Basit doğrusal regresyonda Y=β₀+β₁X+ε modelinin temel amacı hangisidir?
- A) Yalnız X'in medyanını bulmak
- B) Verileri daima bağımsız kılmak
- C) Y'nin X ile ilişkisini ve tahminini modellemek
- D) Endeksin bazını değiştirmek
- E) Olasılıkları toplamak
Doğru cevap: C
Çözüm: Regresyon, bağımlı değişkenin koşullu ortalamasını açıklayıcı değişken üzerinden modellemeyi amaçlar.
En küçük kareler regresyonu katsayıları hangi büyüklüğü en aza indirecek şekilde seçilir?
- A) Artıkların işaretli toplamı
- B) X ortalaması
- C) Pearson katsayısı
- D) Artık kareleri toplamı
- E) Endeksin baz yılı
Doğru cevap: D
Çözüm: OLS, gözlem ve tahmin farklarının karelerinin toplamını, yani SSE'yi küçültür.
Regresyon modelinde bir gözlemin artığı eᵢ aşağıdakilerden hangisine eşittir?
- A) Tahmin edilen Y+Gözlenen Y
- B) X'in standart sapması
- C) Korelasyonun karesi
- D) Örneklem büyüklüğü
- E) Gözlenen Y−Tahmin edilen Y
Doğru cevap: E
Çözüm: Artık, gözlenen bağımlı değişken değerinden modelin tahmininin çıkarılmasıyla bulunur.
Tahmin denklemi ŷ=a+bX ise b eğim katsayısı nasıl yorumlanır?
- A) X bir birim artınca tahmin edilen Y'deki değişim
- B) X sıfırken Y'nin mutlaka gerçek değeri
- C) Y'nin standart sapması
- D) X ve Y'nin korelasyonu
- E) Her gözlemde aynı artık
Doğru cevap: A
Çözüm: Doğrusal regresyonda b, X'teki bir birimlik artışa karşılık tahmin Y'deki değişimdir.
Sabit terimli bir OLS regresyonda R²=0,80 olması ne anlama gelir?
- A) X, Y'nin %80'ine kesin neden olur
- B) Örneklemdeki Y değişiminin %80'i modelce açıklanır
- C) Tahmin hatası sıfırdır
- D) Korelasyon mutlaka 0,80'dir
- E) Bağımsızlık kesin kanıtlanır
Doğru cevap: B
Çözüm: R², modelin örneklem içindeki toplam kareler değişiminin açıklanan payını ifade eder.
Sabitli basit doğrusal OLS regresyonda Pearson r ve R² arasında hangi eşitlik vardır?
- A) R²=r
- B) R²=1−r
- C) R²=r²
- D) R²=2r
- E) R²=1/r
Doğru cevap: C
Çözüm: Sabit terimli tek açıklayıcılı en küçük kareler regresyonunda R² örneklem korelasyonunun karesidir.
Klasik sabit bazlı endeks serisinde baz dönemin endeks değeri genellikle kaç alınır?
- A) 0
- B) 1
- C) 10
- D) 100
- E) 1000
Doğru cevap: D
Çözüm: Bir endeksin göreli değişiminin yorumlanabilmesi için baz döneme geleneksel olarak 100 değeri atanır.
Regresyonda x̄=4, ȳ=20 ve b=2 ise ŷ=a+bX denklemindeki sabit a kaçtır?
Doğru cevap: C
Çözüm: Regresyon sabiti a=ȳ−bx̄ formülüyle bulunur: 20−2×4=12. Doğru örneklem ortalamalarından geçer.
Sabitli OLS regresyonda SST=120 ve SSE=30 ise R² kaçtır?
- A) 0,25
- B) 0,50
- C) 0,90
- D) 0,75
- E) 4,00
Doğru cevap: D
Çözüm: R²=1−SSE/SST=1−30/120=0,75 bulunur.
Toplam kareler SST=80, artık kareler toplamı SSE=20 olduğunda açıklanan kareler toplamı SSR kaçtır?
- A) 20
- B) 40
- C) 80
- D) 100
- E) 60
Doğru cevap: E
Çözüm: Sabitli OLS'de SST=SSR+SSE; SSR=80−20=60'tır.
Bir malın baz yıl fiyatı 80 TL, cari yıl fiyatı 100 TL ise basit fiyat endeksi kaçtır?
- A) 125
- B) 80
- C) 100
- D) 120
- E) 180
Doğru cevap: A
Çözüm: Fiyat endeksi=(100/80)×100=125; bu baz fiyatın %25 üzeridir.
Baz dönemi 100 olan bir endeks cari dönemde 125 değerine yükselirse baz döneme göre artış yüzde kaçtır?
- A) %12,5
- B) %25
- C) %20
- D) %100
- E) %125
Doğru cevap: B
Çözüm: Endeks değeri 125, baz 100'e göre 25 puan yüksek olduğu için göreli artış %25'tir.
Bir malın baz dönem miktarı 50, cari dönem miktarı 40 ise basit miktar endeksi kaçtır?
- A) 40
- B) 50
- C) 80
- D) 90
- E) 125
Doğru cevap: C
Çözüm: Miktar endeksi=(40/50)×100=80 bulunur; miktar %20 azalmıştır.
Sabitli OLS regresyonda SST=200 ve SSE=40 verilmişse R² kaçtır?
- A) 0,20
- B) 0,80
- C) 0,40
- D) 0,60
- E) 0,90
Doğru cevap: B
Çözüm: R²=1−SSE/SST=1−40/200=0,80 olarak hesaplanır.
Sabitli basit doğrusal OLS'de Pearson korelasyonu r=−0,60 ise açıklama katsayısı R² kaçtır?
- A) −0,60
- B) 0,40
- C) 0,36
- D) 0,60
- E) 0,64
Doğru cevap: C
Çözüm: Tek açıklayıcılı sabitli regresyonda R²=r²=(−0,60)²=0,36'dır.
Bir OLS regresyonunda eğim tahmini b=5 ve standart hatası SE(b)=2 ise H₀:β₁=0 için t istatistiği kaçtır?
- A) 1,00
- B) 1,50
- C) 3,50
- D) 2,50
- E) 10,00
Doğru cevap: D
Çözüm: t=b/SE(b)=5/2=2,50 bulunur; anlamlılık kararı uygun serbestlik derecesine bağlıdır.
İki malın baz fiyatları 10 ve 20, cari fiyatları 15 ve 18, baz miktarları 2 ve 3 ise Laspeyres fiyat endeksi kaçtır?
- A) 95
- B) 100
- C) 110
- D) 120
- E) 105
Doğru cevap: E
Çözüm: Laspeyres=(15×2+18×3)/(10×2+20×3)×100=84/80×100=105'tir.
İki malın baz fiyatları 10 ve 20, cari fiyatları 15 ve 18, cari miktarları 4 ve 1 ise Paasche fiyat endeksi kaçtır?
- A) 130
- B) 110
- C) 115
- D) 120
- E) 140
Doğru cevap: A
Çözüm: Paasche=(15×4+18×1)/(10×4+20×1)×100=78/60×100=130'dur.
Aynı iki dönem için Laspeyres fiyat endeksi 144, Paasche fiyat endeksi 100 ise Fisher endeksi kaçtır?
- A) 110
- B) 120
- C) 122
- D) 124
- E) 144
Doğru cevap: B
Çözüm: Fisher geometrik ortalamadır: √(144×100)=√14400=120'dir.
Baz dönemde iki malın p₀ değerleri 10,20 ve q₀ değerleri 2,1; cari dönemde p_t değerleri 15,25 ve q_t değerleri 1,2 ise değer endeksi kaçtır?
- A) 125
- B) 137,5
- C) 162,5
- D) 150
- E) 175
Doğru cevap: C
Çözüm: Baz toplam değer 10×2+20×1=40, cari toplam 15×1+25×2=65; endeks 65/40×100=162,5'tir.