Kentte farklı grupların karar süreçlerine görüş bildirmesi hangi kavramla ilgilidir?
- A) Mutlak merkezîleşme
- B) İdari işlem yokluğu
- C) Zorunlu özelleştirme
- D) Yerel katılım
- E) Seçimsiz yönetim
Doğru cevap: D
Çözüm: Yerel katılım kent sakinlerinin karar ve önceliklerin belirlenmesine katkı sunmasını ifade eder.
Anayasa’nın 9. maddesine göre yargı yetkisini Türk Milleti adına kim kullanır?
- A) Cumhurbaşkanı yardımcıları
- B) Siyasi parti grupları
- C) Bağımsız ve tarafsız mahkemeler
- D) Meclis komisyonları
- E) Bakanlar
Doğru cevap: C
Çözüm: Madde 9 yargı yetkisinin bağımsız ve tarafsız mahkemelerce kullanıldığını düzenler.
İdari işlemin doğurduğu hukuki sonuç hangi unsurla açıklanır?
- A) Sebep
- B) Maksat
- C) Konu
- D) Şekil
- E) İdari vesayet
Doğru cevap: C
Çözüm: Konu, işlemin hukuk düzeninde meydana getirdiği sonuçtur; örneğin bir ruhsatın verilmesi.
Resmî örgüt şemasında yer almadan çalışanlar arasında oluşan ilişki ağına ne denir?
- A) Emir-komuta zinciri
- B) Yasal yetki devri
- C) İnformel örgüt
- D) Normlar hiyerarşisi
- E) Mali denetim
Doğru cevap: C
Çözüm: İnformel örgüt, biçimsel yapıdan bağımsız gelişen sosyal ve grup ilişkilerini anlatır.
1982 Anayasası’nın kabulünde hangi yöntem kullanılmıştır?
- A) Son Osmanlı Meclis-i Mebusanı kararı
- B) Yerel belediye encümenleri seçimi
- C) 1909 anayasa değişikliği
- D) Halkoylaması
- E) 1930 parti kongresi
Doğru cevap: D
Çözüm: 1982 Anayasası 7 Kasım 1982’de halkoyuna sunularak kabul edilmiştir.
Aynı çalışan iki amirden birbiriyle çelişen talimat alıyor. Fayol’un hangi ilkesi doğrudan zedelenir?
- A) İş bölümü
- B) Hakkaniyet
- C) Komuta birliği
- D) Düzen
- E) İnisiyatif
Doğru cevap: C
Çözüm: Komuta birliği, çalışanın birden çok amirden çelişik emir almasını önlemeyi amaçlar.
Mahallî özerklik ile bağımsız devlet olma arasında nasıl bir ilişki vardır?
- A) Yerel özerklik tüm merkezî denetimi kaldırır
- B) Her belediye uluslararası anlaşma yapabilir
- C) Belediyeler yasama organıyla eşdeğerdir
- D) Yerel özerklik kanunî sınırlar içindedir; devlet egemenliğinden ayrılma anlamına gelmez
- E) Yerel hizmetler ancak ulusal referandumla sunulur
Doğru cevap: D
Çözüm: Yerel yönetimlerin idarî ve mali özerkliği Anayasa ve kanunlar içindedir, devlet egemenliğinden ayrılmaz.
Cumhurbaşkanı olağan dönemde bir kararnameyle ifade özgürlüğünün temel kullanım koşullarını düzenlemek istiyor. Hangi sınır doğrudan gündeme gelir?
- A) Bütün hakların kararnameyle serbestçe düzenlenebilmesi
- B) TBMM’nin hiçbir hak alanında kanun yapamaması
- C) Mahkemelerin kararnameyi hiçbir zaman denetleyememesi
- D) Kararnamelerin daima kanunlardan üstte olması
- E) Kişi haklarının Cumhurbaşkanlığı kararnamesiyle düzenlenememesi
Doğru cevap: E
Çözüm: Madde 104 uyarınca temel haklar, kişi hakları ve siyasi haklar Cumhurbaşkanlığı kararnamesiyle düzenlenemez.
Oluşacağı öngörülen kirliliği kaynağında engellemek hangi çevre yönetimi yaklaşımıdır?
- A) Önleme ilkesi
- B) Yalnız zarar sonrası tazmin
- C) Atıkların karışık bertarafı
- D) Hizmetlerin özelleştirilmesi
- E) Kamu kaynaklarının gizlenmesi
Doğru cevap: A
Çözüm: Önleme kirlilik ortaya çıkmadan riskleri azaltmaya yönelir; sonradan giderimden farklıdır.
Bir kurumun iş ilanındaki ölçütleri sonradan belirli adaya göre değiştirmesi en açık biçimde hangi ilkeyi zedeler?
- A) Kanunların geçmişe yürümezliği
- B) Liyakat ve eşit fırsat
- C) Yerel özerklik
- D) Bütçe genelliği
- E) Coğrafi yetki genişliği
Doğru cevap: B
Çözüm: Adaya özel ölçüt belirlemek objektif seçim ve eşit fırsat ilkelerine aykırılık riski taşır.
İdarenin bir işlemi geri alması ile mahkemenin işlemi iptal etmesi arasındaki temel ayrım nedir?
- A) Her ikisi de yalnız TBMM tarafından yapılır
- B) İlki idari makamın işlemi, ikincisi yargı organının hükmüdür
- C) Geri alma daima idari işlemi geleceğe bırakır
- D) İptal kararı yönetmelik çıkarılmasını ifade eder
- E) Mahkemenin işlemi iptal etme yetkisi bulunmaz
Doğru cevap: B
Çözüm: Geri alma idarenin kendiliğinden tesis ettiği ayrı bir idari tasarruf; iptal ise yargısal karardır.
Altı okun anayasal ilkeler arasında yer alması hangi yıl gerçekleşmiştir?
- A) 1921
- B) 1924
- C) 1937
- D) 1928
- E) 1946
Doğru cevap: C
Çözüm: Cumhuriyetçilik, milliyetçilik, halkçılık, devletçilik, laiklik ve inkılapçılık 1937 değişikliğiyle anayasal ifadeye kavuşmuştur.
İl müdürü, mevzuatın belediye meclisine bıraktığı bir yerel hizmet kararını sırf ildeki en yüksek bürokrat olduğu için kendisi vermiştir. En doğrudan hangi sakatlık tartışılır?
- A) Yetki unsuru ve ayrı kamu tüzel kişiliklerinin karıştırılması
- B) Yalnız mali raporlama hatası
- C) Yargısal yerindelik denetimi
- D) Şekil koşullarının tamamının yerine gelmesi
- E) Kamu hizmetinin parasız olması
Doğru cevap: A
Çözüm: İl müdürünün merkezî taşra konumu belediye meclisine ait görev ve yetkiyi kendiliğinden devralmasına izin vermez.
Bireylerin ortak yarardan faydalanabildikleri hâlde ortak çabaya katılmaktan kaçınabilmesini açıklayan sorun hangisidir?
- A) Bedavacılık (free-rider) sorunu
- B) Anayasal denetim
- C) Siyasal meşruiyet
- D) Yasal-ussal otorite
- E) Dış egemenlik
Doğru cevap: A
Çözüm: Kolektif eylem sorunlarında kişi, katkıda bulunmasa da ortak faydadan yararlanmayı bekleyebilir; bu, örgütlenmeyi zorlaştırır.
Bir ilde hizmetin hızlanması amacıyla valiye kanunla merkeze danışmadan belirli konularda karar yetkisi tanınması ile belediyeye ayrı tüzel kişilik verilmesi arasındaki temel fark nedir?
- A) İkisi de hiyerarşinin tümüyle kaldırılmasıdır
- B) İlki yerel seçim, ikincisi merkezî atamadır
- C) Her iki uygulama da özel sektöre devir sayılır
- D) İlki merkezî idare içinde yetki genişliği, ikincisi yerinden yönetimdir
- E) İkisinde de belediye valinin merkez birimidir
Doğru cevap: D
Çözüm: Yetki genişliği taşradaki merkezî idare yöneticisinin merkez adına karar almasıdır; belediye ayrı tüzel kişiliğe sahip yerel idaredir.
Bir incelemede 1908 ve 1909 gelişmeleri birlikte anılıyor. Hangi yorum anayasal dönüşümü en isabetli açıklar?
- A) 1908 ilk yazılı anayasanın hazırlanması, 1909 Tanzimatın ilanıdır
- B) 1908 Cumhuriyetin ilanı, 1909 saltanatın kaldırılmasıdır
- C) 1908 meşruti rejimin yeniden başlaması, 1909 padişah yetkilerini sınırlayan değişikliklerdir
- D) 1908 Anayasa Mahkemesinin, 1909 Cumhuriyet Senatosunun kurulmasıdır
- E) 1908 seçimle iktidar değişimi, 1909 1982 Anayasasıdır
Doğru cevap: C
Çözüm: 1909 değişiklikleri 1908 sonrası anayasal monarşide yasama-yürütme dengesini dönüştürmüştür.
Bir yönetici “çalışanlar tembeldir” varsayımına dayanan sıkı denetimi kuruyor; ardından çalışanların inisiyatif göstermediğini gözlüyor. Bu gözlem neden X kuramının doğruluğunu tek başına ispatlamaz?
- A) Çalışan davranışı her zaman yönetimden bağımsızdır
- B) X ve Y kuramları yalnız ücret düzeylerini sınıflar
- C) Sıkı denetim bütün koşullarda özdenetimi artırır
- D) Kuram çalışan davranışı hakkında hiçbir varsayım içermez
- E) Yönetim düzeni çalışan davranışını da şekillendirerek kendini doğrulayan etki yaratabilir
Doğru cevap: E
Çözüm: Yöneticinin beklentileri uygulamalarını ve çalışan tepkilerini etkileyebilir; tek gözlem neden-sonuç kanıtı değildir.
Belediye toplu taşımayı elektrikli araçlarla yenileyip emisyonu düşürmeyi hedefliyor. Bu uygulamanın asıl iklim politika türü hangisidir?
- A) Yalnız sel uyum politikası
- B) İdari vesayet
- C) Kentlileşme göstergesi
- D) Azaltım (mitigasyon)
- E) Yargısal yerindelik denetimi
Doğru cevap: D
Çözüm: Sera gazı salımlarını azaltmaya yönelik politika iklim değişikliğinin hafifletilmesi/azaltım olarak sınıflandırılır.
Kamu hizmetinin ücretsiz olması gerektiği varsayımıyla her ücret tahsilatının hukuka aykırı olduğu savunulmaktadır. En isabetli değerlendirme hangisidir?
- A) Kamu hizmetlerinin hepsi istisnasız ücretsizdir
- B) Kamu hizmetleri yalnız ticari kâr için vardır
- C) Ücret alınması idari işlem bulunmadığını gösterir
- D) Her kullanıcıdan keyfî tutarda ücret istenebilir
- E) Kamu hizmetleri için mutlak parasızlık kuralı yoktur; ücretin hukuki dayanağı ve eşit uygulaması incelenir
Doğru cevap: E
Çözüm: Kamu hizmetinde süreklilik, eşitlik ve uyarlama önemlidir; parasızlık bütün kamu hizmetlerine uygulanabilen mutlak ilke değildir.
Kentin sel riskini artıran geniş beton alanlar oluşturulmuş; yağış suyu altyapısı yetersiz kalmıştır. Hangi önlem en uyumludur?
- A) Bütün yağmur bahçelerini kaldırmak
- B) Geçirgen yüzeyler, yeşil altyapı ve yağmur suyu yönetimini birlikte geliştirmek
- C) Doğal dere yataklarını sınırsız daraltmak
- D) Kent ağaçlarının tümünü kesmek
- E) Sel riskini sadece belediye logosuyla yönetmek
Doğru cevap: B
Çözüm: Geçirgen yüzeyler ve suyu tutan yeşil altyapı ani yüzey akışının azaltılmasına katkı sağlar.