Kan grubu gibi nominal bir değişkende hangi merkezi eğilim ölçüsü anlamlıdır?
- A) Aritmetik ortalama
- B) Geometrik ortalama
- C) Mod
- D) Harmonik ortalama
- E) Sayısal medyan
Doğru cevap: C
Çözüm: Nominal kategoriler sayısal büyüklük taşımaz; en sık kategoriyi mod açıklar.
Aşırı büyük bir gözleme karşı aritmetik ortalamaya göre genellikle daha dayanıklı ölçü hangisidir?
- A) Aritmetik ortalama
- B) Ham toplam
- C) Kareler toplamı
- D) Medyan
- E) Geometrik çarpım
Doğru cevap: D
Çözüm: Medyan merkezdeki sıralı konumu kullanır; uç gözlem ortalamayı daha çok etkileyebilir.
İkinci çeyrek (Q2) hangi merkezi eğilim ölçüsüne karşılık gelir?
- A) Mod
- B) Maksimum
- C) Minimum
- D) Harmonik ortalama
- E) Medyan
Doğru cevap: E
Çözüm: İkinci çeyrek dağılımın yüzde 50 konumunu, yani medyanı gösterir.
Çeyrekler açıklığı (IQR) hangi işlemle hesaplanır?
- A) Q3−Q1
- B) Q1+Q3
- C) Q2−Q1
- D) Maksimum−minimum
- E) Q3/Q1
Doğru cevap: A
Çözüm: Çeyrekler açıklığı üst çeyrekten alt çeyreğin çıkarılmasıdır.
Pozitif 4 ve 9 sayılarının geometrik ortalaması kaçtır?
Doğru cevap: B
Çözüm: Geometrik ortalama √(4×9)=√36=6 olarak bulunur.
Pozitif n gözlemin harmonik ortalaması hangi formülle bulunur?
- A) Σx/n
- B) Σx
- C) n/Σ(1/x)
- D) (∏x)^(1/n)
- E) Maksimum−minimum
Doğru cevap: C
Çözüm: Harmonik ortalama, ters değerler toplamının tersine dayanan H=n/Σ(1/x) formülüdür.
Eşit mesafelerin 40 ve 60 km/sa hızlarla geçildiği yolculukta ortalama hız kaç km/sa olur?
- A) 40
- B) 45
- C) 50
- D) 48
- E) 60
Doğru cevap: D
Çözüm: Eşit mesafeler için harmonik ortalama 2/(1/40+1/60)=48 km/saattir.
9 ve 16 pozitif sayılarının geometrik ortalaması kaçtır?
- A) 10
- B) 11
- C) 12
- D) 13
- E) 14
Doğru cevap: C
Çözüm: Geometrik ortalama √(9×16)=√144=12 olarak hesaplanır.
3 ve 6 pozitif sayılarının harmonik ortalaması kaçtır?
Doğru cevap: D
Çözüm: Harmonik ortalama 2/(1/3+1/6)=2/(1/2)=4tür.
Bir değer önce %20 artıp sonra %20 azalırsa başlangıca göre toplam değişim yüzde kaçtır?
- A) %0
- B) −%2
- C) +%4
- D) −%20
- E) −%4
Doğru cevap: E
Çözüm: Bileşik çarpan 1,20×0,80=0,96dır; başlangıca göre net değişim −%4tür.
Yarıların medyanı yönteminde 2,4,6,8,10,12,14,16 dizisinin Q1 değeri kaçtır?
Doğru cevap: A
Çözüm: Alt yarı 2,4,6,8dir; Q1=(4+6)/2=5 olur.
Yarıların medyanı yönteminde 1,3,5,7,9,11,13,15 dizisinin Q3 değeri kaçtır?
Doğru cevap: B
Çözüm: Üst yarı 9,11,13,15tir; Q3=(11+13)/2=12dir.
Bir veri kümesinin Q1 değeri 10, Q3 değeri 22 ise çeyrekler açıklığı kaçtır?
- A) 10
- B) 16
- C) 12
- D) 22
- E) 32
Doğru cevap: C
Çözüm: Çeyrekler açıklığı IQR=Q3−Q1=22−10=12 olarak bulunur.
[0,10) f=8, [10,20) f=20, [20,30) f=12 olan n=40 tabloda pn yöntemiyle yaklaşık Q3 kaçtır?
- A) 20,00
- B) 21,67
- C) 22,50
- D) 23,33
- E) 25,00
Doğru cevap: B
Çözüm: Q3 hedefi 0,75×40=30dur; üçüncü sınıf başındaki Fön=28, f=12, L=20, h=10; 20+2/12×10≈21,67.
[0,10) aralığında 2, [10,20) aralığında 4, [20,30) aralığında 4 gözlem varsa orta nokta yaklaşımıyla ortalama kaçtır?
- A) 15
- B) 16
- C) 17
- D) 18
- E) 19
Doğru cevap: C
Çözüm: Orta noktalar 5,15,25tir; toplam 2×5+4×15+4×25=170, n=10, yaklaşık ortalama=17dir.
Bir yatırımın değeri ilk dönemde %50 artıp ikinci dönemde %20 düşerse başlangıca göre iki dönemlik net değişim kaçtır?
- A) +%10
- B) +%15
- C) +%25
- D) +%20
- E) +%30
Doğru cevap: D
Çözüm: Bileşik çarpan 1,50×0,80=1,20 olduğu için başlangıca göre toplam değişim +%20dir.
Bir araç aynı uzunluktaki iki yolu 30 km/sa ve 90 km/sa hızla geçiyor. Toplam yol/toplam zaman ile hesaplanan ortalama hız kaç km/saattir?
- A) 40
- B) 50
- C) 60
- D) 75
- E) 45
Doğru cevap: E
Çözüm: Eşit mesafelerde harmonik ortalama 2/(1/30+1/90)=45 km/saattir.
Bir araç 30 km/sa hızda bir saat ve 90 km/sa hızda bir saat gidiyor. Toplam yol/toplam zamana göre ortalama hız kaç km/saattir?
- A) 60
- B) 45
- C) 50
- D) 70
- E) 90
Doğru cevap: A
Çözüm: Eşit birer saatte toplam yol 30+90=120 km ve toplam süre 2 saattir; ortalama hız 60 km/sa olur.
Bir değer ilk yıl %25 artıp ikinci yıl %20 azaldığında yıllık eşdeğer geometrik büyüme oranı kaçtır?
- A) −%5
- B) %0
- C) +%2,5
- D) +%5
- E) +%10
Doğru cevap: B
Çözüm: Yıllık büyüme çarpanlarının çarpımı 1,25×0,80=1dir; karekökü 1, geometrik yıllık büyüme %0dır.
50 notuna 2, 80 notuna 3, 100 notuna 5 ağırlık verildiğinde doğru ağırlıklı ortalama kaçtır?
- A) 78
- B) 80
- C) 84
- D) 82
- E) 86
Doğru cevap: C
Çözüm: Ağırlıklı toplam 50×2+80×3+100×5=840, ağırlık toplamı 10; ortalama=84tür.