Bütün gözlemlere aynı sabit sayı eklenirse varyans ne olur?
- A) Değişmez
- B) Sabit kadar artar
- C) Sabitin karesi kadar artar
- D) Sıfırlanır
- E) Negatife döner
Doğru cevap: A
Çözüm: Bütün gözlemler ve ortalama aynı miktarda kaydığı için ortalamadan sapmalar değişmez.
p-değeri anlamlılık düzeyini aştığında hangi karar uygun olur?
- A) H₀ kesin kabul edilir
- B) H₁ kesin kanıtlanır
- C) H₀ mutlaka reddedilir
- D) H₀ reddedilemez
- E) Örneklem hatası sıfırdır
Doğru cevap: D
Çözüm: p>α olduğunda sıfır hipotezini reddetmek için seçilen eşikte yeterli kanıt yoktur.
Aşırı büyük bir gözleme karşı aritmetik ortalamaya göre genellikle daha dayanıklı ölçü hangisidir?
- A) Aritmetik ortalama
- B) Ham toplam
- C) Kareler toplamı
- D) Medyan
- E) Geometrik çarpım
Doğru cevap: D
Çözüm: Medyan merkezdeki sıralı konumu kullanır; uç gözlem ortalamayı daha çok etkileyebilir.
Aylara göre değişen bir ürünün satış miktarını göstermek için genellikle hangi grafik seçilir?
- A) Zaman eksenli çizgi grafiği
- B) Sırasız nominal pasta
- C) Sadece gövde-yaprak
- D) Küme seçimi haritası
- E) İki sınıflı ogiv
Doğru cevap: A
Çözüm: Zaman sırasındaki değişimi göstermek için x ekseninde ay, y ekseninde satış olan çizgi grafiği uygundur.
Pearson korelasyon katsayısı r=−0,90 bulunduğunda hangi yorum uygundur?
- A) Güçlü pozitif doğrusal ilişki
- B) Zayıf pozitif doğrusal ilişki
- C) Güçlü negatif doğrusal ilişki
- D) İlişki kesinlikle yok
- E) Yüzde 90 nedensellik
Doğru cevap: C
Çözüm: Korelasyonun mutlak değeri yüksek, işareti negatif olduğundan güçlü ters yönlü doğrusal ilişki vardır.
Bir anket araştırmasında hakkında tek tek bilgi toplanan kişiye ne ad verilir?
- A) Evren parametresi
- B) Örneklem oranı
- C) Toplam değişken
- D) Örnekleme çerçevesi
- E) İstatistiksel birim
Doğru cevap: E
Çözüm: Her katılımcı bir araştırma birimidir; birimlerin özellikleri değişkenler olarak kaydedilir.
Aritmetik ortalaması sıfır olan veride klasik değişim katsayısı CV için ne söylenir?
- A) Kesinlikle %0dır
- B) Kesinlikle %100dür
- C) Standart sapmaya eşittir
- D) Varyansa eşittir
- E) Tanımsızdır
Doğru cevap: E
Çözüm: CV=SD/ortalama oranında payda 0 olduğundan klasik CV hesaplanamaz.
Bir ürünün kusurlu olduğu biliniyorken hangi üretim hattından geldiğini bulmak için temel olarak hangi teorem kullanılır?
- A) Merkezi limit teoremi
- B) Chebyshev eşitsizliği
- C) Bayes teoremi
- D) Markov zinciri
- E) Büyük sayılar yasası
Doğru cevap: C
Çözüm: Gözlenen sonuçtan olası kaynağa doğru ters koşullu olasılığı Bayes teoremi verir.
Birbirinden ayrık iki olay A ve B için hangi ifade zorunlu olarak doğrudur?
- A) P(A)=P(B)
- B) P(A∪B)=0
- C) P(A|B)=1
- D) P(A)P(B)=1
- E) P(A∩B)=0
Doğru cevap: E
Çözüm: Ayrık olayların ortak sonucu bulunmaz; kesişimleri boş kümedir ve olasılığı sıfırdır.
Kan grubu gibi doğal sırası bulunmayan kategorilerin frekans karşılaştırması için temel grafik hangisidir?
- A) Sütun/çubuk grafiği
- B) Histogram
- C) Ogiv
- D) Frekans poligonu
- E) Zaman serisi çizgisi
Doğru cevap: A
Çözüm: Kategorik frekansların karşılaştırmasında çubuk grafiği uygundur; histogram nicel aralıklara dayanır.
Yaygın örneklem varyansı s² hesaplanırken payda hangisidir?
- A) n
- B) n+1
- C) N²
- D) n−1
- E) 1/n
Doğru cevap: D
Çözüm: Örneklem varyansında kareli sapmalar toplamı n−1 paydasına bölünür.
Paasche fiyat endeksinde kullanılan miktar ağırlıkları aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Cari dönemin miktarları
- B) Baz dönemin miktarları
- C) Bir önceki endeksin yüzdesi
- D) Sabit 100 ağırlığı
- E) Korelasyon katsayıları
Doğru cevap: A
Çözüm: Paasche, q_t yani cari döneme ait miktarları kullanarak fiyatları karşılaştırır.
Öğrenci numarası rakamlardan oluşsa da değişkenin temel ölçme düzeyi hangisidir?
- A) Sürekli nicel
- B) Kesikli nicel sayım
- C) Aralık ölçeği
- D) Oran ölçeği
- E) Nominal (kimlik kodu)
Doğru cevap: E
Çözüm: Öğrenci numarası miktar değil kimlik etiketidir; kodların toplamı ya da ortalaması anlamlı değildir.
2, 4 ve 6 gözlemlerinin aritmetik ortalaması kaçtır?
Doğru cevap: B
Çözüm: Üç gözlemin toplamı 2+4+6=12; aritmetik ortalama 12/3=4 bulunur.
Yansız anakütle varyansı tahmininde klasik örneklem varyansının paydası hangisidir?
- A) n
- B) n−1
- C) n+1
- D) n²
- E) √n
Doğru cevap: B
Çözüm: s²=Σ(Xᵢ−x̄)²/(n−1) formülü örneklem ortalamasının tahmini için bir serbestlik derecesi ayırır.
Pozitif n gözlemin harmonik ortalaması hangi formülle bulunur?
- A) Σx/n
- B) Σx
- C) n/Σ(1/x)
- D) (∏x)^(1/n)
- E) Maksimum−minimum
Doğru cevap: C
Çözüm: Harmonik ortalama, ters değerler toplamının tersine dayanan H=n/Σ(1/x) formülüdür.
Nicel gözlemlerin bitişik sınıf aralıklarıyla gösterildiği grafik hangisidir?
- A) Kategorik çubuk grafiği
- B) Pasta grafiği
- C) Organizasyon şeması
- D) Sadece sembol tablosu
- E) Histogram
Doğru cevap: E
Çözüm: Histogram nicel değişkenin sınıf dağılımını bitişik dikdörtgenlerle gösterir.
Yaklaşık normal dağılımda ortalamanın bir standart sapma çevresinde yaklaşık yüzde kaç gözlem bulunur?
- A) %25
- B) %50
- C) %68
- D) %75
- E) %99,7
Doğru cevap: C
Çözüm: Normal dağılımın ampirik kuralı μ±1σ aralığında yaklaşık %68 gözlem bekler.
P(A)=0,35 olan A olayının gerçekleşmeme olasılığı nedir?
- A) 0,35
- B) 0,45
- C) 0,65
- D) 0,55
- E) 0,75
Doğru cevap: C
Çözüm: A'nın tümleyeni için P(Aᶜ)=1−P(A)=1−0,35=0,65 bulunur.
Fisher ideal fiyat endeksi hangi iki endeksin geometrik ortalamasıdır?
- A) TÜFE ve korelasyon
- B) Laspeyres ve Paasche
- C) Varyans ve standart sapma
- D) Trend ve mevsimsellik
- E) Medyan ve mod
Doğru cevap: B
Çözüm: Fisher fiyat endeksi, aynı dönemler için Laspeyres ve Paasche endekslerinin geometrik ortalamasıdır.