Aritmetik ortalaması sıfır olan veride klasik değişim katsayısı CV için ne söylenir?
- A) Kesinlikle %0dır
- B) Kesinlikle %100dür
- C) Standart sapmaya eşittir
- D) Varyansa eşittir
- E) Tanımsızdır
Doğru cevap: E
Çözüm: CV=SD/ortalama oranında payda 0 olduğundan klasik CV hesaplanamaz.
Bütün gözlemlere aynı sabit sayı eklenirse varyans ne olur?
- A) Değişmez
- B) Sabit kadar artar
- C) Sabitin karesi kadar artar
- D) Sıfırlanır
- E) Negatife döner
Doğru cevap: A
Çözüm: Bütün gözlemler ve ortalama aynı miktarda kaydığı için ortalamadan sapmalar değişmez.
Bütün gözlemler a sayısıyla çarpılırsa varyans hangi oranda değişir?
- A) a ile toplanır
- B) a² ile çarpılır
- C) a ile bölünür
- D) Her zaman değişmez
- E) Yalnız işaret değiştirir
Doğru cevap: B
Çözüm: Doğrusal dönüşümde Var(aX+b)=a²Var(X) özelliği geçerlidir.
Bütün gözlemler −3 ile çarpılırsa standart sapma kaç katına çıkar?
- A) −3 katına
- B) 9 katına
- C) 3 katına
- D) 1/3 katına
- E) Değişmez
Doğru cevap: C
Çözüm: SD(aX+b)=|a|SD(X) olduğundan −3 çarpanında standart sapma üç kat olur.
Uygun bağımsız örnekleme koşullarında ortalamanın standart hatası yaklaşık hangi formüldür?
- A) s×n
- B) s²×n
- C) s+n
- D) s/√n
- E) n/s
Doğru cevap: D
Çözüm: Ortalamanın standart hatası uygun koşullarda s/√n olarak tahmin edilir.
Ortalamadan ortalama mutlak sapma hesabında hangi işlem vardır?
- A) Sapmaların işaretli toplamı n'ye bölünür
- B) Yalnız en büyük sapma alınır
- C) Sapmaların küpü toplanır
- D) Birikimli frekans belirlenir
- E) Sapmaların mutlak değerleri toplanıp n'ye bölünür
Doğru cevap: E
Çözüm: Ortalama mutlak sapma Σ|x−x̄|/n olup negatif sapmaları mutlaklaştırır.
Var(X)=9 iken bütün gözlemlere 100 eklenirse Var(X+100) kaç olur?
- A) 0
- B) 100
- C) 109
- D) 9
- E) 900
Doğru cevap: D
Çözüm: Bütün değerlere aynı sabit eklemek sapmaları değiştirmediğinden varyans 9 kalır.
1,2,3 verilerinde ortalamadan ortalama mutlak sapma kaçtır?
Doğru cevap: E
Çözüm: Ortalama 2; mutlak sapmalar 1,0,1dir. Ortalama mutlak sapma (1+0+1)/3=2/3.
0 değeri iki, 2 değeri iki kez gözlenen dört kişilik anakütlenin varyansı kaçtır?
Doğru cevap: A
Çözüm: Anakütle ortalaması 1; dört gözlemin her birinin sapma karesi 1dir; varyans 4/4=1.
[0,10) ve [10,20) sınıflarının her birinde ikişer gözlem varsa orta noktalara dayalı yaklaşık anakütle varyansı kaçtır?
Doğru cevap: B
Çözüm: Orta noktalar 5 ve 15, ortalama 10; dört kareli sapmanın her biri 25tir; yaklaşık varyans 25.
Q1=10, Q3=20 olan dağılımda Tukey alt aykırı değer çiti kaçtır?
Doğru cevap: C
Çözüm: IQR=10; alt çit Q1−1,5×IQR=10−15=−5tir.
Q1=10, Q3=20 olan dağılımda Tukey üst aykırı değer çiti kaçtır?
- A) 25
- B) 30
- C) 40
- D) 35
- E) 50
Doğru cevap: D
Çözüm: IQR=10; üst çit Q3+1,5×IQR=20+15=35tir.
Chebyshev eşitsizliğinde k=3 için ortalamanın üç SD içinde en az yüzde kaç pay bulunur?
- A) %75
- B) %80
- C) %90
- D) %99,7
- E) %88,89
Doğru cevap: E
Çözüm: Chebyshev alt sınırı 1−1/3²=8/9≈%88,89 olarak hesaplanır.
Standart sapması 5, aritmetik ortalaması 0 olan oran ölçekli dağılımda klasik CV kaçtır?
- A) %0
- B) %5
- C) %100
- D) Tanımsız
- E) %500
Doğru cevap: D
Çözüm: CV=100×5/0 bölme işleminde payda sıfırdır; klasik değişim katsayısı tanımsızdır.
Standart sapması 0 olan sabit gözlem kümesinde z=(x−μ)/σ hesabı için hangisi doğrudur?
- A) Bütün gözlemler için z=1dir
- B) Bütün gözlemler için z=−1dir
- C) Z değeri varyansa eşittir
- D) Z değeri gözlem sayısıdır
- E) Sıfıra bölme nedeniyle tanımsızdır
Doğru cevap: E
Çözüm: Sabit seride σ=0 olduğundan standart puan formülünün paydası sıfırdır.
Dağılımın normal olduğu bilgisi verilmemiş ama varyansı sonluysa μ±2σ içindeki pay için güvenli genel alt sınır hangisidir?
- A) En az %75
- B) Yaklaşık %68
- C) Tam %90
- D) Tam %95
- E) Yaklaşık %99,7
Doğru cevap: A
Çözüm: Normal varsayımı yoksa yaklaşık %95 yerine Chebyshev'in k=2 için en az %75 sınırı kullanılabilir.
5,5,5 sayıları üç kişilik bir örneklemde gözlenmiştir. Bu örneklemin varyansı kaçtır?
Doğru cevap: B
Çözüm: Bütün gözlemler ortalama 5e eşit; kareli sapmalar toplamı 0 ve s²=0/(3−1)=0dır.
Örneklem standart sapması s=4 ve örneklem büyüklüğü n=64 ise uygun koşullarda ortalamanın standart hatası kaçtır?
- A) 0,25
- B) 1
- C) 0,5
- D) 2
- E) 4
Doğru cevap: C
Çözüm: Ortalamanın yaklaşık standart hatası s/√n=4/8=0,5tir.
Örneklem standart sapması s=10, büyüklüğü n=25 iken ortalamanın standart hatası kaçtır?
Doğru cevap: D
Çözüm: SE=s/√n=10/5=2 olarak hesaplanır; bu, gözlemlerin standart sapması 2 demek değildir.
10,20,30,40 değerlerinin tamamından oluşan anakütlenin varyansı kaçtır?
- A) 100
- B) 112,5
- C) 150
- D) 250
- E) 125
Doğru cevap: E
Çözüm: Ortalama 25, kareli sapmalar 225+25+25+225=500; anakütle varyansı 500/4=125tir.