Bir ürünün kusurlu olduğu biliniyorken hangi üretim hattından geldiğini bulmak için temel olarak hangi teorem kullanılır?
- A) Merkezi limit teoremi
- B) Chebyshev eşitsizliği
- C) Bayes teoremi
- D) Markov zinciri
- E) Büyük sayılar yasası
Doğru cevap: C
Çözüm: Gözlenen sonuçtan olası kaynağa doğru ters koşullu olasılığı Bayes teoremi verir.
n farklı elemanın tümünü sıralamanın sayısı aşağıdakilerden hangisidir?
- A) n
- B) n²
- C) 2n
- D) n!
- E) 1/n
Doğru cevap: D
Çözüm: n farklı elemanın birinci, ikinci ve devam eden konumlara yerleşme sayıları çarpılır; sonuç n!'dir.
Bir gruptan kişiler seçilirken seçilme sırası önemli değilse hangi sayma tekniği kullanılır?
- A) Permütasyon
- B) Faktöriyel oranı olmadan çarpım
- C) Koşullu olasılık
- D) Poisson yaklaşımı
- E) Kombinasyon
Doğru cevap: E
Çözüm: Seçilen grubun iç sıralamaları ayrı seçim sayılmadığından kombinasyon kullanılır.
Kesikli rassal değişkenin tüm mümkün değerlerine ait olasılıkların toplamı kaç olmalıdır?
- A) 1
- B) 0
- C) 0,25
- D) 0,50
- E) 2
Doğru cevap: A
Çözüm: Bir kesikli dağılımda bütün olasılık kütleleri sıfır ya da pozitiftir ve toplamları 1'dir.
F(x)=P(X≤x) ifadesi hangi fonksiyonun tanımıdır?
- A) Olasılık yoğunluk fonksiyonu
- B) Birikimli dağılım fonksiyonu
- C) Korelasyon fonksiyonu
- D) Kütle üretim fonksiyonu
- E) Varyans fonksiyonu
Doğru cevap: B
Çözüm: Dağılım fonksiyonu x'e kadar birikmiş olasılıkları gösterir ve F(x)=P(X≤x)'tir.
Parametresi p olan Bernoulli rassal değişkeninin beklenen değeri kaçtır?
- A) 1−p
- B) p²
- C) p
- D) 1/p
- E) p(1−p)
Doğru cevap: C
Çözüm: Bernoulli değişkeni başarı için 1, başarısızlık için 0 alır; beklenen değer doğrudan p'dir.
Binom(n,p) dağılımında beklenen başarı sayısı hangi ifadeye eşittir?
- A) n+p
- B) n/p
- C) p/n
- D) np
- E) n(1−p)
Doğru cevap: D
Çözüm: n bağımsız Bernoulli denemesinin başarı göstergeleri toplamının beklenen değeri np'dir.
Beş farklı kişiden başkan ve sekreter, görev sırası önem taşıyarak kaç farklı biçimde seçilebilir?
Doğru cevap: C
Çözüm: Başkan için 5, sekreter için kalan 4 seçenek vardır; 5×4=20 düzenleme oluşur.
X'in 0,1,2 değerleri için olasılıklar sırasıyla 0,20; 0,50; 0,30 ise F(1) kaçtır?
- A) 0,20
- B) 0,30
- C) 0,50
- D) 0,70
- E) 1,00
Doğru cevap: D
Çözüm: F(1)=P(X≤1)=P(X=0)+P(X=1)=0,20+0,50=0,70'tir.
X'in 0,1,2 değerlerini 0,20; 0,50; 0,30 olasılıklarıyla aldığı durumda E(X) kaçtır?
- A) 0,50
- B) 0,80
- C) 1,30
- D) 1,50
- E) 1,10
Doğru cevap: E
Çözüm: Beklenen değer 0×0,20+1×0,50+2×0,30=1,10 olarak bulunur.
X'in 0 ve 2 değerlerini eşit 0,50 olasılıklarla aldığı durumda Var(X) kaçtır?
Doğru cevap: A
Çözüm: E(X)=1 ve E(X²)=2 olduğundan Var(X)=2−1²=1'dir.
X∼Binom(4;0,5) iken tam iki başarı elde etme olasılığı kaçtır?
- A) 0,125
- B) 0,375
- C) 0,250
- D) 0,500
- E) 0,625
Doğru cevap: B
Çözüm: Binom kütle formülü: C(4,2)(0,5)²(0,5)²=6/16=0,375.
X∼Binom(10;0,2) olduğunda başarı sayısının varyansı kaçtır?
- A) 0,2
- B) 0,8
- C) 1,6
- D) 2,0
- E) 8,0
Doğru cevap: C
Çözüm: Binom varyansı np(1−p)=10×0,2×0,8=1,6 olarak hesaplanır.
Üç kırmızı ve iki mavi top içeren torbadan yerine koymadan iki çekiliş yapılıyor. İlk top kırmızıysa ikinci topun da kırmızı olma olasılığı kaçtır?
- A) 1/4
- B) 1/2
- C) 2/5
- D) 3/5
- E) 3/4
Doğru cevap: B
Çözüm: İlk kırmızı çekilince geriye dört top ve iki kırmızı kalır; koşullu olasılık 2/4=1/2'dir.
Üç kırmızı ve iki mavi top bulunan torbadan yerine koymadan iki top seçildiğinde her ikisinin kırmızı gelme olasılığı kaçtır?
- A) 0,20
- B) 0,36
- C) 0,30
- D) 0,40
- E) 0,60
Doğru cevap: C
Çözüm: Ardışık olasılıklarla 3/5×2/4=6/20=0,30 bulunur; çekilişler bağımsız değildir.
Sekiz farklı dosya arasından seçilme sırası önemsiz olacak şekilde üç dosya seçmenin kaç yolu vardır?
- A) 24
- B) 48
- C) 64
- D) 56
- E) 336
Doğru cevap: D
Çözüm: Kombinasyon C(8,3)=8×7×6/(3×2×1)=56'dır; sıralamalar ayrı sayılmaz.
Beşi erkek dördü kadın dokuz kişiden üç kişilik kurulda tam iki kadın bulunma olasılığı kaçtır?
- A) 1/7
- B) 2/7
- C) 3/7
- D) 1/2
- E) 5/14
Doğru cevap: E
Çözüm: Uygun seçim C(4,2)C(5,1)=6×5=30; tüm seçim C(9,3)=84; olasılık 30/84=5/14'tür.
X rassal değişkeni −1 değerini 0,25, +1 değerini 0,75 olasılıkla alıyor. X'in varyansı kaçtır?
- A) 0,75
- B) 0,25
- C) 0,50
- D) 1,00
- E) 1,25
Doğru cevap: A
Çözüm: E(X)=−0,25+0,75=0,50; E(X²)=1; Var(X)=1−0,50²=0,75'tir.
E(X)=2 ve Var(X)=4 iken Y=3X+2 tanımlanırsa E(Y) ve Var(Y) ikilisi hangisidir?
- A) E(Y)=8, Var(Y)=12
- B) E(Y)=8, Var(Y)=36
- C) E(Y)=6, Var(Y)=36
- D) E(Y)=8, Var(Y)=38
- E) E(Y)=4, Var(Y)=12
Doğru cevap: B
Çözüm: Doğrusal dönüşümde E(Y)=3×2+2=8; Var(Y)=3²×4=36, sabit ekleme varyansı etkilemez.
Saatte ortalama dört olay görülen Poisson sürecinde yarım saatte hiç olay olmama olasılığı yaklaşık kaçtır?
- A) 0,0183
- B) 0,0498
- C) 0,1353
- D) 0,2707
- E) 0,3679
Doğru cevap: C
Çözüm: Yarım saat için λ=4×0,5=2'dir. Poisson(2) modelinde P(X=0)=e⁻²≈0,1353.