Merkezî idarenin ayrı kamu tüzel kişiliği bulunan belediye üzerindeki kanunla sınırlı denetimi hangisidir?
- A) Doğrudan yargısal denetim
- B) İdari vesayet
- C) Hiyerarşik memur denetimi
- D) Özel sektör ortaklar kurulu
- E) Ceza mahkûmiyeti
Doğru cevap: B
Çözüm: İdari vesayet aynı örgütte emir-komuta değil ayrı kamu tüzel kişisi üzerinde hukuken tanınan idarî denetimdir.
1921 Anayasası’nın siyasal örgütlenmeye ilişkin ana yaklaşımı hangisidir?
- A) Padişah egemenliğini mutlaklaştırma
- B) Bağımsız Cumhuriyet Senatosu kurma
- C) Cumhurbaşkanına kararname yetkisi verme
- D) Anayasa Mahkemesini faaliyete geçirme
- E) Millî egemenlik ve meclis hükümeti anlayışı
Doğru cevap: E
Çözüm: 1921 Anayasası egemenliği millete ait kabul etmiş; meclis hükümeti ve kuvvetler birliği vurgusuna dayanmıştır.
Bir idari makam kişilere benzer hukuki durumlarda yalnız siyasi düşüncelerine göre farklı muamele yapıyor. Öncelikle hangi anayasal ilke sorun olur?
- A) Yargı mensuplarının görev süresi
- B) Bütçenin yıllık olması
- C) Cumhurbaşkanlığı seçiminin iki turlu olması
- D) Milletlerarası antlaşma onayı
- E) Kanun önünde eşitlik
Doğru cevap: E
Çözüm: Anayasa madde 10 kanun önünde eşitlik ilkesini ve devlet organlarının buna uygun davranma yükümlülüğünü düzenler.
Bir yöneticinin görev tanımlarını açıkça belirleyip çalışanlardan uzmanlıkları çerçevesinde iş istemesi hangi örgüt özelliğini güçlendirir?
- A) Yetkisiz müdahale
- B) Hizmetin bütünüyle rastlantıya bırakılması
- C) Personel statülerinin kaldırılması
- D) Kararların akrabalığa bağlanması
- E) İş bölümü ve görev açıklığı
Doğru cevap: E
Çözüm: Görev açıklığı ve uzmanlaşma sorumluluk alanlarını belirginleştirerek eşgüdümü kolaylaştırır.
Sanayileşmenin kentte yeni iş olanakları yaratması hangi göç etmenini güçlendirir?
- A) Kırsal iticiliği doğrudan
- B) Kentsel çekiciliği
- C) İdari vesayet denetimini
- D) ÇED kararını otomatik
- E) Köy tüzel kişiliğini
Doğru cevap: B
Çözüm: Sanayi kaynaklı istihdam kentin göç açısından çekiciliğini artırabilir; kırsal iticilikten kavramsal olarak ayrıdır.
Bir yöneticinin emirlerine, geçmişten gelen gelenekler nedeniyle uyulması Max Weber’in hangi otorite türüne örnektir?
- A) Karizmatik otorite
- B) Geleneksel otorite
- C) Yasal-ussal otorite
- D) Teknokratik piyasa dengesi
- E) İstatistiksel çoğunluk
Doğru cevap: B
Çözüm: Geleneksel otorite, eskiye dayanan yerleşik geleneklerin meşruluğuna duyulan inanca dayanır.
Bir siyasal hareketin seçim kampanyasında halk ile ayrıcalıklı elitler arasında keskin karşıtlık kurup tek gerçek halk iradesini temsil ettiğini ileri sürmesi hangi siyasal söyleme daha yakındır?
- A) Teknik bürokratik uzmanlaşma
- B) Yalnız federalizm
- C) Katı güçler ayrılığı
- D) Popülizm
- E) Yalnız klasik cumhuriyetçilik
Doğru cevap: D
Çözüm: Popülist söylem halk-elit karşıtlığı ve halkın gerçek iradesini tek başına temsil iddiasını öne çıkarabilir.
Bir üretim birimi çalışanları sezgisel yöntemlerle işe yerleştirmek yerine yeteneklerine göre seçip belirlenmiş yöntemlerle eğitiyor. Bu uygulama en çok hangi kurama uyar?
- A) Müzakereci demokrasiye
- B) Bilimsel yönetim yaklaşımına
- C) Sadece normlar hiyerarşisine
- D) Klasik jeopolitiğe
- E) Siyasal çoğulculuğa
Doğru cevap: B
Çözüm: Taylor, iş için uygun kişilerin bilimsel seçimini ve eğitilmesini savunur.
Siyasal kararların etkili ve sınırlı bir azınlığın elinde yoğunlaştığını savunan açıklama hangi başlık altındadır?
- A) Çoğulculuğun zorunlu eşit güç varsayımı
- B) Yalnız seçmen kayıt sistemi
- C) Elit teorileri
- D) Salt fiyat teorisi
- E) Siyasi coğrafya ölçümü
Doğru cevap: C
Çözüm: Elit teorileri, toplumda karar verme yetkisinin ve kaynakların görece küçük gruplarda yoğunlaştığını öne çıkarır.
Bir aday seçmene oy desteği karşılığında kişiye özel kamu imkânı sağlamayı vaat ediyor. Bu ilişki en çok neyle açıklanır?
- A) Eşit ve nesnel kamu hizmeti ilkesi
- B) Salt program temelli siyasal rekabet
- C) Kayırmacı müşteri-patron ilişkisi (klientalizm)
- D) Yalnız anayasal yargı denetimi
- E) Doğrudan demokrasi kararı
Doğru cevap: C
Çözüm: Klientalizm, siyasi destek karşılığında seçici maddi veya kişisel çıkar sağlanması ilişkisini ifade eder.
Döngüsel ekonomi yaklaşımının temel amacı nedir?
- A) Ürünleri tek kullanımdan sonra zorunlu yakmak
- B) Bütün atıkları karışık depolamak
- C) İkinci el kullanımını yasaklamak
- D) Malzeme ve ürün değerini yeniden kullanım, onarım ve geri kazanımla sürdürmek
- E) Doğal kaynakları sınırsız kabul etmek
Doğru cevap: D
Çözüm: Döngüsel ekonomi kaynakların sistem içinde daha uzun süre değerlendirilmesini ve atık miktarının azaltılmasını amaçlar.
Bir idari kararla kanunun hiçbir koşulda öngörmediği bir yaptırım uygulanması hangi unsur bakımından sorun yaratır?
- A) Sebep
- B) Yerinden yönetim
- C) Denetim organı
- D) Konu
- E) İdari kolluk
Doğru cevap: D
Çözüm: Kanunun öngörmediği hukuki sonucun yaratılması işlemin konu unsurunun hukuka uygunluğunu etkiler.
Planla–Uygula–Kontrol Et–Önlem Al çevrimi hangi anlayışla güçlü biçimde ilişkilidir?
- A) Salt rastlantısal karar alma
- B) Sürekli iyileştirme ve kalite yönetimi
- C) Yalnızca personel atama
- D) Kalıtsal otorite
- E) Siyasi kampanya yönetimi
Doğru cevap: B
Çözüm: PUKÖ/PDCA çevrimi süreçleri sistemli izleyerek öğrenme ve düzeltme yapmayı sağlar.
12 Mart 1971 gelişmesi hangi kavramla tanımlanır?
- A) Cumhuriyetin ilanı
- B) Askerî muhtıra
- C) Yeni bir Kanun-ı Esasi
- D) İlk çok partili genel seçim
- E) 2017 halkoylaması
Doğru cevap: B
Çözüm: 12 Mart 1971, askerî muhtıra ve sonrasındaki siyasal yeniden yapılanma ile tanımlanır.
Bir vatandaşın başvurusunda farklı birimlerin birbirine yönlendirmesi ve sorumluluk üstlenmemesi en çok hangi sorunu gösterir?
- A) Eşgüdüm ve sorumluluk belirsizliğini
- B) Etkin kariyer planlamasını
- C) Yüksek temsil oranını
- D) Başarılı hizmet standardını
- E) İleri düzey personel eğitimini
Doğru cevap: A
Çözüm: Birimler arasında eşgüdüm eksikliği ve belirsiz sorumluluk, hizmette gecikmeye yol açar.
Oy verme tercihinin başkalarınca görülememesi, sayım sürecinin ise denetlenebilir olması hangi iki anayasal seçim ilkesini birlikte gösterir?
- A) Açık oy ve gizli sayım
- B) Yalnız genel oy ve açık oy
- C) Yalnız seçim çevresi eşitliği
- D) Yalnız siyasi parti disiplini
- E) Gizli oy ve açık sayım-döküm
Doğru cevap: E
Çözüm: Madde 67 oy tercihini gizli, sayım-dökümü açık düzenler.
Devlet memurlarının bağlı oldukları kurumun malını görevi dışında özel çıkarı için kullanmaması hangi etik gereğe uygundur?
- A) Görevden kaçınma
- B) Kamu kaynaklarını amacı doğrultusunda kullanma
- C) Patronaj sistemi
- D) Keyfî yetki devri
- E) Ayrıcalıklı hizmet sunma
Doğru cevap: B
Çözüm: Kamu kaynakları kişisel menfaat için değil kanunun ve kamu hizmetinin öngördüğü amaç için kullanılmalıdır.
Bir kararın usulüne uygun çıkarılmış olmasıyla toplum tarafından haklı görülmesi hangi iki ayrı kavrama karşılık gelir?
- A) Laiklik ve enflasyon
- B) Egemenlik ve amortisman
- C) Temsil ve ithalat
- D) Demografi ve çoğunluk
- E) Hukukilik ve meşruiyet
Doğru cevap: E
Çözüm: Hukukilik norm ve usule uygunluğu; meşruiyet ise yönetme hakkının haklı görülmesini ifade eder. İkisi her zaman aynı düzeyde değildir.
Büyükşehirde ilçe belediyesinin katı atığı toplayıp aktarma istasyonuna taşıması, büyükşehirin genel atık planıyla birlikte nasıl anlaşılır?
- A) İlçe belediyesinin çöp hizmetinden bütünüyle yasaklanması
- B) Hizmetin aşamalarının yetkiye göre farklı düzeylerde yürütülmesi
- C) Atığın çevre politikası dışında bırakılması
- D) Büyükşehir planının hiçbir hukuki değeri olmaması
- E) Bütün atığın kaynağında yakılmasının zorunlu olması
Doğru cevap: B
Çözüm: Büyükşehir ve ilçe belediyelerinin katı atıkla ilgili yetkileri aşamalara göre düzenlenmiştir; görevleri karıştırılmamalıdır.
Kamu denetçisinin bir şikâyeti inceleyip idareye öneri sunması hangi denetim yolunun tipik özelliğidir?
- A) Ceza mahkemesinin mahkûmiyet hükmü
- B) Bakanlığın birime hiyerarşik emri
- C) Sayıştayın hesap yargısı
- D) Ombudsmanlık denetimi
- E) Referandum yoluyla anayasa değişikliği
Doğru cevap: D
Çözüm: Kamu Denetçiliği Kurumu şikâyeti hukuka ve hakkaniyete uygunluk bakımından inceleyen, idareye öneride bulunan bağımsız şikâyet mekanizmasıdır.