Genel müdür hedef kârlılığı belirleyip birimler arası kaynakları dağıtıyor; dönem sonunda sapmaları inceliyor. Sırasıyla hangi yönetim fonksiyonları vardır?
- A) Planlama → örgütleme → kontrol
- B) Örgütleme → yöneltme → yalnız finansman
- C) Kontrol → planlama → örgütleme
- D) Yöneltme → kontrol → üretim
- E) Sadece koordinasyon → koordinasyon → koordinasyon
Doğru cevap: A
Çözüm: Hedef belirleme planlama, kaynak-görev dağıtımı örgütleme, sapmaları inceleme kontrol işlevdir.
Bir fabrikada her gün yaşanan olağan malzeme eksikliği standart sipariş prosedürüyle gideriliyor; fakat yeni ülkeye tesis kurma kararı ilk kez ele alınıyor. Hangi sıralama doğrudur?
- A) İkisi de yalnız programlanmış karardır
- B) İlki programlanmış, ikincisi programlanmamış karardır
- C) İlki programlanmamış, ikincisi programlanmış karardır
- D) İkisi de komuta birliği ilkesidir
- E) İkisi de sadece sonuç kontrolüdür
Doğru cevap: B
Çözüm: Tekrar eden standart stok sorunu programlanmış, benzersiz stratejik yatırım programlanmamış karardır.
Bir yönetici iki seçeneğin muhtemel sonuçlarını ve olasılıklarını biliyor, ancak sonucun hangisi olacağını kesin olarak bilmiyorsa hangi karar ortamındadır?
- A) Mutlak belirlilikte karar verme
- B) Olasılık bilgisi bulunmayan belirsizlik
- C) Risk altında karar verme
- D) Yalnız örgütleme süreci
- E) Karar vermenin tamamen yokluğu
Doğru cevap: C
Çözüm: Risk altında olası sonuç ve bunların olasılıkları değerlendirilebilir; sonuç yine kesin değildir.
Bir şirket fonksiyonel yapıdan ürün temelli bölümsel yapıya geçerse aşağıdakilerden hangisi birlikte beklenebilir?
- A) Uzmanlık işlevleri zorunlu olarak tamamen ortadan kalkar
- B) Her çalışanın iki raporlama amiri olması zorunludur
- C) Şirketin bütün sabit maliyetleri sıfırlanır
- D) Ürün odağı güçlenebilir ancak benzer uzmanlık işlevleri bölümlerde tekrarlanabilir
- E) Tüm bölümler aynı ürünün tek işlevini yapar
Doğru cevap: D
Çözüm: Bölümsel yapıda ürün bazlı karar ve sorumluluk güçlenirken fonksiyonların tekrarı maliyet yaratabilir.
Az sayıdaki uzman aynı anda üç farklı yenilik projesinde görev alıyor ve fonksiyon yöneticisi uzmanlık gelişimini izliyor. Kaynak paylaşımını hangi örgüt biçimi daha çok kolaylaştırabilir?
- A) Tamamen birbirinden kopuk üç fonksiyonel fabrika
- B) Yalnız tek proje için oluşturulmuş sabit ekip
- C) Bütün uzmanların ayrı şirketlere devri
- D) Her uzmanın daima tek yöneticiye bağlı kaldığı bağımsız birim
- E) Matris örgütlenmesi
Doğru cevap: E
Çözüm: Matris yapı fonksiyonel uzmanlıkla proje boyutunu birleştirerek uzman paylaşımı sağlayabilir.
Müdür belirli alım limitleri içinde satın alma yetkisini yardımcısına devretmiş; büyük bir hata sonunda kendisinden açıklama istenmiştir. En doğru yorum hangisidir?
- A) Yetki devri üst yöneticinin nihai hesap verebilirliğini otomatik sona erdirmez
- B) Yetki devri her türlü sorumluluğu hukuken ve yönetsel olarak yok eder
- C) Yetki yalnız mülkiyet hakkı olduğu için devredilemez
- D) Ast bütün kararların tek başına şirket sahibi olur
- E) Devirle beraber yazılı prosedürlerin tamamı kendiliğinden silinir
Doğru cevap: A
Çözüm: Görev ve karar hakkı devredilebilir; üst yönetici gözetim ve hesap verme sorumluluğunu sürdürür.
Yazılı kural sayısı yüksek bir kurumda bölge müdürleri kendi bütçelerinin belirli kalemlerinde karar verebilmektedir. Hangi değerlendirme doğrudur?
- A) Yazılı kural varsa ademimerkezileşme tanım gereği imkânsızdır
- B) Yüksek biçimselleşme ile kısmi ademimerkezileşme birlikte görülebilir
- C) Karar devri varsa yazılı kural sayısı sıfır olmak zorundadır
- D) Örgüt mutlaka tamamen biçimsel olmayan yapıdadır
- E) Her iki özellik de yalnız kontrol alanını ölçer
Doğru cevap: B
Çözüm: Biçimselleşme kuralların kapsamı, merkezileşme kararın hangi düzeyde alındığıdır; bağımsız boyutlardır.
Bir bölüm yöneticisinin doğrudan bağlı 4 takım lideri, her liderin de doğrudan bağlı 4 çalışanı vardır. Bölüm yöneticisinin ve her takım liderinin kontrol alanı sırasıyla kaçtır?
- A) 16 ve 4
- B) 20 ve 16
- C) 4 ve 4
- D) 4 ve 16
- E) 16 ve 20
Doğru cevap: C
Çözüm: Bölüm yöneticisine doğrudan 4 takım lideri, her lidere doğrudan 4 çalışan bağlıdır.
Kriz anında karar vermek için dakikalar varken, tecrübeli ekiple yürütülen rutin gelişim projesinde katılım için yeterli zaman varsa hangi liderlik yorumu daha uygundur?
- A) Otokratik tarz bütün koşullarda kesin olarak en iyidir
- B) Katılımcı tarz acil krizlerde her zaman zorunludur
- C) Serbest bırakıcı tarz her çalışana en yüksek başarıyı garantiler
- D) Liderlik tarzının yararlılığı görev ve zaman koşullarına göre değişebilir
- E) Her durumda astlarla iletişim kesilmelidir
Doğru cevap: D
Çözüm: Durumsallık yaklaşımı liderlik davranışının uygunluğunu koşullarla birlikte değerlendirir.
Hedef üretim 960 birim, gerçekleşen 840 birimse hedefe göre gerçekleşme ve sapma oranı hangisidir?
- A) %112,5 gerçekleşme; +%12,5 sapma
- B) %87,5 gerçekleşme; −%87,5 sapma
- C) %12,5 gerçekleşme; −%12,5 sapma
- D) %100 gerçekleşme; −%120 sapma
- E) %87,5 gerçekleşme; −%12,5 sapma
Doğru cevap: E
Çözüm: 840/960=%87,5; (840−960)/960=−%12,5 olur.
Üç bölümün hedefleri sırasıyla 100, 100, 50; gerçekleşmeleri 90, 80, 45 birimdir. İşletmenin toplu gerçekleşme oranı kaçtır?
- A) %86
- B) %85
- C) %88,33
- D) %90
- E) %93
Doğru cevap: A
Çözüm: Toplam gerçekleşme 215, toplam hedef 250 olduğundan 215/250×100=%86 hesaplanır.
Planlanan müşteri hizmet talebi çözümü 900, gerçekleşen 990 ise hedefe göre sapma oranı nedir?
- A) −%10
- B) +%10
- C) +%90
- D) +%110
- E) −%90
Doğru cevap: B
Çözüm: Sapma 990−900=90; hedefe oranı 90/900×100=+%10 olur.
Üretim devam ederken sensörler ürün kalitesini ölçüp makine ayarlarını anında değiştiriyorsa bu hangi kontroldür?
- A) İş başlamadan tamamlanan ön kontrol
- B) Yalnız dönem sonu kontrolü
- C) Eş zamanlı kontrol
- D) Stratejik misyon oluşturma
- E) Departmanlara görev bölüşümü
Doğru cevap: C
Çözüm: Üretim sürerken geri besleme ile yapılan anlık ayarlama eş zamanlı kontroldür.
İki yatırım seçeneğinde A: %60 olasılıkla 100, %40 olasılıkla 20 birim getiri; B: aynı olasılıklarda 70 ve 70 birim getiri sunuyor. Yalnız beklenen getiri ölçütüne göre hangisi seçilir?
- A) A; beklenen getirisi 100 birimdir
- B) A ve B; beklenen getirileri 90 birimdir
- C) A; beklenen getirisi 80 birimdir
- D) B; beklenen getirisi 70 birimdir
- E) B; beklenen getirisi 20 birimdir
Doğru cevap: D
Çözüm: A beklenen 0,6×100+0,4×20=68; B beklenen 70, dolayısıyla B daha yüksektir.
Bir karar ekibinin baskın görüşe aykırı verileri görmezden gelmesi olasılığını azaltmak için hangisi daha uygundur?
- A) Bütün eleştirileri toplantı başlamadan yasaklamak
- B) Önceden karara karşı çıkanları ekipten çıkarmak
- C) Yalnız yöneticinin görüşünü rapora almak
- D) Olasılık ve risk incelemesini kaldırmak
- E) Alternatif görüş ve kanıtların açıkça tartışılmasını teşvik etmek
Doğru cevap: E
Çözüm: Bağımsız eleştiri ve alternatiflerin incelenmesi grup düşünmesi riskini azaltabilir.
McGregor’un Y kuramını benimseyen bir yönetici aşağıdakilerden hangisini varsaymaya daha yatkındır?
- A) Uygun koşullarda çalışanların özdenetim ve sorumluluk geliştirebileceğini
- B) Çalışanların tümünün tanım gereği işi her zaman sevmediğini
- C) Çalışanın hiçbir zaman kendi kendini yönlendiremeyeceğini
- D) Yalnız cezanın bütün işleri verimli kılacağını
- E) Sorumluluğun tamamen kaldırılması gerektiğini
Doğru cevap: A
Çözüm: Y kuramı uygun koşullarda çalışanların sorumluluk alabilme ve özdenetim potansiyelini vurgular.
Maslow ihtiyaçlar kuramıyla ilgili aşağıdaki yorumlardan hangisi daha dikkatli ve doğrudur?
- A) Bütün insanların ihtiyaçları aynı tarihte tam olarak değişir
- B) İhtiyaçları sınıflandırır; her bireyde değişmez bir sıra ve kesin tahmin garantilemez
- C) Fizyolojik ihtiyaçlar hiçbir koşulda önemli değildir
- D) Model yalnız örgüt şeması türlerini açıklar
- E) Her çalışanın performansı tek bir ihtiyaçla kesin hesaplanır
Doğru cevap: B
Çözüm: Maslow modeli klasik bir ihtiyaç çerçevesidir; bireysel farklılıklar ve bağlam nedeniyle katı kesinlik taşımadığı kabul edilir.
Bir işte çalışana yalnız yeni tekrar eden görevler eklemek yerine karar özgürlüğü, sorumluluk ve başarı geri bildirimi veriliyor. Bu düzenleme hangisine yakındır?
- A) Yalnız yatay iş genişletme
- B) Merkezileşmeyi kesin artırma
- C) İş zenginleştirme
- D) Sadece yetkiyi tamamen geri alma
- E) Çalışanı iş dışı bırakma
Doğru cevap: C
Çözüm: İş zenginleştirme işin derinliğini, sorumluluk ve özerklik boyutunu güçlendirmeyi amaçlar.
Finans bölümünün üst düzey yöneticisi, başka bir bölümün alt kademedeki uzmanıyla doğrudan bilgi alışverişi yapıyor. İletişim yönü hangisine en uygundur?
- A) Yalnız aynı kademe yatay iletişim
- B) Sadece aşağıdan yukarı tek birimin dikey iletişimi
- C) Çalışanların tamamen biçimsel olmayan sohbeti
- D) Çapraz (diagonal) iletişim
- E) Kuruluş yeri lojistiği
Doğru cevap: D
Çözüm: Farklı bölüm ve hiyerarşik kademeler arasında doğrudan mesaj akışı çapraz iletişimdir.
İşlerin tekrar ettiği, teknolojinin ve çevrenin oldukça istikrarlı olduğu tesiste standart görevler baskınsa hangi örgüt özelliği daha anlaşılırdır?
- A) Organik yapı istikrarlı işlerde hukuken yasaktır
- B) Her koşulda bütün kararları dış ortaklar almalıdır
- C) Yazılı standartlar üretimi mutlaka sıfırlar
- D) Yalnız biçimsel olmayan grup üretimi yönetebilir
- E) Mekanik yapının kural ve hiyerarşi vurgusu uygun olabilir
Doğru cevap: E
Çözüm: Rutin ve istikrarlı işlerde görevlerin standardizasyonu ile mekanik yapı özellikleri yararlı olabilir.