Sıfır hipotezi doğru olduğu hâlde reddedilirse hangi hata yapılmış olur?
- A) Tip II hata
- B) Kapsam hatası
- C) Ölçme hatası
- D) Standartlaştırma hatası
- E) Tip I hata
Doğru cevap: E
Çözüm: Doğru H₀'ın yanlışlıkla reddedilmesi Tip I hata olarak tanımlanır.
Sıfır hipotezi yanlış olduğu hâlde reddedilememesi hangi hata türüdür?
- A) Tip II hata
- B) Tip I hata
- C) Kapsam hatası
- D) Yanıtlayıcı hatası
- E) Ölçek hatası
Doğru cevap: A
Çözüm: H₀ gerçekte yanlışken testin ret kararı verememesi Tip II hatadır.
İstatistiksel test gücü ile Tip II hata olasılığı β arasında nasıl bir ilişki vardır?
- A) Güç=β
- B) Güç=1−β
- C) Güç=α
- D) Güç=1+β
- E) Güç=αβ
Doğru cevap: B
Çözüm: Test gücü yanlış H₀'ı reddetme olasılığıdır; bu nedenle 1−β'ya eşittir.
Bir hipotez testinde p-değeri aşağıdakilerden hangisini ifade eder?
- A) H₀'ın doğru olma olasılığı
- B) H₁'in doğru olma olasılığı
- C) H₀ doğru kabul edilirse gözlenen kadar veya daha uç bir istatistik görülme olasılığı
- D) Örneklem yanlılığı
- E) Gerçek etki büyüklüğü
Doğru cevap: C
Çözüm: p-değeri H₀ altında veri uçluğunu değerlendirir; hipotezin doğru olma olasılığını vermez.
p-değeri anlamlılık düzeyini aştığında hangi karar uygun olur?
- A) H₀ kesin kabul edilir
- B) H₁ kesin kanıtlanır
- C) H₀ mutlaka reddedilir
- D) H₀ reddedilemez
- E) Örneklem hatası sıfırdır
Doğru cevap: D
Çözüm: p>α olduğunda sıfır hipotezini reddetmek için seçilen eşikte yeterli kanıt yoktur.
Aynı kişilerin eğitim öncesi ve sonrası ortalama puanlarının karşılaştırılmasında hangi test türü uygundur?
- A) Bağımsız iki örneklem t testi
- B) Ki-kare bağımsızlık testi
- C) Tek yönlü ANOVA
- D) Frekans uyum testi
- E) Eşleştirilmiş t testi
Doğru cevap: E
Çözüm: Aynı birimlerden gelen önce-sonra ölçümleri bağımlıdır; farklar üzerinden eşleştirilmiş t testi kurulur.
İki yönlü hipotez testinde p-değeri 0,03 ve α=0,05 ise hangi karar doğrudur?
- A) H₀ kanıtlanır
- B) H₀ reddedilemez
- C) Hata olasılığı sıfırdır
- D) H₀ reddedilir
- E) Etki yoktur
Doğru cevap: D
Çözüm: p=0,03<0,05 olduğundan seçilen anlamlılık düzeyinde H₀ reddedilir.
Hipotez testinde p-değeri 0,03 fakat α=0,01 seçilmişse karar hangisidir?
- A) H₀ reddedilir
- B) H₁ kesin doğrudur
- C) Tip I hata gerçekleşmiştir
- D) Etkinin büyüklüğü %3'tür
- E) H₀ reddedilemez
Doğru cevap: E
Çözüm: p=0,03>0,01 olduğu için test %1 düzeyinde anlamlı değildir ve H₀ reddedilemez.
Bir test için Tip II hata olasılığı β=0,20 ise testin gücü kaçtır?
- A) 0,80
- B) 0,05
- C) 0,20
- D) 0,50
- E) 1,20
Doğru cevap: A
Çözüm: Güç, yanlış H₀'ın reddedilmesi olasılığıdır: 1−β=1−0,20=0,80.
Dört satır ve üç sütunlu çapraz tabloya ki-kare bağımsızlık testi uygulanırsa serbestlik derecesi kaçtır?
Doğru cevap: B
Çözüm: Ki-kare bağımsızlık testinde df=(r−1)(c−1)=(4−1)(3−1)=3×2=6'dır.
Bir çapraz tabloda satır toplamı 40, sütun toplamı 30, genel toplam 120 ise ilgili hücrenin beklenen frekansı kaçtır?
Doğru cevap: C
Çözüm: H₀ altında beklenen frekans satır toplamı×sütun toplamı/genel toplam=40×30/120=10'dur.
Dört bağımsız grubun bulunduğu toplam n=40 gözlemli tek yönlü ANOVA'da grup içi serbestlik derecesi kaçtır?
Doğru cevap: D
Çözüm: Tek yönlü ANOVA'da gruplar içi serbestlik derecesi n−k=40−4=36'dır.
%95 iki yanlı normal güven aralığında kullanılan yaklaşık kritik z değeri hangisidir?
- A) 1,28
- B) 1,645
- C) 2,326
- D) 2,576
- E) 1,96
Doğru cevap: E
Çözüm: İki yanlı %95 güven için α=0,05 ve kuyruk başına 0,025; z kritik değeri yaklaşık 1,96'dır.
Uygun iki taraflı %95 güven aralığı μ için [10;20] bulunduysa H₀:μ=15 hipotezinin %5 düzeyindeki testi nasıl sonuçlanır?
- A) H₀ reddedilir
- B) H₁ kesin doğrudur
- C) Parametre kesin 15'tir
- D) H₀ reddedilemez
- E) Test tek yanlıdır
Doğru cevap: D
Çözüm: 15 değeri %95 iki yanlı aralığın içinde olduğundan karşılık gelen %5 düzeyindeki iki yanlı testte H₀ reddedilemez.
Üç eşleştirilmiş gözlemin önce-sonra farkları 2,4,6'dır. H₀:μ_D=0 için t istatistiği yaklaşık kaçtır?
- A) 1,15
- B) 1,73
- C) 2,00
- D) 4,00
- E) 3,46
Doğru cevap: E
Çözüm: Farkların ortalaması 4, örneklem s=2, SE=2/√3; t=4/(2/√3)=2√3≈3,46'dır.
2×2 tabloda gözlenen frekanslar sırasıyla 30,20,20,30; her beklenen frekans 25 ise ki-kare istatistiği kaçtır?
Doğru cevap: A
Çözüm: χ²=Σ(O−E)²/E=4×(5²/25)=4; dört hücrenin sapma kareleri toplanır.
Beş satır ve dört sütundan oluşan çapraz tabloda ki-kare bağımsızlık testinin serbestlik derecesi kaçtır?
Doğru cevap: B
Çözüm: Bağımsızlık testi için df=(5−1)(4−1)=4×3=12 bulunur.
Tek yönlü ANOVA'da gruplar arası ortalama kare 24, grup içi ortalama kare 6 ise F test istatistiği kaçtır?
Doğru cevap: C
Çözüm: ANOVA'da F=MS_gruplar_arası/MS_grup_içi=24/6=4'tür.
Ortalama için hata payı ve σ sabitken güven düzeyi %95'ten %99'a çıkarılırsa gerekli n yaklaşık kaç katına çıkar?
- A) 1,00 katına
- B) 1,31 katına
- C) 2,00 katına
- D) 1,73 katına
- E) 2,58 katına
Doğru cevap: D
Çözüm: Örneklem sayısı kritik z'nin karesiyle orantılıdır: (2,576/1,96)²≈1,73.
400 kişinin 240'ı başarı sayılıyorsa H₀:p=0,50 için normal yaklaşım z istatistiği kaçtır?
Doğru cevap: E
Çözüm: p̂=240/400=0,60; H₀ altındaki SE=√(0,5×0,5/400)=0,025; z=(0,60−0,50)/0,025=4'tür.