Bir bakanlık örgütünde daire başkanının, farklı kamu tüzel kişiliğine sahip üniversite rektörüne sırf daha kıdemli olduğu için emir verebileceği iddiası neden yanlıştır?
- A) Kamu üniversitelerinde hiçbir yönetici bulunmadığı için
- B) Üniversitenin mutlaka yerel yönetim olması nedeniyle
- C) Daire başkanlarının kamu görevlisi sayılmaması nedeniyle
- D) Bütün kamu tüzel kişiliklerinin aynı kişi olması nedeniyle
- E) Kıdem tek başına farklı kamu tüzel kişileri arasında hiyerarşik amirlik kurmaz
Doğru cevap: E
Çözüm: Hiyerarşi için aynı idari yapı içindeki hukuki üst-alt bağ gerekir; kişisel kıdem tek başına yeterli değildir.
Anayasanın ilk üç maddesinden birinin değiştirilmesi için 500 milletvekilinin teklif verdiği durumda hangi anayasal hüküm belirleyicidir?
- A) Beşte üç çoğunluk teklif yasağını her durumda kaldırır
- B) İmza çokluğu Anayasa madde 4’ü kendiliğinden ilga eder
- C) Değiştirilmesi teklif edilemez maddeler için imza sayısı yasağı ortadan kaldırmaz
- D) Teklif verilince anayasa otomatik değişir
- E) Yalnız Cumhurbaşkanı bu üç maddeyi kararnameyle değiştirir
Doğru cevap: C
Çözüm: Madde 4, ilk üç maddeyi teklif düzeyinde dahi korur; sayısal çoğunluk bu özel korumayı kaldırmaz.
1924 ve 1930 muhalefet parti denemeleri bakımından doğru eşleştirme hangisidir?
- A) 1924 Demokrat Parti – 1930 Adalet Partisi
- B) 1924 Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası – 1930 Serbest Cumhuriyet Fırkası
- C) 1924 Serbest Cumhuriyet Fırkası – 1930 Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası
- D) 1924 Türkiye İşçi Partisi – 1930 Demokrat Parti
- E) 1924 Millî Kalkınma Partisi – 1930 Cumhuriyet Senatosu
Doğru cevap: B
Çözüm: İlk girişim Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası, ikinci girişim Fethi Okyar öncülüğünde Serbest Cumhuriyet Fırkasıdır.
Ülkeler arası bir araştırmada seçimlere katılım ile eğitim düzeyi birlikte artmaktadır. Yalnız bu ilişki hangi iddiayı kanıtlamaya yetmez?
- A) İki değişken arasında pozitif birliktelik gözlendiğini
- B) Eğitimin tek başına ve kesin biçimde katılım artışına neden olduğunu
- C) Daha fazla değişkenin incelenebileceğini
- D) Nedensellik için ek tasarıma gerek duyulabileceğini
- E) Gözlemlerin karşılaştırılabileceğini
Doğru cevap: B
Çözüm: Korelasyon tek başına nedenselliği kanıtlamaz; gelir, yaş, siyasal ortam gibi karıştırıcı etkenler araştırılmalıdır.
Muhalefet partisinin yasama faaliyetlerini eleştirmesi ile bir derneğin belirli tasarı için kampanya yürütmesi karşılaştırılıyor. En doğru ayrım nedir?
- A) Dernekler hiçbir koşulda kamu politikası talebinde bulunamaz
- B) Partiler yalnız mesleki üyelik hizmeti sunar
- C) Yasama eleştirisi siyasetin dışındadır
- D) Parti genel iktidar ve temsil hedefiyle, dernek belirli politikayı etkileme hedefiyle hareket edebilir
- E) Bütün çıkar grupları hükümeti kuran makamdır
Doğru cevap: D
Çözüm: İki örgüt de siyasal sürece etki edebilir; temsil ve iktidar hedefiyle konu odaklı etki hedefi ayrışır.
Bir yönetici iş koşullarını iyileştirip memnuniyetsizliği azaltıyor; fakat çalışanların işin kendisinden duyduğu tatmin artmıyor. Herzberg kuramına göre hangi hamle daha doğrudan uygundur?
- A) Yalnız ofis sıcaklığını değiştirmek
- B) Çalışanları daha fazla kuralla sınırlamak
- C) İşin anlamını ve geri bildirimi tamamen kaldırmak
- D) Başarı, tanınma ve sorumluluk fırsatlarını artırmak
- E) Yalnız park alanını büyütmek
Doğru cevap: D
Çözüm: Herzberg, hijyen etkenleri ile motivatörleri ayırır; başarı ve sorumluluk işin içeriğiyle ilgili motivatörlerdir.
İlgili kanun işlem öncesinde kişinin savunmasının alınmasını zorunlu tutarken kurum savunma almadan yaptırım uygulamıştır. Bu senaryoda hangi unsur öne çıkar?
- A) Maksat unsurunda kişisel amaç kanıtlanması
- B) İcrailiğin kesinlikle bulunmaması
- C) Şekil ve usul unsurunda zorunlu aşamanın atlanması
- D) Sebebin hiçbir olaydan oluşmaması
- E) Bütün idari yargı yollarının kapanması
Doğru cevap: C
Çözüm: Öngörülen savunma usulünün yerine getirilmemesi işlemin hukuka uygunluğunda şekil/usul yönünden sorun doğurur.
Yeni bir kent projesi otomobil yolunu artırıp yaya erişimini azaltırken yakın mesafe yolculukların çoğalmasını bekliyor. Hangi planlama ölçütü göz ardı edilmiştir?
- A) Yargısal temyiz sistemi
- B) Ulaşım–arazi kullanımı bütünleşmesi ve erişilebilirlik
- C) Belediye personel rejimi
- D) İdari işlemde sebep unsuru
- E) Sadece anket örneklemi
Doğru cevap: B
Çözüm: Yol ve mekân kullanımının birlikte tasarlanması yolculuk ihtiyacı ve erişilebilirliği etkiler; tek başına yol kapasitesi çözüm olmayabilir.
Bir ÇED raporu yalnız tesisin ekonomik getirisine odaklanmış, su kaynakları ve proje alternatiflerini dışlamıştır. En temel eksik hangisidir?
- A) ÇED’in yalnız personel yükselmesini incelemesi
- B) ÇED kararının belediye seçimi olması
- C) Kamu yararının hiçbir çevre boyutu bulunmaması
- D) Çevresel etkilerin ve alternatiflerin bütünlüklü değerlendirilmemesi
- E) ÇED’in her projede koşulsuz olumlu çıkması
Doğru cevap: D
Çözüm: ÇED olumlu-olumsuz çevre etkileri, önlemler ve yer/teknoloji alternatiflerini değerlendiren süreçtir.
Bir yasama organı halk oyuyla seçiliyor; fakat yürütmenin işlemlerini sorgulama ve denetleme araçları büyük ölçüde kaldırılıyor. En doğrudan hangi ilke zarar görür?
- A) Denge ve denetleme mekanizmaları
- B) Milletin etnik tanımının değişmesi
- C) Devletin coğrafi konumunun belirlenmesi
- D) Yalnız seçim çevresi büyüklüğünün artması
- E) Uluslararası egemenliğin otomatik sona ermesi
Doğru cevap: A
Çözüm: Seçilmiş temsilin varlığı, yasama-yürütme arasındaki etkili hesap verebilirlik ve denetim ihtiyacını ortadan kaldırmaz.
Bir kurumun yalnız üst düzey uzmanlarının öğrendiği, ancak deneyimlerin birimler arasında paylaşılmadığı gözleniyor. Öğrenen örgüt açısından eksik olan nedir?
- A) Öğrenmenin yalnız kişisel notlarda kalması
- B) İletişim kanallarının tümüyle kapatılması
- C) Bireysel öğrenmenin örgütsel bilgi ve uygulamalara dönüştürülmesi
- D) Personelin ortak hedefleri bilmemesi
- E) Hiyerarşinin tek öğrenme aracı sayılması
Doğru cevap: C
Çözüm: Öğrenen örgüt yaklaşımı, kişisel öğrenmenin paylaşılan bilgiye ve değişen örgütsel uygulamalara aktarılmasını önemser.
TBMM’nin bütün yargı kararlarını değiştirme yetkisi bulunduğu ileri sürülüyor. Mahkemelerin kararlarıyla ilgili anayasal ilke hangisidir?
- A) Mahkeme kararları siyasi parti gruplarınca istendiğinde değiştirilir
- B) İdare mahkeme kararlarını her durumda kaldırabilir
- C) Yasama ve yürütme organları mahkeme kararlarına uymak ve yerine getirilmesini geciktirmemek zorundadır
- D) Yargı kararlarının hiçbir hukuki bağlayıcılığı yoktur
- E) Mahkeme kararları yalnız tavsiye niteliğindedir
Doğru cevap: C
Çözüm: Madde 138 yasama, yürütme ve idareye mahkeme kararlarına uyma yükümlülüğü getirir.
İki kamu kurumu aynı hizmet için ayrı veri sistemleri tutmakta ve uyuşmazlık nedeniyle vatandaş yeniden belge sunmaktadır. Öncelikle hangi yönetim eksikliği giderilmelidir?
- A) Memuriyetin kariyer niteliği
- B) Mahallî seçim usulü
- C) Kurumlar arası eşgüdüm ve bilgi paylaşımı
- D) Bütçe döneminin süresi
- E) Yargıç teminatı
Doğru cevap: C
Çözüm: Kurumsal eşgüdüm ve veri paylaşımı eksikliği, vatandaşın gereksiz tekrar işlem yapmasına neden olur.
Sened-i İttifak, Tanzimat Fermanı, Islahat Fermanı ve Kanun-ı Esasi için doğru tarih sıralaması hangisidir?
- A) 1808 – 1839 – 1856 – 1876
- B) 1839 – 1808 – 1856 – 1876
- C) 1808 – 1856 – 1839 – 1876
- D) 1876 – 1808 – 1839 – 1856
- E) 1856 – 1839 – 1876 – 1808
Doğru cevap: A
Çözüm: Sıra merkez–âyan uzlaşması, Tanzimat reformu, Islahat reformu ve ilk yazılı anayasa biçimindedir.
İdare kamu yol çalışması sırasında bütün önlemleri almış olmasına rağmen belirli kişiye olağan dışı ve ağır külfet yüklemiştir. Kusurdan bağımsız olarak hangi sorumluluk yaklaşımı tartışılabilir?
- A) Her zarar için mutlaka kişisel suç gerekir
- B) Yalnız özel şirket sözleşmesinden doğan kusur
- C) Hiyerarşik atama ilkesi
- D) İdarenin her durumda tam sorumsuzluğu
- E) Kamu külfetleri karşısında eşitlik ve fedakârlığın denkleştirilmesi
Doğru cevap: E
Çözüm: Fedakârlığın denkleştirilmesi, belirli kişilerin kamu yararı için katlandığı özel ve olağan dışı külfetlerin paylaşılması düşüncesiyle ilişkilidir.
Bir anayasa yürütme yetkisini tanırken temel hak güvenceleri, yargısal denetim ve süre sınırlamaları getiriyor. Bu düzenin siyasal amacı nedir?
- A) Devletin bütün kurumlarını kaldırmak
- B) Yönetimi denetimsiz bırakmak
- C) Yürütmeye sınırsız yetki devretmek
- D) Kamu iktidarını hukukla sınırlandırmak
- E) Vatandaşlık bağını sona erdirmek
Doğru cevap: D
Çözüm: Anayasalcılık ve hukuk devleti düşüncesi, iktidarın belirli normlara ve denge-denetleme mekanizmalarına bağlı olmasını hedefler.
TBMM yürütmeyi denetlemek amacıyla bakanlara bilgi yöneltecek; yeni sistemde hangi usul anayasal denetim araçları arasındadır?
- A) Gensoru ile güvenoyu zorunluluğu
- B) Başbakan hakkında sözlü gensoru
- C) Yazılı soru
- D) Bakanlar Kurulunu güvenoyuyla düşürme
- E) Yürütmeyi doğrudan yargılamak üzere komisyon kurma
Doğru cevap: C
Çözüm: Madde 98 meclis araştırması, genel görüşme, meclis soruşturması ve yazılı soruyu düzenler; gensoru yürürlükteki sistemde kaldırılmıştır.
Bir ülkede çoğunluk seçimde galip geliyor ve ardından muhalefetin bir sonraki seçimde aday olmasını engelliyor. Hangi temel demokrasi koşulu zayıflar?
- A) Seçim günü resmî tatil sayılması
- B) İktidarın barışçıl ve rekabetçi seçimlerle el değiştirebilme imkânı
- C) Seçmenlerin nüfusa kaydedilmesi
- D) Siyasi partilerin logosunun bulunması
- E) Yasama salonunun fiziksel konumu
Doğru cevap: B
Çözüm: Demokrasi yalnız mevcut çoğunluğun kazanmasına değil, muhalefetin hakları ve iktidar değişimi olasılığına da dayanır.
Hawthorne çalışmalarından hareketle aşağıdaki sonuçlardan hangisine kesin ve evrensel yasa olarak ulaşılamaz?
- A) Sosyal etkileşim araştırılmaya değer bir etkendir
- B) Dikkat gören her çalışanın performansı her koşulda aynı oranda artar
- C) Grup normları davranış üzerinde etkili olabilir
- D) Üretkenliği yalnız fiziksel koşullarla açıklamak eksik olabilir
- E) Araştırma tasarımı ve yorumlar dikkatle değerlendirilmelidir
Doğru cevap: B
Çözüm: Hawthorne araştırmalarına atfedilen etkiler koşullara ve araştırma yorumuna bağlıdır; mutlak evrensel yasa çıkarılamaz.
Siyasal karar süreçlerinde sınıf, ekonomik güç ve yapısal eşitsizliklerin etkisi özellikle vurgulanıyorsa hangi yaklaşım ailesine yaklaşılır?
- A) Sadece hukuki biçimcilik
- B) Yalnız seçmen yaşı tasnifi
- C) Eleştirel ve çatışmacı yaklaşımlar
- D) Salt iklim açıklaması
- E) Siyasal güçten bağımsız piyasa muhasebesi
Doğru cevap: C
Çözüm: Eleştirel ve çatışmacı yaklaşımlar, siyasal güç ilişkilerini toplumsal ve ekonomik eşitsizliklerle bağlantılı inceler.