: A
Çözüm: Hedefe ulaşmak etkililiktir; fazla kaynak tüketimi aynı anda verimliliği azaltabilir.
Üst yönetimin büyüme stratejisini departmanların yıllık hedeflerine çeviren kademe hangi plan türünü yürütür?
- A) Yalnız kişisel bütçe planı
- B) Taktik planlama
- C) Sadece günlük vardiya kararı
- D) Rastlantısal kuralsız karar
- E) Kuruluş sözleşmesinin noter işlemi
Doğru cevap: B
Çözüm: Taktik plan, genel stratejiyi bölümler ve orta dönem faaliyetlere dönüştürür.
"Müşteri şikâyetlerinde iade talepleri belirli ilkelere göre değerlendirilir" ifadesi aşağıdakilerden hangisine örnektir?
- A) Makine amortismanı
- B) Benzersiz proje bütçesi
- C) Yönetim politikası
- D) Fiziksel stok sayımı
- E) Örgütte doğrudan ast sayısı
Doğru cevap: C
Çözüm: Politika karar vermede genel rehber olan ilkelerdir; tek tek işlem basamakları prosedürdür.
"İade talebinde önce fiş kontrol edilir, sonra ürün incelenir, en son onay alınır" ifadesi neyi açıklar?
- A) Şirket vizyonunu
- B) Ürün fiyatının piyasa dengesini
- C) Müşteri sayısını
- D) Prosedürü
- E) Belirsizlik koşulunu
Doğru cevap: D
Çözüm: Prosedür belirli bir işin izlenecek işlem sırasını açıklayan düzenlemedir.
Denetim için karşılaştırılacak ölçülebilir performans düzeyinin önceden saptanması hangi adımdır?
- A) Yalnız düzeltici işlem uygulama
- B) Sonuçları saklama
- C) Birimleri birleştirme
- D) Tüm astlara karar yetkisi verme
- E) Kontrol standardı belirleme
Doğru cevap: E
Çözüm: Kontrol standart veya hedefin tanımlanmasıyla başlar, ardından gerçekleşmeler ölçülür.
Yönetici tüm bilgileri incelemeye zamanı yetmediği için "yeterince uygun" alternatifi seçiyorsa hangi kavram uygundur?
- A) Sınırlı rasyonellik
- B) Tam bilgiyle kesin optimizasyon
- C) Mekanik hiyerarşi
- D) Dar kontrol alanı
- E) Kârın her zaman sıfırlanması
Doğru cevap: A
Çözüm: Sınırlı rasyonellik bilgi, zaman ve işlem kapasitesi kısıtları altında doyurucu çözüm seçimini açıklar.
Toplantıda görüş birliğini bozmamak için üyelerin riskleri dile getirmemesi hangi sorundur?
- A) Fonksiyonel uzmanlaşma
- B) Grup düşünmesi (groupthink)
- C) Ön kontrol
- D) Çapraz eğitim
- E) Yetki genişliği
Doğru cevap: B
Çözüm: Grup düşünmesi, uyum baskısının eleştirel değerlendirmeyi bastırmasıdır.
Bir işletmede bütün prosedürler yazılı ancak şube yöneticileri fiyat indirimi kararı verebiliyor. Hangi iki özellik gözlenir?
- A) Düşük biçimselleşme ve tüm kararların merkezileşmesi
- B) Yalnız çift raporlama
- C) Yüksek biçimselleşme ve ademimerkezileşmiş karar yetkisi
- D) Yetkisiz gayriresmî örgüt
- E) Hiçbir kontrol standardının bulunmaması
Doğru cevap: C
Çözüm: Yazılı kural yoğunluğu biçimselleşmeyi, şubelere verilen karar hakkı ademimerkezileşmeyi gösterir.
Bölge şubelerinin kendi yerel koşullarına göre belirli satış kararları alması hangi sürece örnektir?
- A) Mutlak merkezileşme
- B) Yalnız uzmanlık gücü
- C) Kontrol alanını sıfırlama
- D) Ademimerkezileşme
- E) Bütün birimleri kapatma
Doğru cevap: D
Çözüm: Karar yetkisinin alt ve yerel birimlere yayılması ademimerkezileşmedir.
Bir yöneticinin çok az sayıda doğrudan astı bulunmasının olası örgütsel sonucu nedir?
- A) Zorunlu olarak sıfır yönetim kademesi
- B) Her durumda daha geniş kontrol alanı
- C) Bütün çalışanların üst yönetime dönüşmesi
- D) Uzmanlaşmanın kendiliğinden kaybolması
- E) Daha dar kontrol alanı ve daha çok yönetim kademesi ihtimali
Doğru cevap: E
Çözüm: Dar kontrol alanı bir yöneticiye az ast düşmesi demektir; hiyerarşi katmanları artabilir.
Benzer büyüklükte iki işletmeden birinde yöneticilerin doğrudan ast sayısı artarsa hangi yapısal eğilim beklenebilir?
- A) Daha geniş kontrol alanı ve daha basık hiyerarşi
- B) Her durumda daha fazla hiyerarşik kademe
- C) Daha dar kontrol alanı
- D) Merkezileşmenin kesin artması
- E) İş gücü niteliğinin otomatik yok olması
Doğru cevap: A
Çözüm: Geniş kontrol alanı aynı personeli daha az ara yönetim kademesiyle yönlendirme olanağı yaratabilir.
Matris örgütte görev çatışmasının başlıca kaynağı ne olabilir?
- A) Her çalışanın mutlaka tek uzmanlığa sahip olması
- B) Proje ve fonksiyon yöneticilerinden gelen önceliklerin farklılaşması
- C) Tüm ekiplerin daima aynı lokasyonda bulunması
- D) Müşteri sayısının sıfır olması
- E) Hiçbir raporlama ilişkisinin kurulmamış olması
Doğru cevap: B
Çözüm: Matris yapıda çift raporlama hatları öncelik çatışmalarına yol açabilir.
Bir baraj inşaatı için farklı uzmanlıkların belirli süre tek bir ekibin çevresinde toplanması hangi yapıya yakındır?
- A) Sadece market raf örgütü
- B) Yalnız finans departmanının ayrılması
- C) Proje örgütlenmesi
- D) Sipariş noktası modeli
- E) Gün sonu stok kontrolü
Doğru cevap: C
Çözüm: Belirli süreli kapsamlı çıktıya odaklı ekip kurulması proje örgütlenmesini yansıtır.
Değişken teknoloji ve belirsiz müşteri ihtiyaçları olan ortamda hangi yapı özelliği daha uygun olabilir?
- A) Her kararı zorunlu aylarca bekleten katı kural
- B) Her soruna aynı standart talimatı uygulama
- C) Hiyerarşik bilgi akışını bütünüyle kesme
- D) Esnek roller ve yatay iletişim içeren organik yapı
- E) Bütün görevlere aynı uzmanı atama
Doğru cevap: D
Çözüm: Organik yapılar değişim ve yeni bilgi gerektiren ortamlarda daha esnek uyum sağlayabilir.
Ürün tasarımını içeride tutup lojistik ve montajı dış ortaklarla koordine eden yapı hangisine yakındır?
- A) Tamamen yalnız fonksiyonel iç üretim
- B) Sadece basit komuta hattı
- C) Her işi tek bireyin yaptığı yapı
- D) Yalnız resmî olmayan arkadaş grubu
- E) Ağ (network) örgüt
Doğru cevap: E
Çözüm: Ağ örgütte faaliyetler ortaklar ve sözleşmeli ilişkiler üzerinden koordine edilebilir.
Teknik bilgisi nedeniyle çalışanların görüşüne başvurduğu kişinin kullandığı güç türü nedir?
- A) Uzmanlık gücü
- B) Yalnız zorlayıcı güç
- C) Mutlaka ödüllendirme gücü
- D) Sırf unvana dayalı meşru güç
- E) Stok denetim gücü
Doğru cevap: A
Çözüm: Uzmanlık gücü, bilgi ve yetkinliğin başkalarını etkilemesinden kaynaklanır.
Departman müdürünün resmî pozisyonu nedeniyle belirli kararları verme hakkı hangi güce örnektir?
- A) Özdeşleşim gücü
- B) Meşru güç
- C) Sadece uzmanlık gücü
- D) Fiziksel üretim gücü
- E) Pazar payı gücü
Doğru cevap: B
Çözüm: Meşru güç örgütte kabul edilen resmî makam ve unvana dayanır.
Herzberg kuramına göre çalışanların işyeri koşullarından kaynaklanan şikâyetlerini azaltmak için hangi etmenler önceliklidir?
- A) Sadece soyut şirket vizyonu
- B) Benzersiz ürün tasarımı
- C) Hijyen etmenleri
- D) Mutlaka proje örgütü
- E) Dış ticaret kotası
Doğru cevap: C
Çözüm: Herzberg modelinde ücret ve koşullar gibi hijyen faktörleri tatminsizliği azaltmaya yöneliktir.
Herzberg kuramında işi başarma, tanınma ve sorumluluk alma hangi gruba girer?
- A) Yalnız fiziksel çalışma ortamı
- B) Sadece dış çevre tehditleri
- C) Yalnız sabit tesis maliyetleri
- D) Motive edici etmenler
- E) Çalışanların demografik sayımı
Doğru cevap: D
Çözüm: Başarı, tanınma ve sorumluluk işin içeriğine ilişkin motive edici etmenler arasındadır.
Bir kalite sorunu tüm üretim bittikten sonra müşteri iadeleriyle görülüp sonraki döneme yönelik düzeltme yapılıyorsa hangi kontrol baskındır?
- A) İş başlamadan uygulanan ön kontrol
- B) Üretim sürerken eş zamanlı kontrol
- C) Örgüt şeması oluşturma
- D) Sadece görev tanımı hazırlama
- E) Sonuç (geri bildirim) kontrolü
Doğru cevap: E
Çözüm: Sonuç kontrolü faaliyet bittikten sonra elde edilen sonuçlardan ders çıkarılmasına dayanır.