Zor Test

KPSS Alan Bilgisi İstatistik İstatistiğe Giriş, Temel Kavramlar ve Veri Toplama - Zor Test

KPSS Alan Bilgisi İstatistik İstatistiğe Giriş, Temel Kavramlar ve Veri Toplama konusuna yönelik 20 soruluk zor seviye test. Premium üyeler testi cevap anahtarlı PDF olarak da indirebilir.

Ders
İstatistik
Ünite
Bu derste ünite kullanılmıyor
Konu
İstatistiğe Giriş, Temel Kavramlar ve Veri Toplama
Test türü
Zor Test

Test Soruları

Testi çözmek için sayfa etkileşimli olarak hazırlandığında şıklarını seçebilirsin.

Soru 1 / 20

Ülke geneli internet kullanımını ölçmek isteyen araştırmacı yalnız evinde sabit internet bağlantısı olan kişilerle çevrim içi anket yapmıştır. En temel tasarım sorunu hangisidir?

Soru 2 / 20

Bir fabrikanın tüm çalışanlarını araştırmak isteyen ekip, yalnız gündüz vardiyasında bulunan personel listesinden rastgele örnek seçmiştir. En doğru değerlendirme hangisidir?

Soru 3 / 20

Sosyal medya anketi 25.000 gönüllü yanıt toplamış, evreni ise ülkedeki tüm yetişkinler olarak tanımlamıştır. Hangi ifade en savunulabilirdir?

Soru 4 / 20

Araştırmacı ildeki 5 okul türünün her birinden 100 öğrenci almış, fakat kişileri kendi tanıdıkları arasından seçmiştir. Tasarım hangisidir?

Soru 5 / 20

Bir müşteri listesinde her 10uncu kayıt aynı şubenin müşterisi olacak biçimde düzenlenmiştir. Rastgele başlangıç ve 10 aralıkla sistematik seçimde hangi risk artar?

Soru 6 / 20

Araştırmada her ilçeden öğrenci seçmek yerine rastgele 5 ilçe seçilip bu ilçelerdeki öğrenciler ölçülmüştür. Hangi karşılaştırma doğrudur?

Soru 7 / 20

Bir ilçede 2.400 hane vardır. Rastgele seçilen 300 hanenin 210u araç sahibidir. %70 için en doğru tanım hangisidir?

Soru 8 / 20

Bir kurumun 2.000 personelinin tümüne anket gönderilmiş, sadece 1.200ü yanıtlamıştır. Sonuçların bütün kurumun tam sayımı sayılmamasının temel nedeni nedir?

Soru 9 / 20

2022de 500 kişiyle ve 2024te farklı 500 kişiyle yapılan bağımsız kesitsel anketler için hangi ifade doğrudur?

Soru 10 / 20

İstatistikçi 20 işletmenin her birinin 12 aylık satışlarını kaydetmiştir. Veri yapısı açısından doğru sınıflama hangisidir?

Soru 11 / 20

Bir araştırmacı 001, 002 ve 003 biçimindeki mahalle kodlarının aritmetik ortalamasını yorumlamaktadır. Esas sorun hangisidir?

Soru 12 / 20

Bir kişinin yaşı yıl cinsinden ölçülmüş, sonra “18–24, 25–34, 35+” gruplarına ayrılarak raporlanmıştır. Raporlanan yeni değişkenin düzeyi nedir?

Soru 13 / 20

2010 ve 2020 takvim yılları ile 10 ve 20 yıllık çalışma süreleri karşılaştırıldığında hangisi doğrudur?

Soru 14 / 20

Bir il müdürlüğü öğrencilerin devamsızlık kayıtlarını kendi yönetimi için derlemiş, daha sonra akademisyen bu mevcut kayıtları araştırmada kullanmıştır. Akademisyen için veri kaynağı nedir?

Soru 15 / 20

Ders çalışma süresiyle başarı puanı arasında ilişki görülmüştür; önceki bilgi düzeyi iki değişkenle de ilişkili olabilir. Bu değişkenin rolü nedir?

Soru 16 / 20

Çok kahve içen öğrencilerin sınav puanlarının da yüksek bulunduğu gözlemsel bir çalışmada hangisi en doğru çıkarımdır?

Soru 17 / 20

Veri setinde gelir sorusuna yanıt vermeyenler 999 olarak kodlanmıştır. 999 değerinin diğer gelirlerle birlikte ortalamaya katılması niçin yanlıştır?

Soru 18 / 20

Bir ölçümde boy 165 cm yerine yanlışlıkla 1.650 cm girilmiştir. Veri kontrolünde en uygun ilk işlem hangisidir?

Soru 19 / 20

İki tartıdan biri her ölçümde gerçek ağırlıktan sabit 3 kg fazla gösteriyor, diğeri doğru kalibre edilmiştir. Birinci tartı için hangi ifade uygundur?

Soru 20 / 20

Bir şehirde 10.000 hane bulunmaktadır. Rastgele seçilen 500 hanenin gelir ortalaması 40.000 TL, tüm 10.000 hanenin gerçek ortalaması 38.000 TLdir. Hangi ifade doğrudur?

PDF İndirme

Bu testi bu sayfada ücretsiz online çözebilirsin. Soruları ve cevap anahtarını PDF olarak indirmek Premium üyelere özeldir.

PDF İNDİR · Premium

Soruların Cevapları ve Çözümleri

  1. Ülke geneli internet kullanımını ölçmek isteyen araştırmacı yalnız evinde sabit internet bağlantısı olan kişilerle çevrim içi anket yapmıştır. En temel tasarım sorunu hangisidir?

    • A) İnternet erişimi olmayan hedef kişilerin kapsam dışında kalması
    • B) Örneklem ortalamasının evren parametresi olması
    • C) Nominal verinin sürekli değişken sayılması
    • D) Araştırma birimi sayısının sıfır olması
    • E) Gözlemlerin zaman serisine dönüşmesi

    Doğru cevap: A

    Çözüm: Çevrim içi seçim çerçevesi internet erişimi olmayanları dışlayabilir; bu örnekleme kapsam hatası ve seçim yanlılığı yaratır.

  2. Bir fabrikanın tüm çalışanlarını araştırmak isteyen ekip, yalnız gündüz vardiyasında bulunan personel listesinden rastgele örnek seçmiştir. En doğru değerlendirme hangisidir?

    • A) Gündüz çalışanları rastgele seçildiği için bütün fabrika kesin temsil edilir
    • B) Gündüz listesinde rastgele seçim olsa bile gece çalışanlarının eksikliği kapsam yanlılığı doğurur
    • C) Bütün çalışanların parametresi doğrudan hesaplanmıştır
    • D) Gece vardiyası tek başına nitel ordinal birimdir
    • E) Listede her 10uncu seçilirse kapsam sorunu ortadan kalkar

    Doğru cevap: B

    Çözüm: Rastgelelik yalnız kullanılan çerçeveye göredir; hedef evrendeki gece vardiyası dışlanmışsa genelleme sorunludur.

  3. Sosyal medya anketi 25.000 gönüllü yanıt toplamış, evreni ise ülkedeki tüm yetişkinler olarak tanımlamıştır. Hangi ifade en savunulabilirdir?

    • A) 25.000 yanıt evren oranının kesin ölçülmesini garanti eder
    • B) Örneklem büyüyünce gönüllülük yanlılığı matematiksel olarak sıfırlanır
    • C) Çok yüksek katılım seçim/yanıt yanlılığını tek başına ortadan kaldırmaz
    • D) Gönüllü katılım basit rastgele örnekleme eşdeğerdir
    • E) Bu çalışma zorunlu olarak tam sayıma dönüşmüştür

    Doğru cevap: C

    Çözüm: Olasılıksız gönüllü yanıtların sistematik farklılıkları örneklem hacmiyle kendiliğinden yok olmaz.

  4. Araştırmacı ildeki 5 okul türünün her birinden 100 öğrenci almış, fakat kişileri kendi tanıdıkları arasından seçmiştir. Tasarım hangisidir?

    • A) Her tabakada rastgele seçim içeren olasılıklı tabakalı örnekleme
    • B) Bütün öğrencileri içeren tam sayım
    • C) Okul kümelerinin rastgele seçildiği küme örneklemesi
    • D) Okul türü kotaları olan, olasılıksız örnekleme
    • E) Rastgele başlangıçlı sistematik örnekleme

    Doğru cevap: D

    Çözüm: Her okul türünden kişi almak tabakayı andırsa da kişilerin tanıdıklardan seçilmesi nedeniyle olasılıksız kota tasarımıdır.

  5. Bir müşteri listesinde her 10uncu kayıt aynı şubenin müşterisi olacak biçimde düzenlenmiştir. Rastgele başlangıç ve 10 aralıkla sistematik seçimde hangi risk artar?

    • A) Tek başına tüm yanıtlamama hatalarının yok olması
    • B) Veri türünün otomatik oran ölçeğine dönüşmesi
    • C) Örneklemin zorunlu olarak tam sayıma dönüşmesi
    • D) Örneklem sayısının her koşulda evrene eşit olması
    • E) Listedeki periyodiklik nedeniyle belirli şubelerin orantısız seçilmesi

    Doğru cevap: E

    Çözüm: Seçme aralığı listedeki düzenli örüntüyle çakıştığında sistematik örnekleme temsil açısından sorun yaratabilir.

  6. Araştırmada her ilçeden öğrenci seçmek yerine rastgele 5 ilçe seçilip bu ilçelerdeki öğrenciler ölçülmüştür. Hangi karşılaştırma doğrudur?

    • A) İlk tasarım tabakalıya, ikinci tasarım küme örneklemesine örnektir
    • B) İlk tasarım küme, ikinci tasarım tabakalıdır
    • C) İki tasarım da zorunlu olarak basit rastgeledir
    • D) İki tasarım da mutlaka kolaydadır
    • E) İkinci tasarım tam sayıma eşdeğerdir

    Doğru cevap: A

    Çözüm: Tabakalıda her ilçeden, kümede önce seçilmiş bazı ilçe kümelerinden gözlem alınır; küme içi benzerlik de önem taşıyabilir.

  7. Bir ilçede 2.400 hane vardır. Rastgele seçilen 300 hanenin 210u araç sahibidir. %70 için en doğru tanım hangisidir?

    • A) 2.400 hanenin kesin araç sahipliği parametresidir
    • B) 300 hanelik örneklemden hesaplanan araç sahipliği oranı istatistiğidir
    • C) Bir hanenin sürekli nicel ölçümüdür
    • D) Örnekleme çerçevesinin hane sayısıdır
    • E) Tüm ilçenin tam sayım sonucudur

    Doğru cevap: B

    Çözüm: 210/300=%70 oranı seçilmiş hanelere aittir; evrenin gerçek oranı bu veriyle kesin bilinmez.

  8. Bir kurumun 2.000 personelinin tümüne anket gönderilmiş, sadece 1.200ü yanıtlamıştır. Sonuçların bütün kurumun tam sayımı sayılmamasının temel nedeni nedir?

    • A) Anketin çevrim içi olması tek başına örneklem istatistiğini yasaklaması
    • B) Bütün personele davet göndermenin araştırmayı deney yapması
    • C) 800 kişinin yanıtlamaması nedeniyle tüm birimlerden veri elde edilmemiş olması
    • D) Personel sayısının çift sayı olması
    • E) Yanıt oranının her durumda parametreye eşit olması

    Doğru cevap: C

    Çözüm: Tüm evrene davet tam veri elde edildiği anlamına gelmez; 800 yanıt eksik olduğundan nonresponse riski vardır.

  9. 2022de 500 kişiyle ve 2024te farklı 500 kişiyle yapılan bağımsız kesitsel anketler için hangi ifade doğrudur?

    • A) İki dönem bulunduğu için her koşulda panel veridir
    • B) Her koşulda sadece tek birimin zaman serisidir
    • C) İki dönemlik veri mutlaka nominaldir
    • D) Aynı kişilerin izlenmesi şartı sağlanmadığından otomatik panel veri değildir
    • E) Farklı kişilere anket yapmak tam sayımdır

    Doğru cevap: D

    Çözüm: Tekrarlanan kesitsel anketlerde kişiler farklı olabilir; panel veride aynı birimler dönemler arasında izlenir.

  10. İstatistikçi 20 işletmenin her birinin 12 aylık satışlarını kaydetmiştir. Veri yapısı açısından doğru sınıflama hangisidir?

    • A) Yalnız tek aylık yatay kesittir
    • B) Yalnız bir işletmenin zaman serisidir
    • C) Oran ölçeğinden dolayı veri tipi tanımsızdır
    • D) Her işletme için veri toplanması tam sayım zorunluluğudur
    • E) Birden fazla işletmenin zaman boyunca izlendiği panel veridir

    Doğru cevap: E

    Çözüm: Birden fazla işletme birimi her ay yeniden gözlendiği için çok birimli, çok dönemli panel düzeni bulunur.

  11. Bir araştırmacı 001, 002 ve 003 biçimindeki mahalle kodlarının aritmetik ortalamasını yorumlamaktadır. Esas sorun hangisidir?

    • A) Mahalle kodları miktar değil nominal kimlik olduğu için ortalama anlamlı bir ölçü değildir
    • B) Mahalle kodları doğal olarak sürekli niceldir
    • C) Kodların 0 ile başlaması oran ölçeği yaratır
    • D) Her rakam sıralı memnuniyet düzeyidir
    • E) Mahalle kodu mutlaka yaşla aynı ölçme düzeyindedir

    Doğru cevap: A

    Çözüm: Mahalle kodları yalnız kategorileri ayırır; sayısal etiket olması aritmetik ortalamayı anlamlı kılmaz.

  12. Bir kişinin yaşı yıl cinsinden ölçülmüş, sonra “18–24, 25–34, 35+” gruplarına ayrılarak raporlanmıştır. Raporlanan yeni değişkenin düzeyi nedir?

    • A) Gruplar sayı içerdiği için zorunlu nominaldir
    • B) Sıralı yaş gruplarından oluştuğu için ordinaldir
    • C) Her aralık kategorisi otomatik sürekli niceldir
    • D) Yaş grupları gerçek sıfırlı oran ölçektir
    • E) Gruplara ayırma ölçme düzeyini değiştirmez

    Doğru cevap: B

    Çözüm: Ölçülmüş yaş nicelken rapordaki yaş sınıfları sıralı kategorilerdir; aralıkların eşit olması gerekmez.

  13. 2010 ve 2020 takvim yılları ile 10 ve 20 yıllık çalışma süreleri karşılaştırıldığında hangisi doğrudur?

    • A) İkisi de yalnız nominal değişkendir
    • B) Takvim yılı oran, çalışma süresi aralık düzeyindedir
    • C) Takvim yılı aralık, çalışma süresi gerçek sıfırlı oran düzeyindedir
    • D) İkisi de doğal sırasız kategoridir
    • E) Çalışma süresinin 20 yıl olması iki kat yorumuna izin vermez

    Doğru cevap: C

    Çözüm: Takvim yılı başlangıcı keyfî olduğu için iki kat yılı yorumlanamaz; süre 0dan başlayabilir, 20 yıl 10 yılın iki katıdır.

  14. Bir il müdürlüğü öğrencilerin devamsızlık kayıtlarını kendi yönetimi için derlemiş, daha sonra akademisyen bu mevcut kayıtları araştırmada kullanmıştır. Akademisyen için veri kaynağı nedir?

    • A) Akademisyenin kendi deneyinde ürettiği birincil veridir
    • B) Rastgele gruba atama verisidir
    • C) Mutlaka saha gözlemiyle elde edilen birincil veridir
    • D) Başka amaçla toplanmış idari kaydın ikincil kullanımıdır
    • E) Örnekleme hatasının doğrudan ölçümüdür

    Doğru cevap: D

    Çözüm: Veri ilk kez kurumun idari işi için oluşturulmuştur; akademisyen onu yeniden kullanırken ikincil kaynaktan yararlanır.

  15. Ders çalışma süresiyle başarı puanı arasında ilişki görülmüştür; önceki bilgi düzeyi iki değişkenle de ilişkili olabilir. Bu değişkenin rolü nedir?

    • A) Mutlaka tek başına nedensel etki kanıtıdır
    • B) Örnekleme çerçevesidir
    • C) Nominal öğrenci kodudur
    • D) Evrenin tamamıdır
    • E) Karıştırıcı değişken olabilir

    Doğru cevap: E

    Çözüm: Ön bilgi düzeyi hem çalışma süresi hem puanla bağlantılı olabiliyorsa gözlenen ilişkiyi çarpıtan karıştırıcı olabilir.

  16. Çok kahve içen öğrencilerin sınav puanlarının da yüksek bulunduğu gözlemsel bir çalışmada hangisi en doğru çıkarımdır?

    • A) İlişki tek başına kahvenin başarıya neden olduğunu göstermez
    • B) Kahve tüketimi başarıyı kesin artırır
    • C) İki değişken birlikte değişiyorsa nedensellik kanıtlanır
    • D) Örneklem ortalaması bütün evren için kesin değerdir
    • E) Gözlemsel çalışmanın her zaman rastgele ataması vardır

    Doğru cevap: A

    Çözüm: Uyku, çalışma süresi gibi başka değişkenler hem kahve tüketimini hem başarıyı etkileyebilir; gözlemsel korelasyon nedenselliği kanıtlamaz.

  17. Veri setinde gelir sorusuna yanıt vermeyenler 999 olarak kodlanmıştır. 999 değerinin diğer gelirlerle birlikte ortalamaya katılması niçin yanlıştır?

    • A) 999 bütün katılımcıların gerçek ortak geliridir
    • B) 999 bir gelir tutarı değil eksik veri kodu olduğu için önce kayıp olarak işlenmelidir
    • C) Kodun büyük olması otomatik aykırı ama geçerli gelir demektir
    • D) Eksik veriler her zaman 0 sayılmalıdır
    • E) Ortalama gelir için kategori kodları toplanmalıdır

    Doğru cevap: B

    Çözüm: Kayıp göstergesi olan 999 gerçek gelir gözlemi değildir; hesaplamaya katmak ortalamayı çarpıtır.

  18. Bir ölçümde boy 165 cm yerine yanlışlıkla 1.650 cm girilmiştir. Veri kontrolünde en uygun ilk işlem hangisidir?

    • A) Bütün uzun boy gözlemlerini otomatik silmek
    • B) Örneklemi yalnız bu kişiden oluşturmak
    • C) Kaynak kaydı doğrulayıp veri giriş/birim hatasını düzeltmek
    • D) Değeri hiçbir denetim yapmadan kabul etmek
    • E) Bütün geçerli boyları nominal koda çevirmek

    Doğru cevap: C

    Çözüm: Olağandışı değer veri giriş veya birim hatasından kaynaklanabilir; gerçek kaydı doğrulamak keyfî silmeden önce gelir.

  19. İki tartıdan biri her ölçümde gerçek ağırlıktan sabit 3 kg fazla gösteriyor, diğeri doğru kalibre edilmiştir. Birinci tartı için hangi ifade uygundur?

    • A) Tekrarlı ölçümlerin benzerliği cihazın mutlaka doğru olduğunu kanıtlar
    • B) Sabit fazla gösterme örnekleme çerçevesinin eksiksizliğidir
    • C) Tartı kullanımı yanıtlamama hatasını sıfırlar
    • D) Ölçümleri tutarlı olsa da geçerli/doğru ölçüm üretmiyor olabilir
    • E) Bu fark gözlemlerin nominal olduğu anlamına gelir

    Doğru cevap: D

    Çözüm: Tutarlılık güvenilirlikle ilişkilidir; sistematik kalibrasyon hatası nedeniyle hedef ağırlığı doğru ölçme/geçerlilik zarar görebilir.

  20. Bir şehirde 10.000 hane bulunmaktadır. Rastgele seçilen 500 hanenin gelir ortalaması 40.000 TL, tüm 10.000 hanenin gerçek ortalaması 38.000 TLdir. Hangi ifade doğrudur?

    • A) 40.000 TL evren parametresi, 38.000 TL örneklem istatistiğidir
    • B) İki ortalamanın farklı olması örneklemenin mutlaka kasıtlı yanlı olduğunu kanıtlar
    • C) 500 hane seçildiği için örnekleme hatası kesin sıfırdır
    • D) Ortalama gelir nominal ölçme düzeyindedir
    • E) 40.000 TL örneklem istatistiği, 38.000 TL evren parametresidir

    Doğru cevap: E

    Çözüm: Örneklemden hesaplanan 40000 TL istatistiktir; tam evrene ait gerçek 38000 TL parametredir. Aradaki fark örneklem değişkenliğiyle de oluşabilir.