X değerleri 1,2,3 ve bunlara karşılık Y değerleri 3,1,−1 ise n−1 paydalı örneklem kovaryansı kaçtır?
Doğru cevap: A
Çözüm: X sapmaları −1,0,1; Y sapmaları 2,0,−2'dir. Çarpımların toplamı −4, kovaryans −4/(3−1)=−2'dir.
Üç gözlemde X sırasıyla 1,2,3 ve Y sırasıyla 2,4,6 ise Pearson r katsayısı kaçtır?
Doğru cevap: B
Çözüm: Y=2X biçiminde kusursuz artan doğrusal ilişki vardır; Pearson korelasyonu tam +1'dir.
Dört gözlemin X sıraları 1,2,3,4; Y sıraları 1,3,2,4'tür. Bağlı sıra yoksa Spearman rho kaçtır?
- A) 0,20
- B) 0,40
- C) 0,80
- D) 0,60
- E) 1,00
Doğru cevap: C
Çözüm: Sıra farkı kareleri toplamı 2'dir; rho=1−6×2/[4(4²−1)]=1−12/60=0,80.
X=1,2,3 ve karşılık gelen Y=2,3,5 verileri için en küçük kareler doğrusunun eğimi yaklaşık kaçtır?
- A) 0,50
- B) 1,00
- C) 2,00
- D) 1,50
- E) 2,50
Doğru cevap: D
Çözüm: x̄=2; Sxy=(−1)(−4/3)+(1)(5/3)=3, Sxx=2; b=3/2=1,50'dir.
Basit OLS'de Sxy=24, Sxx=8, x̄=3, ȳ=16 ise tahmin doğrusu hangisidir?
- A) ŷ=3+7X
- B) ŷ=16+3X
- C) ŷ=7−3X
- D) ŷ=9+3X
- E) ŷ=7+3X
Doğru cevap: E
Çözüm: Eğim b=24/8=3, sabit a=16−3×3=7; tahmin ŷ=7+3X'tir.
Gözlenen Y=50 ve regresyon tahmini ŷ=45 ise bu gözleme ait karesel artık (Y−ŷ)² kaçtır?
Doğru cevap: A
Çözüm: Artık e=50−45=5'tir; karesel artık e²=25 olur.
Sabitli OLS regresyonda SST=200 ve SSE=40 verilmişse R² kaçtır?
- A) 0,20
- B) 0,80
- C) 0,40
- D) 0,60
- E) 0,90
Doğru cevap: B
Çözüm: R²=1−SSE/SST=1−40/200=0,80 olarak hesaplanır.
Sabitli basit doğrusal OLS'de Pearson korelasyonu r=−0,60 ise açıklama katsayısı R² kaçtır?
- A) −0,60
- B) 0,40
- C) 0,36
- D) 0,60
- E) 0,64
Doğru cevap: C
Çözüm: Tek açıklayıcılı sabitli regresyonda R²=r²=(−0,60)²=0,36'dır.
Bir OLS regresyonunda eğim tahmini b=5 ve standart hatası SE(b)=2 ise H₀:β₁=0 için t istatistiği kaçtır?
- A) 1,00
- B) 1,50
- C) 3,50
- D) 2,50
- E) 10,00
Doğru cevap: D
Çözüm: t=b/SE(b)=5/2=2,50 bulunur; anlamlılık kararı uygun serbestlik derecesine bağlıdır.
İki malın baz fiyatları 10 ve 20, cari fiyatları 15 ve 18, baz miktarları 2 ve 3 ise Laspeyres fiyat endeksi kaçtır?
- A) 95
- B) 100
- C) 110
- D) 120
- E) 105
Doğru cevap: E
Çözüm: Laspeyres=(15×2+18×3)/(10×2+20×3)×100=84/80×100=105'tir.
İki malın baz fiyatları 10 ve 20, cari fiyatları 15 ve 18, cari miktarları 4 ve 1 ise Paasche fiyat endeksi kaçtır?
- A) 130
- B) 110
- C) 115
- D) 120
- E) 140
Doğru cevap: A
Çözüm: Paasche=(15×4+18×1)/(10×4+20×1)×100=78/60×100=130'dur.
Aynı iki dönem için Laspeyres fiyat endeksi 144, Paasche fiyat endeksi 100 ise Fisher endeksi kaçtır?
- A) 110
- B) 120
- C) 122
- D) 124
- E) 144
Doğru cevap: B
Çözüm: Fisher geometrik ortalamadır: √(144×100)=√14400=120'dir.
Baz dönemde iki malın p₀ değerleri 10,20 ve q₀ değerleri 2,1; cari dönemde p_t değerleri 15,25 ve q_t değerleri 1,2 ise değer endeksi kaçtır?
- A) 125
- B) 137,5
- C) 162,5
- D) 150
- E) 175
Doğru cevap: C
Çözüm: Baz toplam değer 10×2+20×1=40, cari toplam 15×1+25×2=65; endeks 65/40×100=162,5'tir.
Birinci dönemin baz endeksi 110 ve ikinci dönemin birinci döneme göre zincir endeksi 120 ise ikinci dönemin sabit baz endeksi kaçtır?
- A) 110
- B) 120
- C) 130
- D) 132
- E) 230
Doğru cevap: D
Çözüm: Ardışık endeksler çarpılarak zincirlenir: 110×120/100=132.
Bir serinin değeri iki eşit dönem boyunca 100'den 121'e çıkmışsa dönem başına bileşik ortalama büyüme oranı kaçtır?
- A) %5
- B) %10,5
- C) %20
- D) %21
- E) %10
Doğru cevap: E
Çözüm: Bileşik dönemlik oran (121/100)^(1/2)−1=√1,21−1=0,10 yani %10'dur.
Bir endeks önce 120 değerindeyken sonraki dönemde 100'e geriliyorsa önceki döneme göre düşüş oranı yaklaşık kaçtır?
- A) %16,67
- B) %10
- C) %20
- D) %25
- E) %83,33
Doğru cevap: A
Çözüm: Düşüş oranı (120−100)/120×100≈%16,67'dir; baz olarak 120 kullanılır.
Zaman serisinin doğrusal trend denklemi ŷ_t=80+6t ise t=5 için tahmin kaçtır?
- A) 86
- B) 110
- C) 100
- D) 116
- E) 130
Doğru cevap: B
Çözüm: Trend denkleminde t=5 yerine konur: ŷ=80+6×5=110.
Eski dönemden yeni döneme gözlemler 10,20,30 ve ağırlıklar 0,20;0,30;0,50 ise ağırlıklı hareketli ortalama kaçtır?
- A) 20
- B) 21
- C) 23
- D) 24
- E) 25
Doğru cevap: C
Çözüm: Ağırlıklı ortalama 0,20×10+0,30×20+0,50×30=2+6+15=23'tür.
Basit üstel düzleştirmede F_t=100, Y_t=120 ve α=0,25 ise yeni tahmin F_{t+1} kaç olur?
- A) 95
- B) 100
- C) 110
- D) 105
- E) 115
Doğru cevap: D
Çözüm: F_{t+1}=0,25×120+0,75×100=30+75=105'tir.
Çarpımsal modelde gözlenen değer 240 ve 100 tabanlı mevsim endeksi 120 ise mevsimsellikten arındırılmış değer kaçtır?
- A) 120
- B) 180
- C) 240
- D) 288
- E) 200
Doğru cevap: E
Çözüm: Mevsim katsayısı 120/100=1,20'dir; arındırılmış değer 240/1,20=200 bulunur.