Bir kamu kurumunda çok ayrıntılı kurallara uyma zamanla hizmet amacının önüne geçmiş, süreç hedefin yerine geçmiştir. Bu durum hangi bürokrasi eleştirisiyle örtüşür?
- A) Amaç kayması ve biçimciliğin artması
- B) Yönetim süreçlerinin tamamen ortadan kalkması
- C) Her zaman daha yüksek yurttaş tatmini
- D) Yalnız fiziksel iş güvenliğinin artması
- E) Organik yapının kaçınılmaz ortaya çıkması
Doğru cevap: A
Çözüm: Kurallara uyma araçken kendi başına amaç hâline gelebilir; bu biçimcilik ve amaç kayması eleştirisine yakındır.
Bir ülkede bütün yetişkin yurttaşların oy verebilmesi tek başına demokrasinin bütün gereklerinin karşılandığını neden göstermez?
- A) Oy hakkı siyasetle hiçbir ilişki taşımaz
- B) Her seçim zorunlu olarak özgürdür
- C) Demokratik işleyiş ayrıca temel haklar, rekabet, hesap verebilirlik ve hukuk güvenceleri gerektirir
- D) Temel hakların seçimlerle ilişkisi yoktur
- E) Siyasal kurumlar seçimlerden sonra işlemez
Doğru cevap: C
Çözüm: Demokrasinin niteliksel değerlendirmesinde yalnız oy hakkı değil, seçim rekabeti, hak güvenceleri ve denetim mekanizmaları da önem taşır.
Yetkili makam uygun biçimde ruhsat iptali yapmış, ancak dayanılan ihlal tutanağının başka işletmeye ait olduğu anlaşılmıştır. Hangi unsur öncelikle sakattır?
- A) Yetki unsuru; makam hiçbir zaman ruhsat iptal edemez
- B) Sebep unsuru; işlem yanlış maddi olguya dayanmaktadır
- C) Maksat unsuru; kişisel husumet mutlaka kanıtlanmıştır
- D) Şekil unsuru; tutanak var olması her zaman yeterlidir
- E) Konu unsuru; hiçbir ruhsat hukuken iptal edilemez
Doğru cevap: B
Çözüm: İşleme temel alınan maddi olgunun farklı işletmeye ilişkin olması sebep unsurunda sakatlıktır.
Seçimlere katılmayanların önemli kısmı siyasi süreçte hiçbir etkilerinin olmadığını düşünüyor. Katılımı açıklarken hangi değişken doğrudan yararlıdır?
- A) Yüksek karizmatik otoriteye zorunlu bağlılık
- B) Her seçmenin aynı ideolojiye sahip olması
- C) Seçim sisteminin kendi kendine ortadan kalkması
- D) Düşük siyasal etkililik algısı
- E) Vatandaşlığın otomatik sona ermesi
Doğru cevap: D
Çözüm: Kişinin siyasi eyleminin kararlar üzerinde etkisi olmayacağı inancı, oy vermeme ve siyasal uzaklaşmayla ilişkili olabilir.
Yürürlüğe konulmuş milletlerarası antlaşmanın Anayasaya aykırılığı ileri sürülerek doğrudan Anayasa Mahkemesinde iptal davası açılmak isteniyor. Madde 90’a göre doğru değerlendirme hangisidir?
- A) Antlaşmalar her durumda yönetmelik sayılır
- B) Antlaşmaları yalnız idari genelge yürürlükten kaldırır
- C) Usulüne göre yürürlüğe konulmuş antlaşmalar hakkında Anayasa Mahkemesine aykırılık başvurusu yapılamaz
- D) Antlaşmalar yalnız kanunla aynı konuları hiçbir zaman düzenleyemez
- E) Antlaşmalar yalnız bütçe komisyonunda yargılanabilir
Doğru cevap: C
Çözüm: Madde 90 bu antlaşmaları kanun hükmünde sayar ve Anayasaya aykırılık iddiasıyla Anayasa Mahkemesine başvuru yasağı koyar.
Bir kamu görevlisi kendisine başvuran kişiyi yalnızca siyasal görüşü nedeniyle hizmet sırasının sonuna atmaktadır. Sorunun kaynağı en iyi hangi kavramla açıklanır?
- A) Kariyer basamaklarının eksikliğiyle
- B) Yerinden yönetim ilkesinin varlığıyla
- C) Hizmet içi eğitim sayısının yüksekliğiyle
- D) Örgütsel uzmanlaşmanın artmasıyla
- E) Tarafsızlık ve eşit davranma yükümlülüğünün ihlaliyle
Doğru cevap: E
Çözüm: Kişinin siyasal görüşü nedeniyle kamu hizmetinde ayrımcılığa uğraması tarafsızlık ve eşitlik ilkeleriyle bağdaşmaz.
Ortak yurttaşlık kimliği olan bir toplumda çeşitli etnik kökenler ve diller bulunuyor. Bu örnek hangi yargıyı destekler?
- A) Millet kavramı yalnız kabine üyelerinden oluşur
- B) Farklı ana diller tek başına vatandaşlığı hukuken sona erdirir
- C) Siyasal millet aidiyeti tek bir etnik kökenle zorunlu olarak örtüşmez
- D) Her devletin mutlaka tek etnik topluluğu vardır
- E) Yurttaşlık daima aynı aile soyundan doğar
Doğru cevap: C
Çözüm: Siyasal millet anlayışı ortak yurttaşlık ve aidiyete dayanabilir; etnik homojenlik her millet tanımının zorunlu unsuru değildir.
Bir kent, sıcak hava dalgalarının etkisiyle gölgelendirme ve serinleme merkezleri kuruyor. Bu politika iklim değişikliğiyle mücadelede hangi gruba girer?
- A) Yalnız sera gazı azaltımı (mitigasyon)
- B) Kamu tüzel kişiliğini kaldırma
- C) İklim değişikliğine uyum (adaptasyon)
- D) Şirket birleşmesi
- E) İdari yargıda iptal davası
Doğru cevap: C
Çözüm: Sıcak hava dalgasının etkilerini azaltmaya yönelik önlemler uyum politikasıdır; emisyon azaltımı ise mitigasyondur.
27 Nisan 2007 bildirisi Türk siyasal hayatında hangi adlandırmayla anılır?
- A) E-muhtıra
- B) Tanzimat Fermanı
- C) Dörtlü Takrir
- D) Sened-i İttifak
- E) 1924 Teşkilât-ı Esasiye
Doğru cevap: A
Çözüm: 27 Nisan 2007 askerî internet açıklaması siyasi tarih anlatılarında e-muhtıra olarak adlandırılır.
Yurttaşların mahalle bütçesinin belli kısmı üzerinde öneri geliştirip öncelikleri oyladığı uygulama hangi demokrasi pratiğine örnektir?
- A) Sadece başkanlık vetosu
- B) Yalnız anayasa yargısı
- C) Kapalı bürokratik atama
- D) Katılımcı bütçeleme
- E) Kalıtsal yönetim
Doğru cevap: D
Çözüm: Katılımcı bütçelemede yurttaşlar yerel kaynakların önceliklendirilmesi ve belirli harcama kararlarına katkı verir.
Sayıştay raporunun TBMM adına mali hesapları incelemesi ile idare mahkemesinin bir işlemi iptal etmesi hangi bakımdan ayrılır?
- A) İkisi de belediye seçim sonucunu belirler
- B) İlki mali/hesap denetimi, ikincisi idari işlemin hukukilik bakımından yargısal denetimidir
- C) İkisi de yalnız kurum içi hiyerarşik emir verir
- D) Sayıştay bütün idari işlemleri yerindelik yönünden iptal eder
- E) İdare mahkemesi TBMM adına bütçe hazırlar
Doğru cevap: B
Çözüm: Sayıştayın TBMM adına kamu mali denetimi ve hesap yargısı işlevi, idari yargının işlem iptal denetiminden ayrıdır.
İki belediyede aynı hizmet veriliyor. A belediyesi daha az işgücü kullanıyor fakat işlem hataları fazla; B daha çok kaynak harcıyor fakat başvuruların doğru sonuçlanma oranı yüksek. Hangi değerlendirme en sağlamdır?
- A) Verimlilik, etkililik ve hizmet kalitesi ayrı göstergelerle birlikte ölçülmelidir
- B) Daha az personel kullanan kurum her ölçüte göre daha başarılıdır
- C) Kalite yalnız maliyet hesaplarından kendiliğinden çıkar
- D) Başvuru doğruluğu etkililikle hiçbir zaman ilgili değildir
- E) Kamu hizmetlerinde hukukilik ve kalite önemsizdir
Doğru cevap: A
Çözüm: Kaynak tüketimi, hedefe ulaşma, doğruluk ve hukukilik farklı performans boyutlarıdır; tek bir gösterge yeterli değildir.
Bir belediyenin ayrı kamu tüzel kişiliği, seçilmiş karar organları ve yerel hizmet görevleri birlikte düşünüldüğünde, aşağıdaki sonuçlardan hangisine ulaşılamaz?
- A) Belediyenin mahallî müşterek ihtiyaçlara hizmet edeceğine
- B) Merkezî idarenin belediyenin her kararını sınırsızca değiştirebileceğine
- C) Yerel temsilin yönetim yapısında rol aldığına
- D) Yerinden yönetim niteliğinin bulunduğuna
- E) Kamu hizmetinin kanun çerçevesinde yürütüleceğine
Doğru cevap: B
Çözüm: İdarî vesayet kanunun çizdiği sınırlar içindedir; belediyenin her kararını merkez sınırsız değiştiremez.
1921 Anayasası’nı parlamenter hükûmet sisteminden ayıran en belirgin kurumsal özellik hangisidir?
- A) İki meclisli parlamentoyu kurması
- B) Bakanların yalnız doğrudan halk tarafından seçilmesi
- C) Cumhurbaşkanlığı kararnamelerini anayasal yetki yapması
- D) Padişahın mutlak veto hakkını geri getirmesi
- E) Meclis hükümeti ve kuvvetler birliği düzenine dayanması
Doğru cevap: E
Çözüm: 1921 Anayasası yasama ve yürütmenin TBMM’de toplandığı meclis hükümeti esasını benimsemiştir.
Bir örgütte teknolojik belirsizlik artarken yönetim hâlâ bütün kararları üst kademe onayına bağlıyor. Durumsallık yaklaşımına göre ilk değerlendirme ne olmalıdır?
- A) Merkezî yapı bütün çevrelerde zorunlu olarak en iyidir
- B) Yönetim biçimini yalnız kurumun adına göre seçmek
- C) Mevcut merkezî yapının çevrenin değişkenliğine ne ölçüde uyduğunu incelemek
- D) Teknolojiyi örgüt tasarımından tamamen ayrı tutmak
- E) Her sorun için personelin tamamını değiştirmek
Doğru cevap: C
Çözüm: Durumsallık yaklaşımı teknoloji ve çevre özellikleriyle örgüt yapısının uyumuna bakar.
İdari kolluk bir gösteri öncesi kamu düzeni için önleyici tedbir alırken adli kolluk işlenen suçun delillerini toplamaktadır. Ayırıcı ölçüt nedir?
- A) Görev yapan tüm kişilerin üniforma giymesi
- B) Önleyici kamu düzeni amacı ile suç soruşturmasına yönelik faaliyet ayrımı
- C) İki faaliyetin de yalnız özel hukuk sözleşmesi olması
- D) Her ikisinin de bütçe kanunu çıkarması
- E) Her iki faaliyetin sadece belediye meclisince yürütülmesi
Doğru cevap: B
Çözüm: İdari kolluk önleyici; adli kolluk suç sonrası araştırma ve delil toplama işleviyle ayrılır.
Anayasa Mahkemesine bireysel başvuruda, kişi yalnız sıradan bir kamu politikası tercihini beğenmediğini belirtiyor; somut hak ihlali ileri sürmüyor. Hangi sonuç doğrudur?
- A) Her kamu politikası tercihinin otomatik iptali istenir
- B) Başvuru hakkı yalnız milletvekillerine aittir
- C) Bireysel başvuruda hiçbir somut olay aranmaz
- D) Anayasa Mahkemesi siyasi programların hazırlanma merciidir
- E) Bireysel başvuru salt siyasal yerindelik denetimi değildir, korunmuş bir hakkın ihlali iddiasını gerektirir
Doğru cevap: E
Çözüm: Bireysel başvurunun konusu kamu gücünün başvurucunun koruma kapsamındaki hakkını ihlal ettiği iddiasıdır; salt beğenmeme yeterli değildir.
Bir kamu politikası uygulandığında bazı vatandaşlar olumlu bazıları olumsuz tepki vermiş, sonraki düzenleme bu tepkilere göre değiştirilmiştir. Hangi üçlü doğru sırayı verir?
- A) Yalnız meşruiyet → ülke sınırı → ulus
- B) Dış egemenlik → para politikası → seçim
- C) Sadece gelenek → iklim → nüfus
- D) Karar çıktısı → toplumsal tepki → geri besleme
- E) Geri besleme → devletin yok olması → otorite
Doğru cevap: D
Çözüm: Easton modelinde bağlayıcı karar çıktı, sonuçlarına ilişkin toplumsal tepkiler ise sisteme dönen geri besleme bilgisidir.
Bir toplumda yönetim resmen seçime dayanıyor; buna rağmen bazı toplumsal kesimler siyasal konuşmaları nedeniyle cezalandırılıyor. Hangi kavram çiftinin birbirinden ayrılması gerekir?
- A) Seçim günü ile takvim yılının aynı anlamı
- B) Devletin nüfusu ile coğrafi sınırı
- C) Parti programı ile fiyat endeksi
- D) Ülke yüzölçümü ile dış ticaret
- E) Biçimsel seçim usulü ile siyasal hakların fiilî kullanımı
Doğru cevap: E
Çözüm: Seçim usullerinin varlığı siyasal özgürlüklerin tüm gruplar bakımından fiilen korunmasını tek başına göstermez.
Bir akıllı kent sisteminde yolculuk verileri hizmet kalitesini artırırken kişilerin hareketleri gereksiz yere kimlikleriyle saklanmaktadır. Hangi risk öne çıkar?
- A) Yalnız kentsel nüfus artışı
- B) Sayıştayın görev süresinin bitmesi
- C) Köylerin coğrafi sınırı
- D) Geri dönüşüm oranının yükselmesi
- E) Kişisel veri koruma ve ölçülülük sorunları
Doğru cevap: E
Çözüm: Kent teknolojilerinde veri toplama amaçla sınırlı ve gerekli olmalı; özel hayat ve veri güvenliği gözetilmelidir.