Çevresel Etki Değerlendirmesi (ÇED) sürecinin temel amacı nedir?
- A) Seçim sonuçlarını kesinleştirmek
- B) Sadece taşınmaz mülkiyetini tescil etmek
- C) Planlanan projelerin çevre etkilerini önceden değerlendirmek
- D) Kurum personelinin maaşını hesaplamak
- E) Yargı kararlarını kaldırmak
Doğru cevap: C
Çözüm: ÇED projelerin olumlu ve olumsuz çevre etkilerini, alternatiflerini ve önlemleri karar öncesi değerlendirmeyi hedefler.
Herzberg’in çift faktör kuramında ücret ve fiziksel çalışma koşulları hangi gruptadır?
- A) Yalnız başarı güdüleri
- B) Yalnız kendini gerçekleştirme unsurları
- C) Yalnız sembolik ödüller
- D) Yalnız işin içeriğiyle ilgili motivatörler
- E) Hijyen faktörleri
Doğru cevap: E
Çözüm: Herzberg, ücret ve çalışma koşulları gibi bağlamsal etmenleri hijyen faktörleri arasında ele alır.
İdari işlemin klasik beş unsuru hangileridir?
- A) Emir, oy, kampanya, gelir ve gider
- B) Taraf, fiyat, teslim, kâr ve zarar
- C) Gelenek, karizma, itaat, oy ve seçim
- D) Yetki, şekil, sebep, konu ve maksat
- E) Bütçe, stok, risk, ücret ve kredi
Doğru cevap: D
Çözüm: 2577 sayılı Kanun’un 2. maddesi iptal davasında yetki, şekil, sebep, konu ve maksat yönünden denetimi esas alır.
Max Weber’in ideal tip bürokrasisinde aşağıdakilerden hangisi öne çıkar?
- A) Kişisel bağlılığa göre görevlendirme
- B) Yazılı kurallar ve hiyerarşik yetki düzeni
- C) Her görevin sözlü ve belirsiz olması
- D) Akrabalık ilişkilerinin belirleyiciliği
- E) Kuralların sürekli keyfî değiştirilmesi
Doğru cevap: B
Çözüm: Weber, ideal tip bürokrasiyi uzmanlaşma, kurallar, hiyerarşi ve kişisellikten uzak işlem anlayışıyla açıklar.
Kamuda yetkilerin alt birimlere dağıtılması ile görevlerin kademelere ayrılması hangi örgütsel ihtiyaca hizmet eder?
- A) Sınırsız kişisel takdire
- B) Yargı bağımsızlığının kaldırılmasına
- C) Kamu hizmetinin tamamen durmasına
- D) İş bölümü ve uzmanlaşmaya
- E) Yasama sürecinin gizlenmesine
Doğru cevap: D
Çözüm: İş bölümü ve uzmanlaşma karmaşık kamu hizmetlerinde görevlerin düzenli yürütülmesini kolaylaştırır.
Belediye idaresinin başı ve tüzel kişiliğinin temsilcisi kimdir?
- A) Vali yardımcısı
- B) İl genel meclisi başkanı
- C) Belediye başkanı
- D) Bakan yardımcısı
- E) İlçe hâkimi
Doğru cevap: C
Çözüm: 5393 sayılı Kanun’un 37. maddesine göre belediye başkanı belediye idaresinin başı ve tüzel kişiliğinin temsilcisidir.
Siyasi partilerin ayırt edici başlıca amacı nedir?
- A) Siyasal iktidarı seçimler ve temsil mekanizmaları üzerinden etkilemek veya üstlenmek
- B) Yalnızca belirli bir şirketin ürünlerini pazarlamak
- C) Sadece yargı organlarının kararlarını yazmak
- D) Devletin uluslararası tüzel kişiliğini otomatik sona erdirmek
- E) Kamu hizmeti sunan tüm memurları atamak
Doğru cevap: A
Çözüm: Siyasi partiler programlarıyla siyasal yönetime talip olur; çıkar gruplarından farklı olarak iktidar ve temsil hedefi baskındır.
En az kaynakla belirli bir çıktıyı elde etmeyi vurgulayan yönetim ölçütü hangisidir?
- A) Meşruiyet
- B) Verimlilik
- C) Temsiliyet
- D) Katılım
- E) Hukukilik
Doğru cevap: B
Çözüm: Verimlilik, kullanılan kaynaklarla elde edilen çıktı arasındaki ilişkiyi ifade eder.
Merkezî idarenin mahallî idare üzerindeki kanunla tanınmış denetim yetkisi hangisidir?
- A) Aynı birimde günlük hiyerarşi
- B) Seçim sandığı denetimi
- C) Ceza kovuşturması
- D) İdarî vesayet
- E) Ticari ortaklık yetkisi
Doğru cevap: D
Çözüm: Anayasa m.127 idarî vesayeti yerel yönetimler üzerinde kanunda belirtilen usullerle tanır.
1961 Anayasası döneminde yasama organının yapısı nasıl düzenlenmiştir?
- A) Yalnız Meclis-i Ayan
- B) Meclis-i Mebusan ve Meclis-i Ayan
- C) Yalnız Cumhuriyet Senatosu
- D) Bakanlar Kurulu ve Cumhurbaşkanlığından oluşan yasama
- E) Millet Meclisi ve Cumhuriyet Senatosundan oluşan iki meclisli sistem
Doğru cevap: E
Çözüm: 1961 Anayasası TBMM bünyesinde Millet Meclisi ve Cumhuriyet Senatosu biçiminde iki kanatlı yasama öngörmüştür.
Siyasal yapıların toplumsal sistem içinde gördükleri işlevleri karşılaştıran yaklaşım hangisidir?
- A) Sadece bireysel psikiyatrik açıklama
- B) Mutlak tarih dışılık
- C) Yalnız ticaret muhasebesi
- D) Yapısal-işlevsel yaklaşım
- E) İstatistik dışı rastgele tahmin
Doğru cevap: D
Çözüm: Yapısal-işlevsel yaklaşım, siyasal yapıların gerçekleştirdiği işlevleri ve birbirleriyle ilişkilerini inceler.
Nispi temsil esaslı bir seçimde amaçlanan temel sonuç aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Her çevrede yalnız bir adayın seçilmesi zorunluluğu
- B) En çok oy alan partiye bütün sandalyelerin verilmesi
- C) Siyasi partilerin seçimlere katılamaması
- D) Tüm seçmenlerin aynı partiye oy vermesi
- E) Partilerin aldığı oy paylarının sandalye dağılımına görece yansıtılması
Doğru cevap: E
Çözüm: Nispi temsil sistemleri genel olarak oy payları ile sandalye payları arasındaki orantıyı artırmayı hedefler; eşikler ve çevre büyüklüğü sonucu etkiler.
Bir bakan mahkemeye sürmekte olan davada nasıl karar vermesi gerektiğine ilişkin talimat gönderiyor. En doğrudan hangi ilke ihlal edilir?
- A) Milletvekili seçilme yeterliliği
- B) Bütçe teklifinin sunulması
- C) Mahkemelerin bağımsızlığı
- D) Siyasi parti kurma yeterliliği
- E) Cumhurbaşkanının seçim süresi
Doğru cevap: C
Çözüm: Madde 138 hiçbir organ veya makamın mahkemelere ve hâkimlere yargısal faaliyetlerine ilişkin emir veremeyeceğini belirtir.
Sayıştayın TBMM adına yürüttüğü temel denetim alanı hangisidir?
- A) Siyasi partilerin seçim sloganları
- B) Ceza soruşturmalarında gözaltı süresi
- C) Üniversiteye giriş sınav soruları
- D) Yargıtayın bütün temyiz kararları
- E) Kamu gelir, gider ve mallarıyla ilgili hesap ve mali işlemler
Doğru cevap: E
Çözüm: Anayasa m.160 uyarınca Sayıştay kamu kaynaklarının gelir, gider ve mallarını belirlenen kapsamda TBMM adına denetler.
Bir düşünür, devletin bireyin ifade ve özel yaşam alanına müdahalesini sınırlamayı özgürlüğün temel koşulu sayıyor. Hangi özgürlük anlayışı öne çıkar?
- A) Negatif özgürlük
- B) Pozitif ayrımcılık
- C) Siyasal totalitarizm
- D) Kolektif mülkiyet zorunluluğu
- E) Yalnız doğrudan demokrasi
Doğru cevap: A
Çözüm: Negatif özgürlük esas olarak bireyin keyfî dış müdahalelerden korunmasına odaklanır; pozitif özgürlük kişinin olanak ve kapasitesini öne çıkarır.
Kentin çeperlere düşük yoğunlukla ve dağınık biçimde yayılması hangi olgudur?
- A) Dengeli merkez yoğunluğu
- B) Kırsal canlanma
- C) Kentsel saçaklanma (urban sprawl)
- D) İdari yargı denetimi
- E) İl genel meclisi kararı
Doğru cevap: C
Çözüm: Kentsel saçaklanma yerleşimin çevreye dağınık yayılması, ulaşım ve altyapı maliyetlerinin artabilmesiyle ilgilidir.
Seçimle gelen yönetim değişse bile uzman kamu personelinin işlemleri aynı mevzuata göre sürdürmesi hangi kurumsal özellik açısından önemlidir?
- A) Karizmatik bağlılığın zorunlu artışı
- B) Bürokrasinin kurumsal sürekliliği
- C) Devletin her seçimde sona ermesi
- D) Yürütme ile milletin özdeşliği
- E) Anayasa hukukunun yokluğu
Doğru cevap: B
Çözüm: Profesyonel bürokrasinin sürekliliği, değişebilen siyasal kadrolardan bağımsız idarî kapasite ve hizmet devamlılığı sağlayabilir.
İdare, bir barışçıl gösteriyi genelgede öngördüğü soyut gerekçeyle tamamen ve süresiz yasaklıyor. Temel hakların sınırlandırılması bakımından hangi inceleme yapılmalıdır?
- A) Genelgenin varlığı her koşulda yeterlidir
- B) Temel haklar hiçbir zaman sınırlanamaz
- C) Hak ihlali incelemesinde anayasal sebebe hiç bakılmaz
- D) Yürütmenin siyasi amacı tek başına anayasal ölçüttür
- E) Kanuni dayanak, ilgili anayasal sebep, hakkın özü ve ölçülülük birlikte araştırılmalıdır
Doğru cevap: E
Çözüm: Madde 13 hak sınırlamasını kanun, anayasal sebep, özüne dokunmama ve ölçülülük gibi birlikte aranan koşullara bağlar.
Mahkeme, idarî işlemin beş unsurunu inceleyip hukuka uygun bulmuş ancak kararın ekonomik bakımdan daha kazançlı alternatifi bulunduğu için değiştirilmesini istemiştir. Bu değerlendirmede hangi çizgi aşılır?
- A) Yargının yalnız usulü inceleyebilme sınırı
- B) İdarenin bütçe yapamama sınırı
- C) Düzenleyici işlem çıkarma yasağı
- D) Kamu hizmetinin parasızlık zorunluluğu
- E) Hukukilik denetiminden yerindelik denetimine geçilmiş olur
Doğru cevap: E
Çözüm: Hukuka uygunluk yargısal denetimin konusudur; alternatif tercihin daha yararlı bulunması tek başına yargısal değiştirme gerekçesi değildir.
Bir kamu yöneticisi bütçe tasarrufu için hizmet standartlarını düşürmeyi öneriyor; başka yönetici yasal eşitlik ve hizmet kalitesini hatırlatıyor. Hangi değerlendirme yönetim bilimi ile kamu yönetimini doğru bağlar?
- A) Maliyet düştüğünde idarenin eşit davranma yükümlülüğü kalmaz
- B) Yönetim bilimi kamu hizmeti amaçlarıyla hiçbir zaman ilişkili değildir
- C) Hukukilik yalnız özel işletmelere uygulanır
- D) Kamu hizmetlerinde maliyet hesaplamak hiçbir zaman gerekmez
- E) Kaynak verimliliği kamu hukukuna uygunluk, eşitlik ve hizmet amaçlarıyla birlikte değerlendirilmelidir
Doğru cevap: E
Çözüm: Kamu kurumlarında verimlilik önemlidir; fakat hukukilik, eşitlik, hesap verebilirlik ve kamusal amaçları ikame etmez.