Siyasal ideoloji kavramı aşağıdakilerden hangisini en iyi ifade eder?
- A) Siyasal ve toplumsal düzen hakkında tutarlı değer ve düşünceler bütünü
- B) Bir ülkenin yıllık bütçe gerçekleşme raporu
- C) Yalnız seçmen sayımında kullanılan teknik yöntem
- D) Sadece siyasi partilerin üye sayısı
- E) Devletin coğrafi sınırlarını belirleyen harita
Doğru cevap: A
Çözüm: Siyasal ideoloji, toplumun nasıl düzenlenmesi gerektiğine ilişkin değerleri, ilkeleri ve hedefleri birlikte yorumlayan fikir sistemidir.
Liberal düşüncenin temel vurgularından biri aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Siyasal iktidarın hiçbir şekilde sınırlandırılmaması
- B) Bireysel hakların ve özgürlüklerin güvenceye alınması
- C) Bütün toplumsal farklılıkların zorla ortadan kaldırılması
- D) Yönetimin yalnız kalıtsal soylularca yürütülmesi
- E) Hukuki güvencelerin yalnız yöneticilere tanınması
Doğru cevap: B
Çözüm: Liberalizm farklı yorumları bulunsa da bireysel özgürlükler, haklar ve iktidarın sınırlandırılması üzerinde önemle durur.
Muhafazakâr düşünce geleneğinde hangi unsur genellikle öne çıkar?
- A) Her geleneğin zorunlu olarak bir günde kaldırılması
- B) Toplumsal kurumların bütünüyle gereksiz sayılması
- C) Tarihsel süreklilik, gelenekler ve kademeli değişim
- D) Her değişimin mutlak biçimde yasaklanması
- E) Siyasetin yalnız seçmen anketlerinden ibaret görülmesi
Doğru cevap: C
Çözüm: Muhafazakârlık gelenek ve kurumların birikim değerini vurgular; değişimi bütünüyle reddetmesi gerekmez.
Sosyalist düşünce akımlarının ortak tartışma konularından biri hangisidir?
- A) Yalnız devlet bayraklarının biçimi
- B) Yalnız coğrafi iklim tipleri
- C) Sadece seçim sandıklarının tasarımı
- D) Üretim ilişkileri ile ekonomik ve toplumsal eşitsizlikler
- E) Yalnız diplomatik pasaport türleri
Doğru cevap: D
Çözüm: Sosyalizm farklı yorumlarıyla ekonomik güç, sınıf ilişkileri, üretim ve paylaşım biçimleri üzerinde yoğunlaşır.
Sosyal demokrasinin çağdaş demokratik siyaset içindeki ayırt edici eğilimlerinden biri nedir?
- A) Seçim kurumlarının tümünü kaldırmayı zorunlu görmek
- B) Sosyal hakları yalnız kalıtsal soylulara tanımak
- C) Bütün kamusal hizmetleri toplumdan bağımsız kılmak
- D) Siyasal katılımı yalnız askerî makamlarla sınırlandırmak
- E) Demokratik kurumlar içinde sosyal hakları ve yeniden dağıtımı güçlendirmek
Doğru cevap: E
Çözüm: Sosyal demokrasi parlamenter ve çoğulcu mekanizmalarla sosyal korumayı ve eşitsizliklerin azaltılmasını savunabilir.
Milliyetçilik ideolojisinin merkezinde çoğunlukla hangi düşünce yer alır?
- A) Milletin ortak aidiyeti ve siyasal topluluk olarak önemi
- B) Yalnız ticari şirketlerin kârlılığı
- C) Devletler arasında yalnız döviz kuru farkları
- D) Siyasal bağlılığın hiçbir ortak kimlikle ilişkisi olmaması
- E) Toplumun bütün kurumlarının sadece ekonomik maliyetlerle açıklanması
Doğru cevap: A
Çözüm: Milliyetçilikte millet ve kolektif aidiyet merkezi önemdedir; milliyetçiliğin yurttaşlıkçı ve etnik farklı türleri bulunabilir.
Feminist siyasal yaklaşımlar öncelikle hangi konuları tartışır?
- A) Yalnız dış ticaret açıkları
- B) Toplumsal cinsiyet ilişkileri, eşitlik ve iktidar
- C) Sadece siyasi sınır çizim teknikleri
- D) Meteorolojik hava tahminleri
- E) Sadece devletlerarası diplomatik protokol
Doğru cevap: B
Çözüm: Feminist yaklaşımlar toplumsal cinsiyetin siyaset ve güç ilişkileri üzerindeki etkilerine odaklanır.
Yeşil siyaset veya ekolojist yaklaşımın temel gündemi hangisidir?
- A) Yalnız seçim pusulalarının renkleri
- B) Sadece merkez bankası faiz oranı
- C) Ekolojik sürdürülebilirlik ve çevresel sorumluluk
- D) Her türlü doğal kaynağın sınırsız olduğu varsayımı
- E) Yalnız parlamentoların oturma düzeni
Doğru cevap: C
Çözüm: Ekolojist siyaset insan etkinliklerinin çevresel sonuçlarını ve sürdürülebilir yaşam koşullarını siyasal tartışmanın merkezine taşır.
Doğrudan demokrasi uygulamalarının ayırt edici özelliği nedir?
- A) Yalnız temsilcilerin bütün kararları yurttaşlardan bağımsız alması
- B) Karar yetkisinin kalıtsal bir hükümdarda toplanması
- C) Siyaset dışı kurumların hiçbir karar alamaması
- D) Yurttaşların bazı siyasal kararları doğrudan oylama ya da katılım yoluyla alması
- E) Seçimlerin tümünün yasaklanması
Doğru cevap: D
Çözüm: Doğrudan demokraside yurttaşlar belirli kararlara aracı temsilci olmaksızın katılır; referandum örneklerden biridir.
Temsili demokraside yurttaşlar siyasal karar alma sürecine temel olarak nasıl katılır?
- A) Yalnız kalıtsal yönetici atayarak
- B) Her idari işlemi bizzat imzalayarak
- C) Tüm mahkeme kararlarını bireysel olarak yazarak
- D) Yasama organını sürekli kapalı tutarak
- E) Seçtikleri temsilciler aracılığıyla
Doğru cevap: E
Çözüm: Temsili demokraside yurttaşlar karar yetkisini seçim yoluyla temsilcilere devreder; katılım yalnız seçimle sınırlanmayabilir.
Cumhuriyet kavramı en genel anlamıyla hangi özelliğe işaret eder?
- A) Devlet başkanlığı makamının kalıtsal monarşik hakka dayanmaması
- B) Her cumhuriyetin zorunlu olarak tam demokrasi olması
- C) Bütün cumhuriyetlerde aynı seçim sisteminin kullanılması
- D) Her cumhuriyetin yalnız tek partiyle yönetilmesi
- E) Cumhuriyette hiçbir yürütme organının bulunmaması
Doğru cevap: A
Çözüm: Cumhuriyet ve demokrasi farklı kavramlardır; cumhuriyet niteliği tek başına demokratik hak ve rekabeti garanti etmez.
Monarşi kavramını ayırt eden özellik aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Yönetimde mutlaka siyasi partilerin bulunmaması
- B) Devlet başkanlığının geleneksel olarak hanedan veya kalıtsal temelde belirlenmesi
- C) Her monarşide mutlaka sınırsız hükümdar yetkisi olması
- D) Her monarşinin bütün yurttaşlara oy hakkı vermemesi
- E) Yürütmenin hiçbir durumda parlamentoya karşı sorumlu olmaması
Doğru cevap: B
Çözüm: Monarşiler mutlak ya da anayasal olabilir; kalıtsal devlet başkanlığı demokratik kurumların varlığını tek başına dışlamaz.
Otoriter rejimlerin genel özelliklerinden biri hangisidir?
- A) Özgür seçim rekabetinin koşulsuz güvence altına alınması
- B) Yargı denetiminin her konuda tam bağımsız işlemesi
- C) Siyasal rekabetin ve yönetime karşı çıkma imkânlarının ciddi biçimde sınırlandırılması
- D) Muhalefetin her türlü koşulda sınırsız etkili olması
- E) Yönetimin her işlemde yurttaşlardan oybirliği alması
Doğru cevap: C
Çözüm: Otoriter rejimler siyasi çoğulculuğu ve iktidarın yarışma yoluyla el değiştirmesini büyük ölçüde kısıtlayabilir.
Totaliter rejim anlayışını otoriterlikten ayırt etmekte öne çıkan unsur nedir?
- A) İdarenin yalnız belediye hizmetlerine odaklanması
- B) Her türlü kamu propagandasının yasaklanması
- C) Bütün bireylerin siyasal örgütlenmeden tamamen bağımsız kalması
- D) Toplumsal hayatın çok geniş alanlarını resmî ideoloji doğrultusunda dönüştürme iddiası
- E) Yalnız seçim yönteminin teknik olarak değişmesi
Doğru cevap: D
Çözüm: Totaliter yönetimler siyasal iktidarı toplumun farklı alanlarına yayma, geniş kapsamlı ideolojik yönlendirme ve seferberlik eğilimi gösterir.
Çoğulcu demokrasinin temel ilkelerinden biri aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Bütün yurttaşların zorunlu olarak aynı görüşü benimsemesi
- B) Muhalefetin hukuk dışı kabul edilmesi
- C) Tüm sivil toplum kuruluşlarının tek bir örgütte birleştirilmesi
- D) Seçimlerin yalnız bir adayla yapılması
- E) Farklı siyasi görüşlerin örgütlenebilmesi ve meşru biçimde yarışabilmesi
Doğru cevap: E
Çözüm: Çoğulculuk farklı düşünce ve grupların temsil ve rekabet hakkını tanır.
Siyasi partilerin ayırt edici başlıca amacı nedir?
- A) Siyasal iktidarı seçimler ve temsil mekanizmaları üzerinden etkilemek veya üstlenmek
- B) Yalnızca belirli bir şirketin ürünlerini pazarlamak
- C) Sadece yargı organlarının kararlarını yazmak
- D) Devletin uluslararası tüzel kişiliğini otomatik sona erdirmek
- E) Kamu hizmeti sunan tüm memurları atamak
Doğru cevap: A
Çözüm: Siyasi partiler programlarıyla siyasal yönetime talip olur; çıkar gruplarından farklı olarak iktidar ve temsil hedefi baskındır.
Seçimlerde seçmenlerin oylarını kullanmalarına ilişkin en temel kavram hangisidir?
- A) Yalnız hukuki yaptırım
- B) Siyasal katılım
- C) Ekonomik amortisman
- D) Dış egemenlik
- E) Mülkiyet devri
Doğru cevap: B
Çözüm: Oy kullanmak, siyasal kararlara etki etmenin yaygın kurumsal katılım biçimidir.
Bir derneğin karar alıcılara dilekçe vermesi hangi siyasal faaliyete örnektir?
- A) Egemenliğin devri
- B) Parlamentonun feshi
- C) Siyasal katılım
- D) Devletin sona ermesi
- E) Seçim sonuçlarının kesinleşmesi
Doğru cevap: C
Çözüm: Yönetsel veya siyasal kararı etkilemeye dönük dilekçe ve kampanyalar seçim dışı katılım biçimleridir.
Hukuk devleti ilkesinin siyasal iktidara getirdiği temel sınır nedir?
- A) Yürütmenin yazılı kurallardan tamamen bağımsız hareket etmesi
- B) Kamu makamlarının hiçbir kararının incelenememesi
- C) Yönetim yetkisinin yalnız kişisel tercihle tanınması
- D) Kamu gücünün hukuk kurallarıyla bağlı olması ve denetlenebilmesi
- E) Temel hakların yalnız yöneticilere ait olması
Doğru cevap: D
Çözüm: Hukuk devletinde devletin tüm organlarının işlemleri hukukla sınırlanır ve etkili denetim güvenceleri öngörülür.
Siyasi bir tercihi seçmenin belirli bir temsilciye yetki vererek iletmesine hangi kavram daha yakındır?
- A) Merkezî bütçe
- B) İdari vesayet
- C) Coğrafi temsilî ölçek
- D) Devlet borçlanması
- E) Siyasal temsil
Doğru cevap: E
Çözüm: Siyasal temsil, belirli kişilerin yurttaşlar adına karar süreçlerine katılmasını ifade eder.