Evrenin %30'unu oluşturan A tabakasında ortalama 60, %70'lik B tabakasında ortalama 80 ise tabaka ağırlıklı genel ortalama kaçtır?
- A) 74
- B) 66
- C) 68
- D) 70
- E) 76
Doğru cevap: A
Çözüm: Genel ortalama tabaka ağırlıklarıyla hesaplanır: 0,30×60+0,70×80=18+56=74.
150 ve 450 kişilik iki tabakadan orantılı tahsisle toplam 120 kişi örneklenecekse küçük tabakadan kaç kişi seçilir?
- A) 15
- B) 30
- C) 20
- D) 40
- E) 60
Doğru cevap: B
Çözüm: Küçük tabakanın anakütle payı 150/600=1/4 olduğundan örnek sayısı 120/4=30'dur.
Yalnız internet erişimi olanların bulunduğu listeden çok büyük örneklem seçilirse internet erişimi olmayanlar yönünden hangi sorun kalabilir?
- A) Sadece yuvarlama hatası
- B) Tip I hata
- C) Kapsam yanlılığı
- D) Serbestlik derecesi hatası
- E) Standart sapmanın negatifleşmesi
Doğru cevap: C
Çözüm: Örneklem ne kadar büyük olursa olsun çerçevede bulunmayan grubun dışlanması sistematik kapsam yanlılığı yaratabilir.
H₀: μ=50 için n=16, x̄=52, örneklem standart sapması s=8 ise uygun tek örneklem t istatistiği kaçtır?
- A) 0,25
- B) 0,5
- C) 2
- D) 1
- E) 4
Doğru cevap: D
Çözüm: t=(52−50)/(8/√16)=2/2=1 ve serbestlik derecesi 15'tir.
x̄=70, bilinen σ=18, n=144 ve %95 iki yanlı güven düzeyinde hata payı kaçtır?
- A) 1,47
- B) 1,96
- C) 3,60
- D) 5,88
- E) 2,94
Doğru cevap: E
Çözüm: SE=18/12=1,5; %95 hata payı 1,96×1,5=2,94'tür.
Bilinen σ=20, %95 güven için z=1,96 ve E=5 hata payı isteniyorsa en az kaç gözlem gerekir?
- A) 62
- B) 61
- C) 64
- D) 78
- E) 100
Doğru cevap: A
Çözüm: Gerekli n≥(1,96×20/5)²=7,84²=61,4656; tam sayı olarak yukarı yuvarlanır: 62.
Oran bilinmezken p=0,5 varsayımı, z=1,96 ve E=0,05 ile yaklaşık en az örneklem sayısı kaçtır?
- A) 196
- B) 385
- C) 384
- D) 400
- E) 769
Doğru cevap: B
Çözüm: n≥1,96²×0,25/0,05²=384,16 olduğundan yukarı yuvarlanmış en az sayı 385'tir.
x̄=40, bilinen σ=12, n=36 için z=1,645 kullanılarak kurulan %90 iki yanlı güven aralığı hangisidir?
- A) [38,04; 41,96]
- B) [35,00; 45,00]
- C) [36,71; 43,29]
- D) [34,12; 45,88]
- E) [39,00; 41,00]
Doğru cevap: C
Çözüm: SE=12/6=2; hata payı 1,645×2=3,29; aralık 40±3,29'dur.
Bir testin gücü 0,90 olarak hesaplanmışsa alternatif hipotez doğruyken H₀'ı reddedememe olasılığı β kaçtır?
- A) 0,01
- B) 0,05
- C) 0,50
- D) 0,10
- E) 0,90
Doğru cevap: D
Çözüm: Güç=1−β olduğundan β=1−0,90=0,10'dur; bu Tip II hata olasılığıdır.
İki taraflı standart normal testte hesaplanan z=2,00 ise p-değeri yaklaşık kaçtır?
- A) 0,0228
- B) 0,0500
- C) 0,1587
- D) 0,9545
- E) 0,0455
Doğru cevap: E
Çözüm: İki yanlı p=2P(Z≥2)=2×0,02275≈0,0455'tir.
İki taraflı standart normal testte z=1,90 için p-değeri yaklaşık 0,0574'tür. α=0,05 ise karar hangisidir?
- A) H₀ reddedilemez
- B) H₀ reddedilir
- C) H₁ kesin doğrudur
- D) Hata payı 0'dır
- E) Etki tam olarak sıfırdır
Doğru cevap: A
Çözüm: İki yanlı p≈0,0574>0,05 olduğundan belirlenen düzeyde H₀ reddedilemez.
Sağ kuyruklu z testinde hesaplanan z=1,75 için p≈0,0401 ise α=0,05 düzeyinde hangi karar verilir?
- A) H₀ reddedilemez
- B) H₀ reddedilir
- C) H₀ kesin kanıtlanır
- D) H₁ reddedilir
- E) Test iki kuyrukludur
Doğru cevap: B
Çözüm: Sağ kuyruk için p≈0,0401<0,05 olduğundan sıfır hipotezi reddedilir.
Uygun iki taraflı %95 güven aralığı μ için [10;20] bulunduysa H₀:μ=22 hipotezinin %5 düzeyindeki testi nasıl sonuçlanır?
- A) H₀ reddedilemez
- B) H₀ kesin doğrudur
- C) H₀ reddedilir
- D) p-değeri kesin 0,5'tir
- E) Tip II hata kesin oluşmuştur
Doğru cevap: C
Çözüm: 22 değeri %95 iki yanlı güven aralığının dışında olduğundan uyumlu iki taraflı %5 testte H₀ reddedilir.
Uygun iki taraflı %95 güven aralığı μ için [10;20] bulunduysa H₀:μ=15 hipotezinin %5 düzeyindeki testi nasıl sonuçlanır?
- A) H₀ reddedilir
- B) H₁ kesin doğrudur
- C) Parametre kesin 15'tir
- D) H₀ reddedilemez
- E) Test tek yanlıdır
Doğru cevap: D
Çözüm: 15 değeri %95 iki yanlı aralığın içinde olduğundan karşılık gelen %5 düzeyindeki iki yanlı testte H₀ reddedilemez.
Üç eşleştirilmiş gözlemin önce-sonra farkları 2,4,6'dır. H₀:μ_D=0 için t istatistiği yaklaşık kaçtır?
- A) 1,15
- B) 1,73
- C) 2,00
- D) 4,00
- E) 3,46
Doğru cevap: E
Çözüm: Farkların ortalaması 4, örneklem s=2, SE=2/√3; t=4/(2/√3)=2√3≈3,46'dır.
2×2 tabloda gözlenen frekanslar sırasıyla 30,20,20,30; her beklenen frekans 25 ise ki-kare istatistiği kaçtır?
Doğru cevap: A
Çözüm: χ²=Σ(O−E)²/E=4×(5²/25)=4; dört hücrenin sapma kareleri toplanır.
Beş satır ve dört sütundan oluşan çapraz tabloda ki-kare bağımsızlık testinin serbestlik derecesi kaçtır?
Doğru cevap: B
Çözüm: Bağımsızlık testi için df=(5−1)(4−1)=4×3=12 bulunur.
Tek yönlü ANOVA'da gruplar arası ortalama kare 24, grup içi ortalama kare 6 ise F test istatistiği kaçtır?
Doğru cevap: C
Çözüm: ANOVA'da F=MS_gruplar_arası/MS_grup_içi=24/6=4'tür.
Ortalama için hata payı ve σ sabitken güven düzeyi %95'ten %99'a çıkarılırsa gerekli n yaklaşık kaç katına çıkar?
- A) 1,00 katına
- B) 1,31 katına
- C) 2,00 katına
- D) 1,73 katına
- E) 2,58 katına
Doğru cevap: D
Çözüm: Örneklem sayısı kritik z'nin karesiyle orantılıdır: (2,576/1,96)²≈1,73.
400 kişinin 240'ı başarı sayılıyorsa H₀:p=0,50 için normal yaklaşım z istatistiği kaçtır?
Doğru cevap: E
Çözüm: p̂=240/400=0,60; H₀ altındaki SE=√(0,5×0,5/400)=0,025; z=(0,60−0,50)/0,025=4'tür.