Anayasa’nın 9. maddesine göre yargı yetkisini Türk Milleti adına kim kullanır?
- A) Cumhurbaşkanı yardımcıları
- B) Siyasi parti grupları
- C) Bağımsız ve tarafsız mahkemeler
- D) Meclis komisyonları
- E) Bakanlar
Doğru cevap: C
Çözüm: Madde 9 yargı yetkisinin bağımsız ve tarafsız mahkemelerce kullanıldığını düzenler.
Anayasa’nın 75. maddesine göre Türkiye Büyük Millet Meclisi kaç milletvekilinden oluşur?
- A) 450 milletvekili
- B) 500 milletvekili
- C) 550 milletvekili
- D) 600 milletvekili
- E) 650 milletvekili
Doğru cevap: D
Çözüm: 2017 anayasa değişikliği sonrasında TBMM’nin üye tam sayısı 600’dür.
Anayasa’ya göre milletvekili seçilebilmek için en az kaç yaşını doldurmak gerekir?
- A) 20 yaş
- B) 21 yaş
- C) 25 yaş
- D) 30 yaş
- E) 18 yaş
Doğru cevap: E
Çözüm: Anayasa madde 76 milletvekili seçilme yaşını 18 olarak belirler; diğer seçilme şartları ayrıca aranır.
Anayasa’nın 77. maddesine göre TBMM ve Cumhurbaşkanlığı genel seçimleri olağan olarak kaç yılda bir yapılır?
- A) 5 yılda bir
- B) 3 yılda bir
- C) 4 yılda bir
- D) 6 yılda bir
- E) 7 yılda bir
Doğru cevap: A
Çözüm: TBMM ve Cumhurbaşkanlığı seçimleri olağan düzende beş yılda bir aynı günde gerçekleştirilir.
Yürürlükteki anayasal düzende devletin başı kimdir?
- A) TBMM Genel Sekreteri
- B) Cumhurbaşkanı
- C) Yargıtay Başkanı
- D) Sayıştay Başkanı
- E) Bir siyasi parti grubu başkanı
Doğru cevap: B
Çözüm: Anayasa madde 104 Cumhurbaşkanını devletin başı olarak tanımlar.
Cumhurbaşkanı seçilebilmek için Anayasa’da aranan en düşük yaş hangisidir?
- A) 18 yaşını doldurmak
- B) 25 yaşını doldurmak
- C) 40 yaşını doldurmuş olmak
- D) 30 yaşını doldurmak
- E) 35 yaşını doldurmak
Doğru cevap: C
Çözüm: Madde 101 cumhurbaşkanı adayında kırk yaşını doldurmuş olma ve yükseköğrenim yapma gibi koşullar arar.
Anayasa’ya göre Cumhurbaşkanının olağan görev süresi kaç yıldır?
- A) 4 yıl
- B) 6 yıl
- C) 7 yıl
- D) 5 yıl
- E) 8 yıl
Doğru cevap: D
Çözüm: Madde 101 Cumhurbaşkanının görev süresini beş yıl olarak düzenler.
Anayasa Mahkemesinin Anayasa değişikliklerini denetleme yetkisi kural olarak hangi bakımdandır?
- A) Esas ve şekil yönünden sınırsız
- B) Yalnız siyasi uygunluk yönünden
- C) Yalnız şekil yönünden
- D) Yalnız bütçe etkisi yönünden
- E) Yalnız yürütmenin talebiyle yerindelik
Doğru cevap: C
Çözüm: Madde 148, anayasa değişikliklerinin yalnız şekil bakımından denetleneceğini düzenler.
Bir temel hakkın hiçbir kanuni dayanak bulunmadan bakanlık genelgesiyle sınırlandırılması hangi genel koşulu ihlal eder?
- A) Bütün hakların sınırsız olmasını
- B) Genelgenin anayasal normdan üstünlüğünü
- C) Hakların yalnız yargı kararlarıyla tanınmasını
- D) Temel hakların ancak kanunla sınırlanabilmesini
- E) Siyasi partilerin tüzük yapma hakkını
Doğru cevap: D
Çözüm: Anayasa madde 13, temel hakların ancak kanunla ve ilgili maddede öngörülen sebeplerle sınırlanabileceğini düzenler.
Temel hakkı sınırlayan kanunun hakkın özünü tamamen ortadan kaldırdığı bir durumda hangi anayasal ilke öncelikle ihlal edilmiş olur?
- A) Milletvekili seçilme yaşı
- B) Yasama dokunulmazlığı
- C) Seçimlerin tek dereceliliği
- D) Yargılamanın aleniliği
- E) Hakkın özüne dokunma yasağı
Doğru cevap: E
Çözüm: Anayasa madde 13 temel hak sınırlamasında hakkın özüne dokunulmamasını şart koşar.
Olağanüstü hâlde dahi Anayasa’nın 15. maddesine göre hangi güvence temel koruma kapsamındadır?
- A) Suçluluğu mahkeme kararıyla belirleninceye kadar kimsenin suçlu sayılmaması
- B) Bütün hakların sınırsız ve istisnasız kullanılması
- C) Her idari işlemin mutlaka halkoyuyla yapılması
- D) Bütün kanunların otomatik yürürlükten kalkması
- E) Seçimlerin her ay yapılması
Doğru cevap: A
Çözüm: Madde 15 suçsuzluk karinesi ve diğer bazı çekirdek güvenceleri savaş veya OHAL sırasında da korur.
Bir yurttaş kendisine yöneltilen hukuki iddiaya karşı mahkemede savunma ve adil yargılanma güvencesi arıyor. Hangi hak grubu öne çıkar?
- A) Yalnız sosyal ve ekonomik haklar
- B) Kişinin hakları ve ödevleri
- C) Yalnız seçme ve seçilme hakları
- D) Yalnız milletlerarası antlaşma usulleri
- E) Yalnız bütçe hakkı
Doğru cevap: B
Çözüm: Hak arama hürriyeti ve adil yargılanma hakkı kişi hakları ve ödevleri bölümünde düzenlenir.
Sağlık hizmetleri ve sosyal güvenliğe ilişkin anayasal güvenceler hangi temel hak kümesinde yer alır?
- A) Siyasi haklar ve ödevler
- B) Yasama sorumsuzluğu
- C) Sosyal ve ekonomik haklar ve ödevler
- D) Milletvekilliği dokunulmazlığı
- E) Seçimlerin yönetimi
Doğru cevap: C
Çözüm: Sağlık ve sosyal güvenlikle ilgili maddeler Anayasa’nın sosyal ve ekonomik haklar bölümündedir.
Usulüne göre yürürlüğe konulmuş temel haklara ilişkin milletlerarası antlaşma ile kanun aynı konuda farklı hüküm içeriyorsa Anayasa madde 90 nasıl uygulanır?
- A) Kanun her durumda antlaşmaya üstün tutulur
- B) Temel haklara ilişkin milletlerarası antlaşma hükmü esas alınır
- C) İdari yönetmelik her ikisinin de üstünde olur
- D) Uyuşmazlıkta iki düzenleme de kendiliğinden yok sayılır
- E) Yalnız siyasi parti kararı belirleyici olur
Doğru cevap: B
Çözüm: Madde 90, temel hak ve özgürlüklere ilişkin yürürlüğe konulmuş antlaşmalarla kanun çatışmasında antlaşma hükmüne öncelik verir.
Yürürlüğe konulmuş milletlerarası antlaşmanın Anayasaya aykırılığı ileri sürülerek doğrudan Anayasa Mahkemesinde iptal davası açılmak isteniyor. Madde 90’a göre doğru değerlendirme hangisidir?
- A) Antlaşmalar her durumda yönetmelik sayılır
- B) Antlaşmaları yalnız idari genelge yürürlükten kaldırır
- C) Usulüne göre yürürlüğe konulmuş antlaşmalar hakkında Anayasa Mahkemesine aykırılık başvurusu yapılamaz
- D) Antlaşmalar yalnız kanunla aynı konuları hiçbir zaman düzenleyemez
- E) Antlaşmalar yalnız bütçe komisyonunda yargılanabilir
Doğru cevap: C
Çözüm: Madde 90 bu antlaşmaları kanun hükmünde sayar ve Anayasaya aykırılık iddiasıyla Anayasa Mahkemesine başvuru yasağı koyar.
Savaş veya olağanüstü hâl sırasında temel haklara müdahale tartışılıyor. Madde 15 bakımından hangi çıkarım doğrudur?
- A) Tüm çekirdek haklar hiçbir sınıra tabi olmadan kaldırılabilir
- B) Yönetim istediği her durumda gerekçesiz müdahale edebilir
- C) Suç ve cezalar her durumda geçmişe yürütülebilir
- D) Müdahale durumun gerektirdiği ölçüyle ve milletlerarası hukuktan doğan yükümlülüklerle sınırlıdır
- E) Masumiyet karinesi her durumda tamamen ortadan kaldırılır
Doğru cevap: D
Çözüm: Madde 15 olağanüstü dönem tedbirlerine gereklilik ve uluslararası hukuk sınırı koyar, bazı hakların çekirdeğini ayrıca korur.
İdare, bir barışçıl gösteriyi genelgede öngördüğü soyut gerekçeyle tamamen ve süresiz yasaklıyor. Temel hakların sınırlandırılması bakımından hangi inceleme yapılmalıdır?
- A) Genelgenin varlığı her koşulda yeterlidir
- B) Temel haklar hiçbir zaman sınırlanamaz
- C) Hak ihlali incelemesinde anayasal sebebe hiç bakılmaz
- D) Yürütmenin siyasi amacı tek başına anayasal ölçüttür
- E) Kanuni dayanak, ilgili anayasal sebep, hakkın özü ve ölçülülük birlikte araştırılmalıdır
Doğru cevap: E
Çözüm: Madde 13 hak sınırlamasını kanun, anayasal sebep, özüne dokunmama ve ölçülülük gibi birlikte aranan koşullara bağlar.
Anayasa değişikliği yalnız milletvekillerinin 150’sinin yazılı teklifiyle gündeme getiriliyor. 600 üyeli TBMM bakımından en doğru değerlendirme nedir?
- A) Teklif için gereken en az 200 imzaya ulaşılamamıştır
- B) 150 imza yeterlidir çünkü teklif nisabı dörtte birdir
- C) Teklif nisabı yalnız 60 üyedir
- D) Teklif nisabı üye tam sayısının yarısıdır
- E) Anayasa değişikliği hiçbir milletvekilince teklif edilemez
Doğru cevap: A
Çözüm: Madde 175 anayasa değişikliğinin üye tam sayısının en az üçte biri tarafından yazılı teklif edilmesini öngörür; 600’ün üçte biri 200’dür.
600 üyeli TBMM’de bir anayasa değişikliği teklifi 350 kabul oyuyla sonuçlanıyor. Kabul için madde 175’teki asgari eşik bakımından sonuç nedir?
- A) Salt 301 oy yeterli olduğundan kabul edilir
- B) Beşte üç çoğunluk olan 360 oya ulaşılamadığı için kabul edilemez
- C) 300 oy yeterli olduğundan kabul edilir
- D) Yüz oy yeterli olduğundan kabul edilir
- E) Her durumda oy çokluğundan bağımsız otomatik kabul edilir
Doğru cevap: B
Çözüm: Anayasa değişikliğinin kabulü üye tam sayısının beşte üçünü gerektirir; 600 üyede bu eşik 360’tır.
Anayasanın ilk üç maddesinden birinin değiştirilmesi için 500 milletvekilinin teklif verdiği durumda hangi anayasal hüküm belirleyicidir?
- A) Beşte üç çoğunluk teklif yasağını her durumda kaldırır
- B) İmza çokluğu Anayasa madde 4’ü kendiliğinden ilga eder
- C) Değiştirilmesi teklif edilemez maddeler için imza sayısı yasağı ortadan kaldırmaz
- D) Teklif verilince anayasa otomatik değişir
- E) Yalnız Cumhurbaşkanı bu üç maddeyi kararnameyle değiştirir
Doğru cevap: C
Çözüm: Madde 4, ilk üç maddeyi teklif düzeyinde dahi korur; sayısal çoğunluk bu özel korumayı kaldırmaz.