Totaliter rejim anlayışını otoriterlikten ayırt etmekte öne çıkan unsur nedir?
- A) İdarenin yalnız belediye hizmetlerine odaklanması
- B) Her türlü kamu propagandasının yasaklanması
- C) Bütün bireylerin siyasal örgütlenmeden tamamen bağımsız kalması
- D) Toplumsal hayatın çok geniş alanlarını resmî ideoloji doğrultusunda dönüştürme iddiası
- E) Yalnız seçim yönteminin teknik olarak değişmesi
Doğru cevap: D
Çözüm: Totaliter yönetimler siyasal iktidarı toplumun farklı alanlarına yayma, geniş kapsamlı ideolojik yönlendirme ve seferberlik eğilimi gösterir.
İl ve ilçelerdeki merkezî idare birimleri hangi örgütlenmenin parçasıdır?
- A) Taşra teşkilatı
- B) Yerel siyasi parti grubu
- C) Yüksek mahkeme genel kurulu
- D) Özel sektör yönetim kurulu
- E) Meslek birliği disiplin kurulu
Doğru cevap: A
Çözüm: Valilik ve kaymakamlık merkezî idarenin ülke çapındaki taşra örgütlenmesine bağlıdır.
6360 sayılı düzenlemeler kapsamında büyükşehir illerindeki köylerin hukukî statüsü genel olarak neye dönüşmüştür?
- A) Mahalleye
- B) İlçe belediyesine
- C) Bakanlık taşra birimine
- D) Yeni bir ile
- E) Bağımsız kamu üniversitesine
Doğru cevap: A
Çözüm: 6360 sayılı düzenleme ile büyükşehir illerindeki köyler, bağlı oldukları ilçelerin mahalleleri hâline dönüştürülmüştür.
Memurların hizmet özellikleri ve mesleki niteliklerine göre gruplandırılması hangi ilkedir?
- A) Yerelleşme
- B) Sınıflandırma
- C) Yargısal denetim
- D) Özelleştirme
- E) Koalisyon
Doğru cevap: B
Çözüm: Sınıflandırma ilkesi görevleri ve personeli işin niteliğine göre hizmet sınıflarında düzenler.
Devletin eğitime ve sağlık hizmetine erişimi artırmasının bireyin gerçek tercih kapasitesini güçlendirdiği savunuluyor. Hangi özgürlük anlayışı belirgindir?
- A) Sadece negatif özgürlük
- B) Pozitif özgürlük
- C) Mutlak monarşi
- D) Siyasal ilgisizlik
- E) Geleneksel otorite
Doğru cevap: B
Çözüm: Pozitif özgürlük, kişinin özgürlüğü fiilen kullanmasına ilişkin kapasite ve koşulları vurgulayan yorumlarla ilişkilidir.
Anayasa Mahkemesinin Anayasa değişikliklerini denetleme yetkisi kural olarak hangi bakımdandır?
- A) Esas ve şekil yönünden sınırsız
- B) Yalnız siyasi uygunluk yönünden
- C) Yalnız şekil yönünden
- D) Yalnız bütçe etkisi yönünden
- E) Yalnız yürütmenin talebiyle yerindelik
Doğru cevap: C
Çözüm: Madde 148, anayasa değişikliklerinin yalnız şekil bakımından denetleneceğini düzenler.
Bir örgütte farklı birimler aynı hedefe yönelik tek planla çalışıyor. Fayol’un hangi ilkesi öne çıkar?
- A) Komuta birliği
- B) Disiplin
- C) Personel devamlılığı
- D) Yön birliği
- E) Hiyerarşik zincir
Doğru cevap: D
Çözüm: Yön birliği, aynı amacı olan faaliyetlerin tek plan ve sorumlu yönetim altında uyumlaştırılmasıdır.
Yayımlanan bir kamu politikasının toplumsal etkilerinin ölçülerek yeni kararlara yansıtılması hangi süreçtir?
- A) Geri besleme
- B) Sadece ilk talep
- C) Egemenliğin sona ermesi
- D) Rastgele oy sayımı
- E) Kurumsal süreksizlik
Doğru cevap: A
Çözüm: Geri besleme, kararların sonuçlarına ilişkin bilgilerin sisteme dönerek sonraki kararları etkilemesidir.
Bir belediye başkanı, yasal yetkisi olmadan yalnız kişisel itibarı sayesinde bir işletmenin kararını değiştirebiliyor. Bu örnekte özellikle hangi olgu görülür?
- A) Resmî makam yetkisinden bağımsız etkileme gücü
- B) Sadece anayasa değişikliği
- C) İdari yargının kesin hükmü
- D) Otomatik egemenlik devri
- E) Devletin tüzel kişiliğinin sona ermesi
Doğru cevap: A
Çözüm: Etkileme kapasitesi resmî hukuki yetki bulunmadan da ortaya çıkabilir; iktidar ve nüfuz kavramları bu nedenle yalnız makama indirgenmez.
Ruhsat verme yetkisi kanunen başka makamda olduğu hâlde ruhsatı yetkisiz amirin düzenlemesi hangi unsur yönünden sakatlık oluşturur?
- A) Yetki
- B) Maksat
- C) Sebep
- D) Konu
- E) Hizmet kusuru
Doğru cevap: A
Çözüm: Kararı verme gücü bulunmayan makamın işlemi yetki unsuru bakımından hukuka aykırılık doğurur.
Yurttaşların belirli bir yasa teklifi hakkında doğrudan referandumda oy vermesi hangi uygulamadır?
- A) Yalnız temsili yasama işlemi
- B) Doğrudan demokrasi aracı
- C) Yürütme organının idari işlemi
- D) Yargı organının içtihadı
- E) Diplomatik anlaşmanın onayı
Doğru cevap: B
Çözüm: Referandumda seçmenler bir konuda doğrudan tercih bildirir; temsili kurumların bulunması buna engel değildir.
Bir bölgenin doğal kaynakları ve ekosistem sınırları dikkate alınmadan yapılaşmaya açılması hangi planlama ölçütünü göz ardı eder?
- A) Yargı kararlarının kesinliğini
- B) Ekolojik taşıma kapasitesini
- C) Belediye encümeninin toplantı saatini
- D) Memur kariyer basamağını
- E) Seçmen kütüğü düzenini
Doğru cevap: B
Çözüm: Taşıma kapasitesi ekosistemin ve altyapının sürdürülebilir biçimde karşılayabileceği baskı düzeyiyle ilgilidir.
Kamu kurumunda kararların yalnız kişisel sadakat üzerinden alındığı; yazılı yetki alanlarının dışlandığı bir örnek Weber’in hangi otorite tipinden uzaklaşır?
- A) Karizmatik otoritenin kişisel niteliğinden
- B) Geleneksel otoritenin tarihsel meşruiyetinden
- C) Kişisel sadakatin tanımından
- D) Gayriresmî bağların varlığından
- E) Yasal-ussal otoriteden
Doğru cevap: E
Çözüm: Yasal-ussal otorite kurala bağlı makama dayanır; keyfî kişisel sadakat bunu zayıflatır.
Kişinin özel hayatına ilişkin bir veri kanuni yetki olmadan kamuoyuna açıklanıyor. Hak sınıflandırması ve denetimi bakımından hangi yaklaşım daha uygundur?
- A) Sorunu yalnız bütçe ve vergi usulüne indirgemek
- B) Kişisel veriyi yalnız milletvekili seçilme yaşıyla karşılaştırmak
- C) Özel hayatı tamamen siyasal parti içi tüzük saymak
- D) Özel hayatın gizliliğini kişi hakları kapsamında ele alıp anayasal müdahale şartlarını sınamak
- E) Anayasal hakların bu tür idari işlemlerle ilişkisi olmadığını savunmak
Doğru cevap: D
Çözüm: Özel hayatın gizliliği Anayasa madde 20’de kişi hakları arasında korunur; kamu gücü müdahalesi anayasal koşullara tabi olur.
Bir ülkede iktidar düzenli seçim kazanıyor; ancak bağımsız yargıyı etkisizleştiriyor ve muhalefetin ifade hakkını sınırlıyor. Siyasal rejim analizi için en doğru yaklaşım nedir?
- A) Yalnız seçim takvimi varsa tüm demokratik ölçütlerin karşılandığını söylemek
- B) Seçim varlığını temel haklar ve denge-denetleme koşullarıyla birlikte değerlendirmek
- C) Sadece parti sayısının özgürlükleri otomatik belirlediğini kabul etmek
- D) Yargı bağımsızlığını seçimden tamamen ilgisiz görmek
- E) Hak ihlallerini hiçbir siyasal rejim analizine katmamak
Doğru cevap: B
Çözüm: Demokratik değerlendirme yalnız seçimlerin yapılmasına değil, siyasal özgürlük, rekabet ve kurumların bağımsızlığına da dayanır.
Usulüne uygun seçilen yönetimin bazı kararları toplumun geniş kesimlerince adaletsiz bulunuyor. Hangi çıkarım en isabetlidir?
- A) Hukuki yetki bulunması, bütün kararların aynı düzeyde meşru görüldüğünü kanıtlamaz
- B) Yasal seçimle oluşan her karar toplumca zorunlu olarak kabul edilir
- C) Toplumsal eleştiri devletin kendiliğinden sona ermesidir
- D) Hukukilik ile meşruiyet her durumda özdeştir
- E) Yönetimin eleştirilmesi vatandaşlığı ortadan kaldırır
Doğru cevap: A
Çözüm: Hukukilik yetkinin hukuki kaynağıyla, meşruiyet ise otoritenin haklı görülmesiyle ilgilidir; aynı anda farklı düzeylerde bulunabilir.
Bir idare, işlem sürelerini kısaltmak için mevzuatta açıkça zorunlu öngörülen savunma hakkını kaldırmayı düşünmektedir. En doğru değerlendirme hangisidir?
- A) İşlem hızı bütün hukuki ilkelerden her zaman üstündür
- B) Savunma hakkı yalnız özel hukuk sözleşmelerinde bulunur
- C) Kamu kurumlarının hukuka uygunluk yükümlülüğü yoktur
- D) Verimlilik hedefi hukuki usul güvencelerinin keyfî kaldırılmasını haklı çıkarmaz
- E) Verimlilik yalnız personel sayısını artırmak demektir
Doğru cevap: D
Çözüm: Kamu hizmetinde etkinlik ve verimlilik hukuka uygunluk ve usul güvenceleriyle birlikte gözetilmelidir.
1920’de TBMM’nin açılışıyla yeni siyasal meşruiyet merkezi oluşmuşken İstanbul’da Osmanlı meclisinin varlığına ilişkin süreç hangi ayrımı gösterir?
- A) TBMM’nin yalnız Meclis-i Ayanın diğer adı olması
- B) Cumhuriyetin 1920’de yeni anayasa kabul edilmeden ilan edilmesi
- C) Osmanlı meclisinin 1982’ye kadar yasa yapması
- D) Ulusal egemenlik merkezli yeni meclisin Osmanlı parlamenter çizgisinden ayrı bir kuruluş olması
- E) TBMM’nin doğrudan 1961 Anayasasıyla kurulması
Doğru cevap: D
Çözüm: 23 Nisan 1920 TBMM’nin açılması, Millî Mücadele döneminde ulusal egemenlik esasına dayalı yeni bir siyasal örgütlenme yaratmıştır.
Bir belediye katılımcı toplantı düzenleyip sadece tek bir çıkar grubunu davet ediyor, diğer mahalleleri dinlemiyor. Sorun hangi ilkelere ilişkindir?
- A) Yalnız coğrafi yetki genişliği
- B) İdari yargı kararlarının kesinliği
- C) Kapsayıcı katılım, temsil ve hesap verebilirlik
- D) Düzenleyici işlemde yetki unsuru
- E) Kamu hizmetinin zorunlu ücretliliği
Doğru cevap: C
Çözüm: Katılım gerçek anlamda kapsayıcı ve farklı grupların görüşüne açık olmadıkça karar meşruiyeti ve güven sorunu oluşabilir.
Cumhurbaşkanı, TBMM’nin kabul ettiği kanunu yeniden görüşülmek üzere geri gönderiyor. TBMM kanunu aynen kabul ederse yürürlükteki anayasal koşul bakımından hangisi doğrudur?
- A) Geri gönderilen kanun hiçbir şekilde yeniden kabul edilemez
- B) Aynen kabul için yalnız toplantıya katılanların üçte biri yeterlidir
- C) Yeniden kabul edilen kanun doğrudan anayasa değişikliğine dönüşür
- D) Yeniden kabul edilen kanun Anayasa Mahkemesi kararı sayılır
- E) Üye tam sayısının salt çoğunluğuyla aynen kabul edilen kanun Cumhurbaşkanınca yayımlanır
Doğru cevap: E
Çözüm: Madde 89, TBMM’nin geri gönderilen kanunu üye tam sayısının salt çoğunluğuyla aynen kabul etmesini ve bunun üzerine yayımlanmasını düzenler.