Tanımlı evrendeki bütün kişilerin gerçek ortalama gelirine hangi ad verilir?
- A) Örneklem istatistiği
- B) Örneklem büyüklüğü
- C) Ana kütle parametresi
- D) Ölçme aralığı
- E) Değişken etiketi
Doğru cevap: C
Çözüm: Bütün hedef evrenin sayısal özelliği parametredir; seçilen alt kümenin ortalaması örneklem istatistiğidir.
Seçilmiş 200 öğrencinin ortalama sınav puanı hangi tür sayısal özelliktir?
- A) Evren parametresi
- B) Araştırma birimi
- C) Sistematik örnekleme aralığı
- D) Örneklem istatistiği
- E) Nominal değişken
Doğru cevap: D
Çözüm: Yalnız 200 kişilik örneklem üzerinden hesaplanan ortalama, örneklem istatistiğidir.
Kan grubu değişkeninin ölçme düzeyi hangi seçenekte doğru verilmiştir?
- A) Ordinal (sıralama)
- B) Aralık ölçeği
- C) Oran ölçeği
- D) Sürekli nicel ölçek
- E) Nominal (sınıflama)
Doğru cevap: E
Çözüm: Kan grupları doğal sırası olmayan kategorilerdir; nominal düzeyde sınıflanır.
Memnuniyetin düşük, orta ve yüksek diye sıralandığı değişkenin düzeyi nedir?
- A) Ordinal (sıralama)
- B) Nominal (sınıflama)
- C) Oran ölçeği
- D) Gerçek sıfırlı sürekli ölçek
- E) İkili sayım değişkeni
Doğru cevap: A
Çözüm: Düşük-orta-yüksek kategorileri sıralıdır; kategoriler arası mesafenin eşit olduğu söylenemez.
Santigrat (Celsius) sıcaklık ölçümlerinin klasik ölçme düzeyi hangisidir?
- A) Nominal ölçek
- B) Aralık ölçeği
- C) Ordinal ölçek
- D) Oran ölçeği
- E) Yalnız kategorik ölçek
Doğru cevap: B
Çözüm: Celsius değerlerinin farkları anlamlıdır, ancak 0°C mutlak yokluk değildir; iki katı sıcaklık yorumu uygun değildir.
Kilogram cinsinden kütle ölçümünün düzeyi hangisidir?
- A) Nominal ölçek
- B) Ordinal ölçek
- C) Oran ölçeği
- D) Aralık ölçeği
- E) Sırasız kategori
Doğru cevap: C
Çözüm: Kütlede anlamlı gerçek sıfır vardır; örneğin 20 kg, 10 kgın iki katı kütledir.
Bir vardiyada üretilen hatalı parça sayısı hangi veri türüne örnektir?
- A) Nitel nominal değişken
- B) Nitel ordinal değişken
- C) Nicel sürekli sıcaklık
- D) Nicel kesikli değişken
- E) Yalnız aralık düzeyi değişken
Doğru cevap: D
Çözüm: Hatalı parça sayısı tam sayımla bulunan adet değeridir; nicel kesikli değişkendir.
1.000 kişilik listede rastgele ilk sıradan başlanıp her 20nci kişinin seçilmesi hangi yöntemdir?
- A) Basit tesadüfi küme seçimi
- B) Kartopu örnekleme
- C) Sistematik örnekleme
- D) Amaçlı örnekleme
- E) Sadece gözlemci seçimi
Doğru cevap: C
Çözüm: Rastgele başlangıçtan sonra sabit seçim aralığı uygulanması sistematik örneklemenin özelliğidir.
Bir kamu kurumu tüm personeli ünvanlarına göre gruplandırıp her unvan grubundan rastgele kişi seçiyorsa yöntem nedir?
- A) Küme örneklemesi
- B) Kolayda örnekleme
- C) Kartopu örnekleme
- D) Tabakalı örnekleme
- E) Yalnız deneysel atama
Doğru cevap: D
Çözüm: Evren unvan tabakalarına ayrılmış ve her tabakadan örnek alındığı için yöntem tabakalı örneklemedir.
İldeki okullardan rastgele 12 okul seçilerek bu okullardaki tüm öğrencilerin araştırılması hangi yöntemdir?
- A) Tabakalı örnekleme
- B) Bütün ili kapsayan tam sayım
- C) Birimler arası sistematik seçim
- D) Sadece kota örneklemesi
- E) Küme örneklemesi
Doğru cevap: E
Çözüm: Önce bazı doğal okul kümeleri seçilip seçilen kümelerin öğrencileri incelenmektedir; bu küme örneklemesidir.
Araştırmacının yalnız kurum kapısında karşılaştığı gönüllülerden veri toplaması hangi seçime örnektir?
- A) Kolayda örnekleme
- B) Basit rastgele örnekleme
- C) Tabakalı olasılıklı örnekleme
- D) Sistematik rastgele seçim
- E) Tam sayım
Doğru cevap: A
Çözüm: Katılımcılar kolay ulaşılabilirliklerine göre alındığından olasılıksız kolayda örneklem söz konusudur.
Nadir bir meslekte çalışan uzmanların yalnız belirli uzmanlık ölçütleriyle seçilmesi hangi yöntemdir?
- A) Basit rastgele seçim
- B) Amaçlı örnekleme
- C) Sistematik örnekleme
- D) Küme örneklemesi
- E) Eksiksiz sayım
Doğru cevap: B
Çözüm: Araştırmacı önceden tanımladığı ölçütlere göre uzman seçtiğinden amaçlı örnekleme yapılır.
Ankette 100 kadın ve 100 erkek hedefi belirlenip her grupta ulaşılabilen gönüllülerden sayı tamamlanırsa yöntem nedir?
- A) Tabakalı basit rastgele örnekleme
- B) Basit rastgele örnekleme
- C) Olasılıksız kota örneklemesi
- D) Tüm evreni sayım
- E) Rastgele küme seçimi
Doğru cevap: C
Çözüm: Kategoriler için kota vardır ama kişi seçimi gönüllülük/kolay ulaşılabilirlikledir; rastgele tabakalı seçim değildir.
Bir ilçede 2.400 hane vardır. Rastgele seçilen 300 hanenin 210u araç sahibidir. %70 için en doğru tanım hangisidir?
- A) 2.400 hanenin kesin araç sahipliği parametresidir
- B) 300 hanelik örneklemden hesaplanan araç sahipliği oranı istatistiğidir
- C) Bir hanenin sürekli nicel ölçümüdür
- D) Örnekleme çerçevesinin hane sayısıdır
- E) Tüm ilçenin tam sayım sonucudur
Doğru cevap: B
Çözüm: 210/300=%70 oranı seçilmiş hanelere aittir; evrenin gerçek oranı bu veriyle kesin bilinmez.
Bir kurumun 2.000 personelinin tümüne anket gönderilmiş, sadece 1.200ü yanıtlamıştır. Sonuçların bütün kurumun tam sayımı sayılmamasının temel nedeni nedir?
- A) Anketin çevrim içi olması tek başına örneklem istatistiğini yasaklaması
- B) Bütün personele davet göndermenin araştırmayı deney yapması
- C) 800 kişinin yanıtlamaması nedeniyle tüm birimlerden veri elde edilmemiş olması
- D) Personel sayısının çift sayı olması
- E) Yanıt oranının her durumda parametreye eşit olması
Doğru cevap: C
Çözüm: Tüm evrene davet tam veri elde edildiği anlamına gelmez; 800 yanıt eksik olduğundan nonresponse riski vardır.
2022de 500 kişiyle ve 2024te farklı 500 kişiyle yapılan bağımsız kesitsel anketler için hangi ifade doğrudur?
- A) İki dönem bulunduğu için her koşulda panel veridir
- B) Her koşulda sadece tek birimin zaman serisidir
- C) İki dönemlik veri mutlaka nominaldir
- D) Aynı kişilerin izlenmesi şartı sağlanmadığından otomatik panel veri değildir
- E) Farklı kişilere anket yapmak tam sayımdır
Doğru cevap: D
Çözüm: Tekrarlanan kesitsel anketlerde kişiler farklı olabilir; panel veride aynı birimler dönemler arasında izlenir.
İstatistikçi 20 işletmenin her birinin 12 aylık satışlarını kaydetmiştir. Veri yapısı açısından doğru sınıflama hangisidir?
- A) Yalnız tek aylık yatay kesittir
- B) Yalnız bir işletmenin zaman serisidir
- C) Oran ölçeğinden dolayı veri tipi tanımsızdır
- D) Her işletme için veri toplanması tam sayım zorunluluğudur
- E) Birden fazla işletmenin zaman boyunca izlendiği panel veridir
Doğru cevap: E
Çözüm: Birden fazla işletme birimi her ay yeniden gözlendiği için çok birimli, çok dönemli panel düzeni bulunur.
Bir araştırmacı 001, 002 ve 003 biçimindeki mahalle kodlarının aritmetik ortalamasını yorumlamaktadır. Esas sorun hangisidir?
- A) Mahalle kodları miktar değil nominal kimlik olduğu için ortalama anlamlı bir ölçü değildir
- B) Mahalle kodları doğal olarak sürekli niceldir
- C) Kodların 0 ile başlaması oran ölçeği yaratır
- D) Her rakam sıralı memnuniyet düzeyidir
- E) Mahalle kodu mutlaka yaşla aynı ölçme düzeyindedir
Doğru cevap: A
Çözüm: Mahalle kodları yalnız kategorileri ayırır; sayısal etiket olması aritmetik ortalamayı anlamlı kılmaz.
Bir kişinin yaşı yıl cinsinden ölçülmüş, sonra “18–24, 25–34, 35+” gruplarına ayrılarak raporlanmıştır. Raporlanan yeni değişkenin düzeyi nedir?
- A) Gruplar sayı içerdiği için zorunlu nominaldir
- B) Sıralı yaş gruplarından oluştuğu için ordinaldir
- C) Her aralık kategorisi otomatik sürekli niceldir
- D) Yaş grupları gerçek sıfırlı oran ölçektir
- E) Gruplara ayırma ölçme düzeyini değiştirmez
Doğru cevap: B
Çözüm: Ölçülmüş yaş nicelken rapordaki yaş sınıfları sıralı kategorilerdir; aralıkların eşit olması gerekmez.
2010 ve 2020 takvim yılları ile 10 ve 20 yıllık çalışma süreleri karşılaştırıldığında hangisi doğrudur?
- A) İkisi de yalnız nominal değişkendir
- B) Takvim yılı oran, çalışma süresi aralık düzeyindedir
- C) Takvim yılı aralık, çalışma süresi gerçek sıfırlı oran düzeyindedir
- D) İkisi de doğal sırasız kategoridir
- E) Çalışma süresinin 20 yıl olması iki kat yorumuna izin vermez
Doğru cevap: C
Çözüm: Takvim yılı başlangıcı keyfî olduğu için iki kat yılı yorumlanamaz; süre 0dan başlayabilir, 20 yıl 10 yılın iki katıdır.