Cumhuriyet dönemindeki ilk önemli muhalefet partisi olarak 1924’te kurulan parti hangisidir?
- A) Demokrat Parti
- B) Serbest Cumhuriyet Fırkası
- C) Adalet Partisi
- D) Millî Kalkınma Partisi
- E) Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası
Doğru cevap: E
Çözüm: Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası 1924’te kurulmuş, 1925’te kapatılmıştır.
Fethi Okyar öncülüğünde 1930’da kurulan muhalefet partisi hangisidir?
- A) Serbest Cumhuriyet Fırkası
- B) Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası
- C) Demokrat Parti
- D) Cumhuriyetçi Köylü Millet Partisi
- E) Hürriyet Partisi
Doğru cevap: A
Çözüm: Serbest Cumhuriyet Fırkası 1930’da Fethi Okyar öncülüğünde kurulmuştur.
7 Ocak 1946’da kurulan ve 1950 seçimlerinde iktidara gelen parti hangisidir?
- A) Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası
- B) Demokrat Parti
- C) Serbest Cumhuriyet Fırkası
- D) Adalet Partisi
- E) Türkiye İşçi Partisi
Doğru cevap: B
Çözüm: Demokrat Parti 1946’da kurulmuş ve 14 Mayıs 1950 seçimleri sonucunda iktidara gelmiştir.
Türkiye’de 1946 genel seçimleri hangi siyasi gelişmenin simgesidir?
- A) Cumhuriyetin ilk kez ilan edilmesinin
- B) Saltanatın kaldırılmasının
- C) Çok partili seçim dönemine geçişin
- D) 1961 Anayasası’nın yürürlüğe girmesinin
- E) Parlamentonun ilk kez açılmasının
Doğru cevap: C
Çözüm: 1946 seçimleri Cumhuriyetin çok partili seçim dönemine geçişindeki temel dönüm noktalarındandır.
14 Mayıs 1950 seçimlerinin Türk siyasal hayatındaki temel önemi nedir?
- A) İlk anayasanın ilan edilmesi
- B) Cumhuriyetin kurulması
- C) Anayasa Mahkemesinin açılması
- D) İktidarın seçim yoluyla el değiştirmesi
- E) TBMM’nin iki kanatlı hâle gelmesi
Doğru cevap: D
Çözüm: 1950 seçimlerinde Demokrat Parti’nin kazanmasıyla iktidar çok partili rekabet sonucu CHP’den DP’ye geçmiştir.
Anayasa Mahkemesinin kurulmasını öngören anayasa hangisidir?
- A) 1876 Kanun-ı Esasi
- B) 1921 Anayasası
- C) 1924 Anayasası
- D) 1909 anayasa değişiklikleri
- E) 1961 Anayasası
Doğru cevap: E
Çözüm: Anayasa Mahkemesi 1961 Anayasasıyla anayasal güvenceye kavuşmuş; 1962’de faaliyete başlamıştır.
27 Mayıs 1960 olayı hangi tür siyasal müdahaledir?
- A) Çok partili ilk genel seçim
- B) Birinci Meşrutiyet ilanı
- C) Anayasa değişikliği referandumu
- D) Askerî darbe
- E) Yalnız hükûmetin istifası
Doğru cevap: D
Çözüm: 27 Mayıs 1960, Demokrat Parti iktidarını sona erdiren askerî darbedir.
1961 Anayasası döneminde yasama organının yapısı nasıl düzenlenmiştir?
- A) Yalnız Meclis-i Ayan
- B) Meclis-i Mebusan ve Meclis-i Ayan
- C) Yalnız Cumhuriyet Senatosu
- D) Bakanlar Kurulu ve Cumhurbaşkanlığından oluşan yasama
- E) Millet Meclisi ve Cumhuriyet Senatosundan oluşan iki meclisli sistem
Doğru cevap: E
Çözüm: 1961 Anayasası TBMM bünyesinde Millet Meclisi ve Cumhuriyet Senatosu biçiminde iki kanatlı yasama öngörmüştür.
1961 Anayasası ile hangi kurum anayasal düzeyde oluşturulmuştur?
- A) Anayasa Mahkemesi
- B) Divan-ı Hümayun
- C) Meclis-i Mebusan
- D) Osmanlı Şura-yı Devleti
- E) Temsil Heyeti
Doğru cevap: A
Çözüm: Anayasa Mahkemesi kanunların anayasaya uygunluğunun yargısal denetimine ilişkin köklü bir kurumsal yeniliktir.
12 Mart 1971 gelişmesi hangi kavramla tanımlanır?
- A) Cumhuriyetin ilanı
- B) Askerî muhtıra
- C) Yeni bir Kanun-ı Esasi
- D) İlk çok partili genel seçim
- E) 2017 halkoylaması
Doğru cevap: B
Çözüm: 12 Mart 1971, askerî muhtıra ve sonrasındaki siyasal yeniden yapılanma ile tanımlanır.
12 Eylül 1980 olayı hangi siyasal gelişmeye karşılık gelir?
- A) Seçimle iktidar değişimi
- B) I. Meşrutiyet
- C) Askerî darbe
- D) Halifeliğin kaldırılması
- E) Cumhuriyet Senatosunun ilk kuruluşu
Doğru cevap: C
Çözüm: 12 Eylül 1980 askerî müdahalesi parlamenter siyasal düzenin kesintiye uğramasıyla sonuçlanmıştır.
1982 Anayasası’nın kabulünde hangi yöntem kullanılmıştır?
- A) Son Osmanlı Meclis-i Mebusanı kararı
- B) Yerel belediye encümenleri seçimi
- C) 1909 anayasa değişikliği
- D) Halkoylaması
- E) 1930 parti kongresi
Doğru cevap: D
Çözüm: 1982 Anayasası 7 Kasım 1982’de halkoyuna sunularak kabul edilmiştir.
2017 anayasa değişikliğine bağlı yeni hükûmet sistemi bütünüyle hangi yıl uygulamaya geçmiştir?
- A) 1997
- B) 2002
- C) 2007
- D) 2014
- E) 2018
Doğru cevap: E
Çözüm: 2017 halkoylamasıyla onaylanan düzenlemelerin hükûmet sistemine ilişkin ana bölümü 2018’de uygulamaya geçmiştir.
12 Mart 1971 ile 12 Eylül 1980 müdahalelerini ayıran temel olay türü hangisidir?
- A) 1971 Cumhuriyetin ilanı; 1980 ilk anayasa
- B) 1971 II. Meşrutiyet; 1980 Tanzimat
- C) 1971 genel seçimle iktidar devri; 1980 kadınlara oy hakkı
- D) 1971 askerî muhtıra; 1980 askerî darbe
- E) 1971 Sened-i İttifak; 1980 Islahat Fermanı
Doğru cevap: D
Çözüm: 12 Mart 1971 muhtıra, 12 Eylül 1980 askerî darbe olarak siyasal tarihte sınıflandırılır.
1997’deki 28 Şubat süreci hangi bağlamda ele alınır?
- A) Osmanlı ilk anayasasının ilanıyla
- B) 1950 seçimlerinde iktidarın değişmesiyle
- C) 1921 meclis hükümetinin ilk kuruluşuyla
- D) Cumhuriyet Senatosunun 1961’de açılmasıyla
- E) Millî Güvenlik Kurulu kararları ve asker–sivil ilişkilerindeki siyasal müdahale tartışmalarıyla
Doğru cevap: E
Çözüm: 28 Şubat 1997 süreci MGK kararları ve siyasal iktidara yönelik askerî vesayet tartışmalarıyla ilişkilidir.
27 Nisan 2007 bildirisi Türk siyasal hayatında hangi adlandırmayla anılır?
- A) E-muhtıra
- B) Tanzimat Fermanı
- C) Dörtlü Takrir
- D) Sened-i İttifak
- E) 1924 Teşkilât-ı Esasiye
Doğru cevap: A
Çözüm: 27 Nisan 2007 askerî internet açıklaması siyasi tarih anlatılarında e-muhtıra olarak adlandırılır.
Cumhurbaşkanının doğrudan halkoyuyla ilk kez seçilmesi ile Cumhurbaşkanlığı Hükûmet Sisteminin tümüyle uygulanması arasındaki tarih farkı hangisidir?
- A) 2007 doğrudan seçim; 2008 yeni sistem
- B) 2014 doğrudan seçim; 2018 yeni sistemin uygulanması
- C) 1923 doğrudan seçim; 1924 yeni sistem
- D) 1950 doğrudan seçim; 1961 yeni sistem
- E) 2018 doğrudan seçim; 2014 yeni sistem
Doğru cevap: B
Çözüm: Cumhurbaşkanı ilk kez 2014’te halk tarafından seçildi; 2017 değişikliklerinin hükûmet sistemi boyutu 2018’de uygulandı.
15 Temmuz 2016 olayı siyasal tarihte hangi kategoride değerlendirilir?
- A) Seçimle iktidar değişimi
- B) Yeni anayasayla iki meclisli düzene geçiş
- C) Başarısız askerî darbe girişimi
- D) Sened-i İttifak’ın ilanı
- E) II. Meşrutiyetin başlangıcı
Doğru cevap: C
Çözüm: 15 Temmuz 2016’da gerçekleştirilen darbe girişimi başarısız olmuş; demokratik kurumların korunması tartışmalarının odaklarından biri olmuştur.
2017 değişiklikleri sonucunda 2018’de geçilen sistemle ilgili doğru kurumsal çıkarım hangisidir?
- A) Cumhuriyet Senatosu yeniden kurulmuştur
- B) Padişah yürütmenin başına geçmiştir
- C) Anayasa Mahkemesinin bütün norm denetimi kaldırılmıştır
- D) Başbakanlık makamı kaldırılmış, yürütme Cumhurbaşkanı etrafında yeniden düzenlenmiştir
- E) TBMM kanun yapma yetkisini tümüyle kaybetmiştir
Doğru cevap: D
Çözüm: Cumhurbaşkanlığı Hükûmet Sistemi 2018’de yürürlüğe girerken Başbakanlık kaldırılmış; yasama yetkisi TBMM’de kalmıştır.
2017 anayasa değişikliği sonrasında Cumhurbaşkanlığı kararnameleri bakımından hangi yargısal denetim gündeme gelmiştir?
- A) Yalnız Meclis-i Mebusanın yürütme işlemlerini incelemesi
- B) Cumhuriyet Senatosunun kanun hükmünü iptal etmesi
- C) Belediye encümeninin anayasa değişikliği yapması
- D) Padişahın anayasaya uygunluk kararı vermesi
- E) Anayasa Mahkemesinin kararnamelerin anayasaya uygunluğunu denetlemesi
Doğru cevap: E
Çözüm: 2017 değişiklikleri Cumhurbaşkanlığı kararnamelerinin anayasal denetimini Anayasa Mahkemesinin yetkileri arasına almıştır.