Osmanlı siyasal tarihinde 1808 yılında merkezî otorite ile âyanlar arasında imzalanan belge hangisidir?
- A) Sened-i İttifak
- B) Tanzimat Fermanı
- C) Islahat Fermanı
- D) Kanun-ı Esasi
- E) Misak-ı Millî
Doğru cevap: A
Çözüm: Sened-i İttifak 1808 tarihlidir; Osmanlıdaki ilk yazılı anayasa değildir ve merkez–âyan ilişkisi bakımından önemlidir.
Gülhane Hatt-ı Hümâyunu adıyla da bilinen reform belgesi hangi yıl ilan edilmiştir?
- A) 1808
- B) 1839
- C) 1856
- D) 1876
- E) 1908
Doğru cevap: B
Çözüm: Tanzimat Fermanı, Gülhane Hatt-ı Hümâyunu olarak 1839 yılında ilan edilmiştir.
Osmanlı Devleti’nde 1856 tarihli reform belgesi hangisidir?
- A) Sened-i İttifak
- B) Tanzimat Fermanı
- C) Islahat Fermanı
- D) Kanun-ı Esasi
- E) Teşkilât-ı Esasiye Kanunu
Doğru cevap: C
Çözüm: Islahat Fermanı 1856 tarihlidir ve özellikle farklı dinî topluluklara ilişkin hak ve eşitlik tartışmalarıyla ilişkilendirilir.
Osmanlı Devleti’nin ilk yazılı anayasası hangisidir?
- A) 1839 Tanzimat Fermanı
- B) 1856 Islahat Fermanı
- C) 1808 Sened-i İttifak
- D) 1876 Kanun-ı Esasi
- E) 1921 Teşkilât-ı Esasiye Kanunu
Doğru cevap: D
Çözüm: Kanun-ı Esasi 23 Aralık 1876 tarihinde ilan edilmiş ve Osmanlı anayasal monarşisinin temelini oluşturmuştur.
Kanun-ı Esasi ile başlayan Osmanlı anayasal monarşi dönemi nasıl adlandırılır?
- A) Tanzimat Öncesi
- B) II. Meşrutiyet
- C) Cumhuriyet Dönemi
- D) Millî Şef Dönemi
- E) I. Meşrutiyet
Doğru cevap: E
Çözüm: 1876 Kanun-ı Esasi’nin ilanıyla I. Meşrutiyet başlamış; II. Meşrutiyet 1908’de gündeme gelmiştir.
1876 anayasal düzeninde Osmanlı parlamentosunun iki kanadı hangileridir?
- A) Meclis-i Mebusan ve Meclis-i Ayan
- B) TBMM ve Cumhuriyet Senatosu
- C) Danıştay ve Sayıştay
- D) İl genel meclisi ve belediye meclisi
- E) Temsil Heyeti ve Heyet-i Vükela
Doğru cevap: A
Çözüm: Meclis-i Umumi, Meclis-i Mebusan ve Meclis-i Ayan adlı iki kanattan oluşuyordu.
Osmanlı’da II. Meşrutiyet’in ilan edildiği yıl hangisidir?
- A) 1876
- B) 1908
- C) 1878
- D) 1909
- E) 1920
Doğru cevap: B
Çözüm: 1908’de Kanun-ı Esasi yeniden işler hâle getirilmiş ve II. Meşrutiyet dönemi başlamıştır.
1909 Kanun-ı Esasi değişikliklerinin öne çıkan siyasal yönü nedir?
- A) Saltanatı hukuken kaldırması
- B) Cumhuriyeti ilan etmesi
- C) Padişahın yetkilerini sınırlandırıp parlamenter denetimi güçlendirmesi
- D) Anayasa Mahkemesini kurması
- E) Çok partili seçimleri 1950’ye ertelemesi
Doğru cevap: C
Çözüm: 1909 anayasa değişiklikleriyle yürütmenin monarşik yetkileri önemli ölçüde sınırlandırılmıştır.
Türkiye Büyük Millet Meclisi hangi tarihte açılmıştır?
- A) 19 Mayıs 1919
- B) 20 Ocak 1921
- C) 1 Kasım 1922
- D) 23 Nisan 1920
- E) 29 Ekim 1923
Doğru cevap: D
Çözüm: TBMM 23 Nisan 1920’de açılarak Millî Mücadele döneminde ulusal egemenliğin merkezî kurumu olmuştur.
TBMM tarafından kabul edilen ilk anayasa hangi yıldadır?
- A) 1876
- B) 1908
- C) 1924
- D) 1961
- E) 1921
Doğru cevap: E
Çözüm: 20 Ocak 1921’de Teşkilât-ı Esasiye Kanunu kabul edilmiştir; bu Millî Mücadele döneminin anayasasıdır.
Osmanlı saltanatının kaldırıldığı tarih hangisidir?
- A) 1 Kasım 1922
- B) 23 Nisan 1920
- C) 20 Ocak 1921
- D) 29 Ekim 1923
- E) 3 Mart 1924
Doğru cevap: A
Çözüm: TBMM 1 Kasım 1922’de saltanatı kaldırmıştır; halifelik 3 Mart 1924’te kaldırılmıştır.
Türkiye’de Cumhuriyetin ilan edildiği tarih hangisidir?
- A) 23 Nisan 1920
- B) 29 Ekim 1923
- C) 1 Kasım 1922
- D) 20 Nisan 1924
- E) 5 Şubat 1937
Doğru cevap: B
Çözüm: Cumhuriyet 29 Ekim 1923’te 1921 Anayasası’nda yapılan değişiklikle ilan edilmiştir.
Halifeliğin kaldırıldığı tarih hangisidir?
- A) 1 Kasım 1922
- B) 29 Ekim 1923
- C) 3 Mart 1924
- D) 23 Nisan 1920
- E) 20 Nisan 1924
Doğru cevap: C
Çözüm: Halifelik 3 Mart 1924’te kaldırılmıştır; bu olay saltanatın kaldırılmasından daha sonradır.
Cumhuriyetin ilanından sonra kabul edilen kapsamlı anayasa hangi yıl yürürlüğe konulmuştur?
- A) 1920
- B) 1921
- C) 1930
- D) 1924
- E) 1961
Doğru cevap: D
Çözüm: 20 Nisan 1924’te kabul edilen Teşkilât-ı Esasiye Kanunu Cumhuriyet döneminin kapsamlı anayasasıdır.
Cumhuriyet dönemindeki ilk önemli muhalefet partisi olarak 1924’te kurulan parti hangisidir?
- A) Demokrat Parti
- B) Serbest Cumhuriyet Fırkası
- C) Adalet Partisi
- D) Millî Kalkınma Partisi
- E) Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası
Doğru cevap: E
Çözüm: Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası 1924’te kurulmuş, 1925’te kapatılmıştır.
Fethi Okyar öncülüğünde 1930’da kurulan muhalefet partisi hangisidir?
- A) Serbest Cumhuriyet Fırkası
- B) Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası
- C) Demokrat Parti
- D) Cumhuriyetçi Köylü Millet Partisi
- E) Hürriyet Partisi
Doğru cevap: A
Çözüm: Serbest Cumhuriyet Fırkası 1930’da Fethi Okyar öncülüğünde kurulmuştur.
7 Ocak 1946’da kurulan ve 1950 seçimlerinde iktidara gelen parti hangisidir?
- A) Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası
- B) Demokrat Parti
- C) Serbest Cumhuriyet Fırkası
- D) Adalet Partisi
- E) Türkiye İşçi Partisi
Doğru cevap: B
Çözüm: Demokrat Parti 1946’da kurulmuş ve 14 Mayıs 1950 seçimleri sonucunda iktidara gelmiştir.
Türkiye’de 1946 genel seçimleri hangi siyasi gelişmenin simgesidir?
- A) Cumhuriyetin ilk kez ilan edilmesinin
- B) Saltanatın kaldırılmasının
- C) Çok partili seçim dönemine geçişin
- D) 1961 Anayasası’nın yürürlüğe girmesinin
- E) Parlamentonun ilk kez açılmasının
Doğru cevap: C
Çözüm: 1946 seçimleri Cumhuriyetin çok partili seçim dönemine geçişindeki temel dönüm noktalarındandır.
14 Mayıs 1950 seçimlerinin Türk siyasal hayatındaki temel önemi nedir?
- A) İlk anayasanın ilan edilmesi
- B) Cumhuriyetin kurulması
- C) Anayasa Mahkemesinin açılması
- D) İktidarın seçim yoluyla el değiştirmesi
- E) TBMM’nin iki kanatlı hâle gelmesi
Doğru cevap: D
Çözüm: 1950 seçimlerinde Demokrat Parti’nin kazanmasıyla iktidar çok partili rekabet sonucu CHP’den DP’ye geçmiştir.
Anayasa Mahkemesinin kurulmasını öngören anayasa hangisidir?
- A) 1876 Kanun-ı Esasi
- B) 1921 Anayasası
- C) 1924 Anayasası
- D) 1909 anayasa değişiklikleri
- E) 1961 Anayasası
Doğru cevap: E
Çözüm: Anayasa Mahkemesi 1961 Anayasasıyla anayasal güvenceye kavuşmuş; 1962’de faaliyete başlamıştır.