Belediye idaresinin başı ve tüzel kişiliğinin temsilcisi kimdir?
- A) Vali yardımcısı
- B) İl genel meclisi başkanı
- C) Belediye başkanı
- D) Bakan yardımcısı
- E) İlçe hâkimi
Doğru cevap: C
Çözüm: 5393 sayılı Kanun’un 37. maddesine göre belediye başkanı belediye idaresinin başı ve tüzel kişiliğinin temsilcisidir.
Büyükşehir belediyelerinin kuruluş ve görevlerini düzenleyen temel kanun hangisidir?
- A) 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu
- B) 4857 sayılı İş Kanunu
- C) 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu
- D) 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu
- E) 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu
Doğru cevap: D
Çözüm: 5216 sayılı Kanun büyükşehir belediyesi yönetiminin hukukî statüsü ile görev ve sorumluluklarını düzenler.
Güncel büyükşehir belediyesi sınırları için esas alınan coğrafi ölçüt hangisidir?
- A) Yalnız il merkezindeki caddeler
- B) Sadece merkez ilçenin imar sınırı
- C) Belediye başkanının seçtiği mahalleler
- D) İlçe sınırlarının yalnız yarısı
- E) İlin mülki sınırları
Doğru cevap: E
Çözüm: 5216 sayılı Kanun’un 5. maddesine göre büyükşehir belediyesi sınırları il mülki sınırlarıdır.
6360 sayılı düzenlemeler kapsamında büyükşehir illerindeki köylerin hukukî statüsü genel olarak neye dönüşmüştür?
- A) Mahalleye
- B) İlçe belediyesine
- C) Bakanlık taşra birimine
- D) Yeni bir ile
- E) Bağımsız kamu üniversitesine
Doğru cevap: A
Çözüm: 6360 sayılı düzenleme ile büyükşehir illerindeki köyler, bağlı oldukları ilçelerin mahalleleri hâline dönüştürülmüştür.
Herkesin sağlıklı ve dengeli bir çevrede yaşama hakkını düzenleyen anayasa maddesi hangisidir?
- A) Anayasa’nın 3. maddesi
- B) Anayasa’nın 56. maddesi
- C) Anayasa’nın 75. maddesi
- D) Anayasa’nın 101. maddesi
- E) Anayasa’nın 148. maddesi
Doğru cevap: B
Çözüm: Anayasa m.56 sağlıklı ve dengeli çevrede yaşama hakkını düzenler.
Çevresel Etki Değerlendirmesi (ÇED) sürecinin temel amacı nedir?
- A) Seçim sonuçlarını kesinleştirmek
- B) Sadece taşınmaz mülkiyetini tescil etmek
- C) Planlanan projelerin çevre etkilerini önceden değerlendirmek
- D) Kurum personelinin maaşını hesaplamak
- E) Yargı kararlarını kaldırmak
Doğru cevap: C
Çözüm: ÇED projelerin olumlu ve olumsuz çevre etkilerini, alternatiflerini ve önlemleri karar öncesi değerlendirmeyi hedefler.
Çevre kirliliğini gidermenin maliyetinin kirleticiye yüklenmesi hangi ilkedir?
- A) Kamu görevlisi dokunulmazlığı
- B) Sınırsız yerel özerklik
- C) Mutlak parasızlık
- D) Kirleten öder
- E) Yargısal yerindelik
Doğru cevap: D
Çözüm: Kirleten öder ilkesi çevresel bozulmanın önlenmesi ve giderilmesine ilişkin maliyetlerin kirletene yüklenmesini öngörür.
Belediyelerin gelirleriyle karar alabilmesi ancak kanunla belirlenen mali kurallara bağlı olması hangi özelliği gösterir?
- A) Sınırsız para basma yetkisini
- B) Bütçe yapmanın hukuken yasaklığını
- C) Mali özerklik ile mali sorumluluğun birlikte varlığını
- D) Hiçbir dış denetimin olmamasını
- E) Bütün gelirlerin özel bağış olmasını
Doğru cevap: C
Çözüm: Mali özerklik bütçe ve kaynak kullanımına yetki tanırken hukukî denetim ve mali disiplin devam eder.
Merkezî idarenin mahallî idare üzerindeki kanunla tanınmış denetim yetkisi hangisidir?
- A) Aynı birimde günlük hiyerarşi
- B) Seçim sandığı denetimi
- C) Ceza kovuşturması
- D) İdarî vesayet
- E) Ticari ortaklık yetkisi
Doğru cevap: D
Çözüm: Anayasa m.127 idarî vesayeti yerel yönetimler üzerinde kanunda belirtilen usullerle tanır.
İyi tasarlanmış katılımcı bütçe uygulaması hangi sonuca öncelikle hizmet eder?
- A) Bütün kamu gelirlerinin rastgele dağıtılmasına
- B) Yargısal denetimin sonlandırılmasına
- C) Meclis bütçe yetkisinin tamamen yok edilmesine
- D) Kentteki bütün altyapı yatırımlarının iptaline
- E) Yerel harcama önceliklerinin sakinlerin görüşleriyle tartışılmasına
Doğru cevap: E
Çözüm: Katılımcı bütçe halkın önceliklerini gündeme taşıyabilir; kanunî bütçe yetkilerini otomatik ortadan kaldırmaz.
Dar gelirli kent sakinlerinin kira artışları nedeniyle eski mahallesinden ayrılmaya zorlanması hangi olgunun olası sonucudur?
- A) Soylulaştırma ve yerinden edilme
- B) Kırsal nüfusun kendiliğinden artması
- C) Dikey eşit gelir dağılımı
- D) İdari vesayetin kalkması
- E) ÇED kararının olumlu olması
Doğru cevap: A
Çözüm: Soylulaştırma kimi mahallelerde değer ve kira artışıyla düşük gelirli sakinlerin yerinden edilmesi sonucunu doğurabilir.
Kentsel ısı adası etkisini azaltmak için hangi politika daha doğrudan kullanılabilir?
- A) Ağaç ve gölgenin tamamen kaldırılması
- B) Gölgelendirme, yeşil altyapı ve geçirgen yüzeylerin artırılması
- C) Bütün yüzeylerin koyu asfaltla kaplanması
- D) Toplu taşımanın durdurulması
- E) Yağmur suyunun doğrudan kirli suya karıştırılması
Doğru cevap: B
Çözüm: Yeşil alanlar, gölgelik ve uygun yüzeyler kentte sıcaklık birikimini sınırlamaya yardımcı olabilir.
Atık politikasında öncelikle gereksiz tüketimi ve atık üretimini azaltmak hangi yaklaşımdır?
- A) Yalnız son aşama bertaraf
- B) Plansız depolama
- C) Atık önleme ve azaltma
- D) Kirletme izni
- E) Kentsel merkezileşme
Doğru cevap: C
Çözüm: Atık hiyerarşisinde oluşumu önleme ve azaltma, yalnız oluşan atığı bertaraf etmekten önce gelir.
Yeni bir kent projesi otomobil yolunu artırıp yaya erişimini azaltırken yakın mesafe yolculukların çoğalmasını bekliyor. Hangi planlama ölçütü göz ardı edilmiştir?
- A) Yargısal temyiz sistemi
- B) Ulaşım–arazi kullanımı bütünleşmesi ve erişilebilirlik
- C) Belediye personel rejimi
- D) İdari işlemde sebep unsuru
- E) Sadece anket örneklemi
Doğru cevap: B
Çözüm: Yol ve mekân kullanımının birlikte tasarlanması yolculuk ihtiyacı ve erişilebilirliği etkiler; tek başına yol kapasitesi çözüm olmayabilir.
Riskli yapıların yenilendiği mahallede kiracılar taşınmaya zorlanmış, yeni konutlar eski sakinler için erişilemez hâle gelmiştir. Hangi değerlendirme daha kapsamlıdır?
- A) Kentsel dönüşüm başarısının yalnız bina yüksekliğiyle ölçülmesi
- B) Yalnız müteahhit gelirlerinin kamu yararının tek ölçütü olması
- C) Fiziksel güvenliğin yanında sosyal adalet ve yerinden edilme etkilerinin izlenmesi
- D) Kiracıların hiçbir kent politikası ilişkisinin bulunmaması
- E) Afet riskinin planlamada hiçbir rolünün olmaması
Doğru cevap: C
Çözüm: Kentsel dönüşümde güvenli yapı kadar sosyal etkiler ve erişilebilir konut boyutu da önemlidir.
Bir ÇED raporu yalnız tesisin ekonomik getirisine odaklanmış, su kaynakları ve proje alternatiflerini dışlamıştır. En temel eksik hangisidir?
- A) ÇED’in yalnız personel yükselmesini incelemesi
- B) ÇED kararının belediye seçimi olması
- C) Kamu yararının hiçbir çevre boyutu bulunmaması
- D) Çevresel etkilerin ve alternatiflerin bütünlüklü değerlendirilmemesi
- E) ÇED’in her projede koşulsuz olumlu çıkması
Doğru cevap: D
Çözüm: ÇED olumlu-olumsuz çevre etkileri, önlemler ve yer/teknoloji alternatiflerini değerlendiren süreçtir.
Bir sanayi tesisi çevreyi kirletmiş, temizlik maliyetinin tamamını kirlenmeden etkilenmeyen mahalle sakinlerine yüklemeyi önermiştir. Hangi ilke bunu sorgular?
- A) Kariyer ilkesi
- B) Yetki genişliği
- C) Belediye organlarının seçim usulü
- D) Yargıç teminatı
- E) Kirleten öder ilkesi
Doğru cevap: E
Çözüm: Kirleten öder ilkesi kirliliğin önlenmesi ve giderimi için gereken maliyetlerin sorumlu kirleticiye yüklenmesini amaçlar.
Bir belediye geri dönüşüm oranını artırmak isterken atık miktarı sürekli büyümektedir. Kaynakların sürdürülebilirliği için ilk stratejik ek adım ne olmalıdır?
- A) Atığın oluşumunu kaynağında önleme ve azaltma
- B) Her ürünü tek kullanımlık hâle getirme
- C) Ayrıştırmayı tamamen yasaklama
- D) Bütün çöpleri doğrudan suya boşaltma
- E) Geri kazanım dışındaki her süreci körleştirme
Doğru cevap: A
Çözüm: Atık hiyerarşisi önce atık oluşumunu önlemeyi, sonra yeniden kullanım ve geri kazanımı esas alır.
Kentin sel riskini artıran geniş beton alanlar oluşturulmuş; yağış suyu altyapısı yetersiz kalmıştır. Hangi önlem en uyumludur?
- A) Bütün yağmur bahçelerini kaldırmak
- B) Geçirgen yüzeyler, yeşil altyapı ve yağmur suyu yönetimini birlikte geliştirmek
- C) Doğal dere yataklarını sınırsız daraltmak
- D) Kent ağaçlarının tümünü kesmek
- E) Sel riskini sadece belediye logosuyla yönetmek
Doğru cevap: B
Çözüm: Geçirgen yüzeyler ve suyu tutan yeşil altyapı ani yüzey akışının azaltılmasına katkı sağlar.
Bir kent, sıcak hava dalgalarının etkisiyle gölgelendirme ve serinleme merkezleri kuruyor. Bu politika iklim değişikliğiyle mücadelede hangi gruba girer?
- A) Yalnız sera gazı azaltımı (mitigasyon)
- B) Kamu tüzel kişiliğini kaldırma
- C) İklim değişikliğine uyum (adaptasyon)
- D) Şirket birleşmesi
- E) İdari yargıda iptal davası
Doğru cevap: C
Çözüm: Sıcak hava dalgasının etkilerini azaltmaya yönelik önlemler uyum politikasıdır; emisyon azaltımı ise mitigasyondur.