Kurumda herkesin görev tanımı vardır ancak önemli kararlar yalnızca sözlü talimatla alınıp hiç kayda geçirilmemektedir. En doğrudan zedelenen ilkeler hangileridir?
- A) Yerel seçim ve coğrafi temsil
- B) Hizmet sınıflandırması ve kıdem
- C) İdarî özerklik ve kamulaştırma
- D) İzlenebilirlik ve hesap verebilirlik
- E) Siyasal katılım ve oy çokluğu
Doğru cevap: D
Çözüm: Kararların kayda alınmaması sonradan izlenmesini ve gerekçelerinin sorgulanmasını güçleştirir.
Maslow’un modelini kullanan bir yönetici bütün çalışanlar için ihtiyaç sıralamasının değişmez olduğunu varsayıyor. Temel metodolojik sorun hangisidir?
- A) Modelin ihtiyaç kavramı içermemesi
- B) Maslow’un yalnız bütçeleme işlemi önermesi
- C) Modeldeki genel sıralamayı kültür ve birey farklarını dikkate almayan katı yasa sayması
- D) Fizyolojik ihtiyaçların hiçbir işyerinde bulunmaması
- E) Sosyal ihtiyaçların örgütlerle ilgisiz olması
Doğru cevap: C
Çözüm: İhtiyaçlar hiyerarşisi açıklayıcı bir çerçevedir; her bireyin motivasyonu aynı katı sırayla ilerlemeyebilir.
Temel hakların “Anayasa’da yer alması” ile “fiilen kullanılabilmesi” arasındaki farkı araştıran bir inceleme hangi unsuru özellikle değerlendirmelidir?
- A) Yalnız anayasa kitabının sayfa sayısını
- B) Yalnız parlamentonun oturma düzenini
- C) Yalnız bayram tatillerinin sayısını
- D) Yalnız seçim pusulasının baskı rengini
- E) Hak ihlaline karşı etkili idari ve yargısal başvuru yollarının varlığını
Doğru cevap: E
Çözüm: Anayasal hakların somut korunması etkili hukuki güvenceler, erişilebilir başvurular ve kararların uygulanmasıyla değerlendirilir.
2017 değişiklikleri sonucunda 2018’de geçilen sistemle ilgili doğru kurumsal çıkarım hangisidir?
- A) Cumhuriyet Senatosu yeniden kurulmuştur
- B) Padişah yürütmenin başına geçmiştir
- C) Anayasa Mahkemesinin bütün norm denetimi kaldırılmıştır
- D) Başbakanlık makamı kaldırılmış, yürütme Cumhurbaşkanı etrafında yeniden düzenlenmiştir
- E) TBMM kanun yapma yetkisini tümüyle kaybetmiştir
Doğru cevap: D
Çözüm: Cumhurbaşkanlığı Hükûmet Sistemi 2018’de yürürlüğe girerken Başbakanlık kaldırılmış; yasama yetkisi TBMM’de kalmıştır.
Bir liderin kişisel çekiciliğine dayalı bağlılık, liderin ayrılmasıyla zayıflarken örgüt kuralları devam ediyor. Bu gözlem hangi ayrımı güçlendirir?
- A) Geleneksel otorite yalnız yazılı anayasa gerektirir
- B) Karizmatik bağlılık kişi merkezli, yasal-ussal otorite makam ve kural merkezlidir
- C) Yasal-ussal otorite hiçbir kurum içermemelidir
- D) Karizma ile makam hukuk bakımından zorunlu olarak aynıdır
- E) Kişisel bağlılık devlet egemenliğiyle özdeştir
Doğru cevap: B
Çözüm: Weber’in otorite tipleri ideal tiplere dayanır; kişisel karizma ile kurala bağlı makam otoritesi farklı meşruluk temelleridir.
Bir düzenleyici işlemin uygulanması üzerine bireysel karar da verilmiştir. İlgili, koşulları varsa hangi işlemlere karşı dava açabilir?
- A) Yalnız düzenleyici işlem çıkarılmadan önceki taslağa
- B) Sadece bir memurun özel konuşmasına
- C) Hiçbirine; düzenleyici işlemler denetime kapalıdır
- D) Düzenleyici işleme, uygulama işlemine veya her ikisine birlikte
- E) Yalnız TBMM genel kurul tutanağına
Doğru cevap: D
Çözüm: İYUK m.7 düzenleyici işlemin uygulanması üzerine düzenleyici işleme, uygulama işlemine veya ikisine birden dava açılabilmesini öngörür.
Bir kent yönetimi tek bir göstergede ekonomik büyüme sağlasa da hava kalitesi, kira erişimi ve afet riskinde kötüleşme yaşıyor. Sürdürülebilirlik açısından en doğru sonuç hangisidir?
- A) Ekonomik büyüme diğer tüm etkileri otomatik olarak olumlu yapar
- B) Sürdürülebilirlik yalnız seçim katılımıdır
- C) Afet riski kent yönetiminde ilgisizdir
- D) Başarı ekonomik, toplumsal ve çevresel boyutlarla birlikte ölçülmelidir
- E) Hava kalitesi ekonomik göstergelerden tamamen bağımsız ve önemsizdir
Doğru cevap: D
Çözüm: Sürdürülebilir kent yönetimi tek boyutlu ekonomik gösterge yerine çevresel ve toplumsal sonuçları da değerlendirir.
Bir hükümet halk desteğini seçimlerle ölçüyor; fakat seçimleri eleştirenlerin örgütlenmesini yasaklıyor. “Seçim sonucu toplumsal rızayı kanıtlar” çıkarımının sorunu nedir?
- A) Oy sayısının her durumda anlamsız bir ölçüm olması
- B) Özgür tercih ve rekabet koşulları sınırlandığından seçim göstergesinin yorumunun güçleşmesi
- C) Seçimlerin yalnız monarşilerde yapılması
- D) Muhalefetin olmamasının otomatik biçimde çoğulculuk yaratması
- E) Her siyasal desteğin sadece ekonomik göstergelere dayanması
Doğru cevap: B
Çözüm: Baskı koşullarında verilen oyların serbest siyasal rekabet ve farklı tercihlerle karşılaştırılması güçleşebilir.
1920’lerde ve 1930’daki muhalefet parti deneyimleri ile 1946’dan sonraki dönem arasındaki fark hangisidir?
- A) 1924 ve 1930 deneyimlerinde Cumhuriyet Senatosunun bulunması
- B) 1946’da ilk kez Kanun-ı Esasi’nin ilan edilmesi
- C) İlk deneyimler kısa sürerken 1946 sonrasında kalıcı çok partili siyasal rekabetin yerleşmeye başlaması
- D) 1930’da Demokrat Partinin 1950 seçimini kazanması
- E) 1924’te padişah tarafından meclis seçimlerinin yapılması
Doğru cevap: C
Çözüm: Terakkiperver ve Serbest Fırka girişimleri kısa ömürlüydü; DP’nin kuruluşu ve 1950 seçimleri kalıcı rekabet bakımından dönüm noktalarıdır.
Bir araştırmacı önce “Adil yönetim nasıl olmalı?” sorusunu etik ilkelerle tartışıyor, sonra seçmen anketini sayısal olarak analiz ediyor. Kullanılan sıra hangisidir?
- A) Önce deneysel kimya sonra coğrafya
- B) İki aşamada da yalnız resmî norm yorumu
- C) Önce salt muhasebe sonra hukuk
- D) Normatif inceleme ardından ampirik araştırma
- E) Sırasıyla yalnız gelenek ve yalnız karizma
Doğru cevap: D
Çözüm: İlk aşama değer ve olması gereken sorusunu, ikinci aşama ölçülebilir olgusal davranışları ele alır.
Kamu hastanesindeki doktor, üniversitedeki öğretim elemanı ve belediyedeki teknik görevli aynı kamu hizmeti amacına katkı verirken farklı hukuki statülere tabi olabilir. Hangi çıkarım doğrudur?
- A) Herkes mutlaka 657 sayılı Kanun’un aynı maddesi kapsamında memurdur
- B) Kamu görevi üstlenmek bütün çalışanların aynı personel rejimine tabi olduğu anlamına gelmez
- C) Belediyelerde hiçbir kamu görevlisi çalışamaz
- D) Kamu üniversitelerinin personel rejimi olamaz
- E) Hizmet türü ile personel statüsü arasında hiçbir hukukî ilişki kurulamaz
Doğru cevap: B
Çözüm: Kamu hizmeti farklı mevzuat ve personel statüleriyle yürütülebilir; tek tip statü varsayımı doğru değildir.
Cumhurbaşkanlığı kararnamesi, kanunda açıkça düzenlenmiş bir konuda aynı usulü değiştiriyor. Aşağıdaki sonuçlardan hangisi en isabetlidir?
- A) Kanunda açıkça düzenlenen konuda Cumhurbaşkanlığı kararnamesi çıkarılamaz
- B) Kararname aynı konuda kanunu her zaman kendiliğinden değiştirir
- C) Kararname çıkaran makam kanundan tamamen bağımsızdır
- D) Kanun ile kararname her durumda aynı norm gücündedir
- E) Kanunun varlığı yalnız tavsiye niteliğindedir
Doğru cevap: A
Çözüm: Madde 104 hem kanunda açıkça düzenlenen konuda kararname çıkarılmasını yasaklar hem de çatışmada kanunun uygulanacağını belirtir.
Fayol’un yön birliği ile komuta birliği arasındaki doğru karşılaştırma hangisidir?
- A) İkisi de yalnız bütçelemenin farklı adıdır
- B) Yön birliği çalışanın yalnız bir amirden emir almasıdır; komuta birliği ortak plandır
- C) Yön birliği faaliyetlerin ortak planını; komuta birliği çalışanın emir aldığı amirin tekliğini vurgular
- D) Yön birliği resmî belge yasağıdır; komuta birliği grup normudur
- E) İkisi yalnız işçi ücretlerinin eşitlenmesi için kullanılır
Doğru cevap: C
Çözüm: Komuta birliği bireyin emir hattına, yön birliği aynı hedefli faaliyetlerin yönetim bütünlüğüne ilişkindir.
Bir kıyı kenti yeni yerleşim kararında yapılaşma baskısını görmezden gelip su ve ekosistem kapasitesini ölçmemiştir. En doğrudan hangi yönetim açığı vardır?
- A) Belediye meclisinin tüm üyelerinin atanması
- B) Kamu hukuku ile özel hukukun birleşmesi
- C) İdari yargı görev sınırının değiştirilmesi
- D) Kentlileşmenin tamamen tamamlanması
- E) Ekolojik taşıma kapasitesi ve uzun vadeli planlamanın ihmal edilmesi
Doğru cevap: E
Çözüm: Doğal kaynakların ve altyapının kaldırabileceği yükü hesaba katmamak sürdürülebilir planlama riskidir.
İdare, kararını hiç gerekçelendirmemiştir; kanun olayda gerekçe göstermeyi ayrıca zorunlu kılmaktadır. Bu eksikliğin hukuki yeri en doğru hangisidir?
- A) Yalnız mahallî seçim hukukuna ilişkindir
- B) Her durumda işlem kesinlikle yok hükmündedir
- C) Yetki unsuru incelemesini bütün işlemlerde gereksiz kılar
- D) Şekil/usul güvencesi yönünden denetlenebilir; ayrıca maddi sebep araştırılır
- E) Maksat unsurunun yalnız özel hukukta bulunduğunu gösterir
Doğru cevap: D
Çözüm: Kanunun aradığı gerekçenin eksikliği şekil/usul sorununa yol açar; işlemin maddi ve hukuki sebebi de ayrıca incelenebilir.
Bir seçimde A partisi ülke genelinde oyların %41’ini almış, tek üyeli seçim çevrelerinin %65’inde birinci gelmiştir. Bu olgu en çok hangi sonucu gösterir?
- A) Ülke genelinde oyların mutlaka %65 olduğunun kanıtlandığını
- B) Seçime katılımın tam olarak %41 olduğunu
- C) Oy oranı ile sandalye oranının farklılaşabileceğini
- D) Seçim çevrelerinin oy dağılımını hiçbir şekilde etkilemediğini
- E) Nispi temsil sisteminin mutlaka kullanıldığını
Doğru cevap: C
Çözüm: Tek üyeli çevrelerde birinci gelme sayısı ulusal oy payından farklı sandalye payı üretebilir; veri katılım oranını göstermez.
Yüksek performanslı ancak gerekli mesleki yeterliği bulunmayan bir personelin görevinin niteliğine bakılmadan üst uzmanlık kadrosuna atanması en çok hangi ilkeyle çelişir?
- A) Göreve uygun nitelik ve liyakat ilkesiyle
- B) Yerel temsilde eşitlik ilkesiyle
- C) Seçimlerin gizli oyla yapılmasıyla
- D) Mali yılın başlangıcıyla
- E) Kamu tüzel kişiliğinin kurulmasıyla
Doğru cevap: A
Çözüm: Yükselme değerlendirmesi görev için gereken nesnel yeterlikleri göz ardı edemez; soyut performans tek başına yeterli olmayabilir.
Anayasa değişikliği yalnız milletvekillerinin 150’sinin yazılı teklifiyle gündeme getiriliyor. 600 üyeli TBMM bakımından en doğru değerlendirme nedir?
- A) Teklif için gereken en az 200 imzaya ulaşılamamıştır
- B) 150 imza yeterlidir çünkü teklif nisabı dörtte birdir
- C) Teklif nisabı yalnız 60 üyedir
- D) Teklif nisabı üye tam sayısının yarısıdır
- E) Anayasa değişikliği hiçbir milletvekilince teklif edilemez
Doğru cevap: A
Çözüm: Madde 175 anayasa değişikliğinin üye tam sayısının en az üçte biri tarafından yazılı teklif edilmesini öngörür; 600’ün üçte biri 200’dür.
2017 anayasa değişikliği sonrasında Cumhurbaşkanlığı kararnameleri bakımından hangi yargısal denetim gündeme gelmiştir?
- A) Yalnız Meclis-i Mebusanın yürütme işlemlerini incelemesi
- B) Cumhuriyet Senatosunun kanun hükmünü iptal etmesi
- C) Belediye encümeninin anayasa değişikliği yapması
- D) Padişahın anayasaya uygunluk kararı vermesi
- E) Anayasa Mahkemesinin kararnamelerin anayasaya uygunluğunu denetlemesi
Doğru cevap: E
Çözüm: 2017 değişiklikleri Cumhurbaşkanlığı kararnamelerinin anayasal denetimini Anayasa Mahkemesinin yetkileri arasına almıştır.
Yerel bir konut planı arsa fiyatlarını yükseltirken alt gelir gruplarını merkezin dışına itiyor. Bu durum kent politikasının hangi boyutuna işaret eder?
- A) Mekânsal ayrışma ve barınma eşitsizliğine
- B) İklim uyumunda bütün risklerin bitmesine
- C) Kentsel dönüşümde zorunlu tam eşitliğe
- D) Mahallî yönetimlerin sona ermesine
- E) Hizmet yönünden yerinden yönetim kuruluşuna
Doğru cevap: A
Çözüm: Barınma maliyetlerinin bölgesel ayrışmaya yol açması kentsel adalet ve erişilebilir konut politikasının temel sorunudur.