Bir veri kümesini tablolarla veya özet sayılarla tanımlamaya odaklanan istatistik dalı hangisidir?
- A) Betimsel istatistik
- B) Çıkarımsal istatistik
- C) Deneysel müdahale
- D) Olasılık dışı örnekleme
- E) Hipotez kuramı
Doğru cevap: A
Çözüm: Betimsel istatistik, incelenen veri kümesinin özelliklerini özetler; tek başına hedef evrenin tamamına genelleme yapmaz.
Uygun bir örneklemden elde edilen sonuçlarla evren hakkında tahmin yapmaya çalışan dal hangisidir?
- A) Betimsel istatistik
- B) Çıkarımsal istatistik
- C) Sadece veri kodlama
- D) Sadece grafik düzenleme
- E) Hatalı kayıt temizleme
Doğru cevap: B
Çözüm: Çıkarımsal istatistik, örneklem bilgisini belirsizlik ve varsayımlar altında evrene yönelik değerlendirmede kullanır.
Bir araştırmada hakkında sonuç çıkarılması istenen tüm birimlerin oluşturduğu topluluk nedir?
- A) Örneklem
- B) Tek gözlem
- C) Ana kütle (evren)
- D) Kontrol grubu
- E) Değişken değeri
Doğru cevap: C
Çözüm: Evren araştırmanın hedeflediği tüm ilgili birimlerdir; örneklem, bu topluluğun bir alt kümesidir.
Ana kütleden seçilip fiilen incelenen birimler topluluğunun adı nedir?
- A) Parametre
- B) Evrenin tanımı
- C) Ölçme düzeyi
- D) Örneklem
- E) Değişken
Doğru cevap: D
Çözüm: Örneklem, hedef ana kütleyi temsil etmesi amaçlanan ya da belirli amaçla incelenen alt kümedir.
Bir anket araştırmasında hakkında tek tek bilgi toplanan kişiye ne ad verilir?
- A) Evren parametresi
- B) Örneklem oranı
- C) Toplam değişken
- D) Örnekleme çerçevesi
- E) İstatistiksel birim
Doğru cevap: E
Çözüm: Her katılımcı bir araştırma birimidir; birimlerin özellikleri değişkenler olarak kaydedilir.
Bir araştırmada her öğrencinin farklı değer alabilen yaş özelliği hangi kavramdır?
- A) Değişken
- B) Örnekleme çerçevesi
- C) Ana kütle
- D) Veri tablosunun satır sayısı
- E) Sayım yöntemi
Doğru cevap: A
Çözüm: Yaş, birimden birime değişebilen ölçülebilir niteliktir; tek bir öğrencinin yaşı o değişkenin gözlem değeridir.
Bir öğrencinin anket formunda “yaş = 23” şeklinde kaydedilen değeri nedir?
- A) Evrenin tamamı
- B) Gözlem değeri
- C) Örneklem seçme yöntemi
- D) Araştırma hipotezi
- E) Veri toplama çerçevesi
Doğru cevap: B
Çözüm: Yaş değişkenine ilişkin tek öğrenci için kaydedilen 23 değeri, bir gözlemin ilgili değişken değeridir.
Tanımlı evrendeki bütün kişilerin gerçek ortalama gelirine hangi ad verilir?
- A) Örneklem istatistiği
- B) Örneklem büyüklüğü
- C) Ana kütle parametresi
- D) Ölçme aralığı
- E) Değişken etiketi
Doğru cevap: C
Çözüm: Bütün hedef evrenin sayısal özelliği parametredir; seçilen alt kümenin ortalaması örneklem istatistiğidir.
Seçilmiş 200 öğrencinin ortalama sınav puanı hangi tür sayısal özelliktir?
- A) Evren parametresi
- B) Araştırma birimi
- C) Sistematik örnekleme aralığı
- D) Örneklem istatistiği
- E) Nominal değişken
Doğru cevap: D
Çözüm: Yalnız 200 kişilik örneklem üzerinden hesaplanan ortalama, örneklem istatistiğidir.
Kan grubu değişkeninin ölçme düzeyi hangi seçenekte doğru verilmiştir?
- A) Ordinal (sıralama)
- B) Aralık ölçeği
- C) Oran ölçeği
- D) Sürekli nicel ölçek
- E) Nominal (sınıflama)
Doğru cevap: E
Çözüm: Kan grupları doğal sırası olmayan kategorilerdir; nominal düzeyde sınıflanır.
Memnuniyetin düşük, orta ve yüksek diye sıralandığı değişkenin düzeyi nedir?
- A) Ordinal (sıralama)
- B) Nominal (sınıflama)
- C) Oran ölçeği
- D) Gerçek sıfırlı sürekli ölçek
- E) İkili sayım değişkeni
Doğru cevap: A
Çözüm: Düşük-orta-yüksek kategorileri sıralıdır; kategoriler arası mesafenin eşit olduğu söylenemez.
Santigrat (Celsius) sıcaklık ölçümlerinin klasik ölçme düzeyi hangisidir?
- A) Nominal ölçek
- B) Aralık ölçeği
- C) Ordinal ölçek
- D) Oran ölçeği
- E) Yalnız kategorik ölçek
Doğru cevap: B
Çözüm: Celsius değerlerinin farkları anlamlıdır, ancak 0°C mutlak yokluk değildir; iki katı sıcaklık yorumu uygun değildir.
Kilogram cinsinden kütle ölçümünün düzeyi hangisidir?
- A) Nominal ölçek
- B) Ordinal ölçek
- C) Oran ölçeği
- D) Aralık ölçeği
- E) Sırasız kategori
Doğru cevap: C
Çözüm: Kütlede anlamlı gerçek sıfır vardır; örneğin 20 kg, 10 kgın iki katı kütledir.
Bir vardiyada üretilen hatalı parça sayısı hangi veri türüne örnektir?
- A) Nitel nominal değişken
- B) Nitel ordinal değişken
- C) Nicel sürekli sıcaklık
- D) Nicel kesikli değişken
- E) Yalnız aralık düzeyi değişken
Doğru cevap: D
Çözüm: Hatalı parça sayısı tam sayımla bulunan adet değeridir; nicel kesikli değişkendir.
Bir ürünün hassas terazide ölçülen ağırlığı hangi veri türüne örnektir?
- A) Nitel nominal değişken
- B) Nitel ordinal değişken
- C) Nicel kesikli kimlik kodu
- D) Yalnız sınıf etiketi
- E) Nicel sürekli değişken
Doğru cevap: E
Çözüm: Ağırlık ölçülür ve teorik olarak aralık içinde çok çeşitli değerler alabilir; sürekli nicel özelliktir.
Araştırmacının bu çalışma için doğrudan uyguladığı anketten elde edilen veri hangi kaynaktır?
- A) Birincil veri
- B) İkincil veri
- C) Yayımlanmış iktisat indeksi
- D) Önceden düzenlenmiş kayıt
- E) Sadece örnekleme hatası
Doğru cevap: A
Çözüm: Araştırmacının özel araştırma sorusu için bizzat topladığı anket yanıtları birincil veridir.
Daha önce başka amaçla oluşturulmuş resmî kayıtların yeni bir araştırmada kullanılması hangi veri kaynağıdır?
- A) Birincil saha anketi
- B) İkincil veri
- C) Deney müdahalesi
- D) Rastgele atama
- E) Örnekleme birimi
Doğru cevap: B
Çözüm: Önceden oluşturulmuş idari kayıtların sonradan araştırma amacıyla kullanılması ikincil veri kullanımına örnektir.
Tanımlı evrendeki bütün birimlerden bilgi toplamayı amaçlayan yöntem hangisidir?
- A) Örneklem alma
- B) Kolayda örnekleme
- C) Tam sayım
- D) Kartopu örnekleme
- E) Küme örneklemesi
Doğru cevap: C
Çözüm: Tam sayım evrenin tamamını ölçmeyi hedefler; örnekleme belirlenmiş bir alt kümeyi inceler.
Rastgele örnek seçmek için kullanılan birim listesi veya seçim düzeneğinin adı nedir?
- A) Örneklem ortalaması
- B) Kategorik veri etiketi
- C) Evren parametresi
- D) Örnekleme çerçevesi
- E) Sonuç değişkeni
Doğru cevap: D
Çözüm: Örnekleme çerçevesi seçim yapılabilen kayıt/listedir; hedef evreni eksiksiz kapsamıyorsa çerçeve hatası vardır.
Öğrenci numarası rakamlardan oluşsa da değişkenin temel ölçme düzeyi hangisidir?
- A) Sürekli nicel
- B) Kesikli nicel sayım
- C) Aralık ölçeği
- D) Oran ölçeği
- E) Nominal (kimlik kodu)
Doğru cevap: E
Çözüm: Öğrenci numarası miktar değil kimlik etiketidir; kodların toplamı ya da ortalaması anlamlı değildir.