Yönetimin farklı kişilerin çabalarını ortak amaçlara yöneltme niteliği en çok hangi kavramla açıklanır?
- A) Koordinasyon
- B) İzolasyon
- C) Tekelleşme
- D) Rastlantısallık
- E) Anomi
Doğru cevap: A
Çözüm: Koordinasyon, örgütteki faaliyetlerin ortak amaç doğrultusunda uyumlaştırılmasıdır.
En az kaynakla belirli bir çıktıyı elde etmeyi vurgulayan yönetim ölçütü hangisidir?
- A) Meşruiyet
- B) Verimlilik
- C) Temsiliyet
- D) Katılım
- E) Hukukilik
Doğru cevap: B
Çözüm: Verimlilik, kullanılan kaynaklarla elde edilen çıktı arasındaki ilişkiyi ifade eder.
Bir örgütün belirlediği hedeflere ulaşma derecesini gösteren kavram hangisidir?
- A) Hiyerarşi
- B) Yetki devri
- C) Etkililik
- D) Merkezîleşme
- E) Biçimselleşme
Doğru cevap: C
Çözüm: Etkililik, belirlenen amaçlara ne ölçüde ulaşıldığıyla ilgilidir.
Bilimsel yönetim yaklaşımı denildiğinde öncelikle hangi düşünür akla gelir?
- A) Max Weber
- B) Elton Mayo
- C) Abraham Maslow
- D) Frederick W. Taylor
- E) Herbert Simon
Doğru cevap: D
Çözüm: Taylor, iş süreçlerinin bilimsel yöntemlerle incelenmesini savunan bilimsel yönetim yaklaşımının öncüsüdür.
Taylor’ın bilimsel yönetim anlayışında işin yapılma biçimini geliştirmede hangi araç önem taşır?
- A) Kararların kurasız alınması
- B) Görev tanımlarının tümüyle kaldırılması
- C) Her görevin rastgele dağıtılması
- D) Yalnız kişisel geleneklere dayanılması
- E) İşin sistemli biçimde ölçülmesi ve standartlaştırılması
Doğru cevap: E
Çözüm: Bilimsel yönetim, işin analizi, standart yöntemler ve uygun işçi seçimiyle verimlilik sağlamayı amaçlar.
Hareket etütleriyle üretim süreçlerindeki gereksiz hareketleri azaltmaya çalışan isimler kimlerdir?
- A) Frank ve Lillian Gilbreth
- B) Karl Marx ve Friedrich Engels
- C) Elton Mayo ve Abraham Maslow
- D) Max Weber ve Woodrow Wilson
- E) Chester Barnard ve Herbert Simon
Doğru cevap: A
Çözüm: Gilbreth çifti, hareketlerin incelenmesi ve iş süreçlerinin sadeleştirilmesi çalışmalarıyla tanınır.
Yönetim süreci yaklaşımının önde gelen kuramcısı kimdir?
- A) Douglas McGregor
- B) Henri Fayol
- C) Peter Senge
- D) Frederick Herzberg
- E) Chris Argyris
Doğru cevap: B
Çözüm: Fayol yönetim faaliyetlerini planlama, örgütleme, kumanda etme, koordinasyon ve kontrol gibi işlevler üzerinden ele almıştır.
Fayol’un yönetim ilkelerinden “komuta birliği” neyi ifade eder?
- A) Bütün departmanların farklı hedef izlemesini
- B) Tüm çalışanların aynı unvana sahip olmasını
- C) Çalışanın esas olarak tek bir amirden emir almasını
- D) Kontrol işlevinin ortadan kaldırılmasını
- E) Bütçenin personelden gizlenmesini
Doğru cevap: C
Çözüm: Komuta birliği, bir çalışanın birden fazla amirden çelişen emirler almasını önlemeye yöneliktir.
Bürokrasiyi ideal tip olarak inceleyen sosyolog kimdir?
- A) Henri Fayol
- B) Frederick Taylor
- C) Elton Mayo
- D) Max Weber
- E) Douglas McGregor
Doğru cevap: D
Çözüm: Weber, yasal-ussal otoriteye dayanan bürokratik örgütlenmenin ideal tipini çözümlemiştir.
Weber’in yasal-ussal otorite anlayışında meşruiyetin temel kaynağı nedir?
- A) Liderin kalıtsal soyu
- B) Yöneticinin kişisel büyüsü
- C) Rastlantısal grup yakınlığı
- D) Yalnız fiziksel güç
- E) Genel ve önceden konulmuş kurallara uygun yetki
Doğru cevap: E
Çözüm: Yasal-ussal otorite kişiye değil, hukuk düzenince tanımlanmış makama ve kurallara dayanır.
Hawthorne araştırmaları hangi yönetim yaklaşımının gelişmesinde etkili olmuştur?
- A) İnsan ilişkileri yaklaşımı
- B) Yalnız bilimsel yönetim
- C) Yalnız klasik iktisat
- D) Anayasal yargı kuramı
- E) Jeopolitik yaklaşım
Doğru cevap: A
Çözüm: Hawthorne araştırmaları, işyerindeki sosyal ilişkilerin ve grup dinamiklerinin incelenmesine ilgiyi artırmıştır.
Hawthorne araştırmalarıyla sıkça ilişkilendirilen araştırmacı kimdir?
- A) Frederick Taylor
- B) Elton Mayo
- C) Henry Gantt
- D) Max Weber
- E) Henri Fayol
Doğru cevap: B
Çözüm: Elton Mayo, insan ilişkileri okulunun gelişmesiyle bağlantılı Hawthorne araştırmalarının öne çıkan isimlerindendir.
Resmî örgüt şemasında yer almadan çalışanlar arasında oluşan ilişki ağına ne denir?
- A) Emir-komuta zinciri
- B) Yasal yetki devri
- C) İnformel örgüt
- D) Normlar hiyerarşisi
- E) Mali denetim
Doğru cevap: C
Çözüm: İnformel örgüt, biçimsel yapıdan bağımsız gelişen sosyal ve grup ilişkilerini anlatır.
Maslow’un ihtiyaçlar hiyerarşisinde temel fizyolojik ihtiyaçlara örnek hangisidir?
- A) Saygınlık kazanma
- B) Kendini gerçekleştirme
- C) Toplumsal statü
- D) Beslenme ve uyku
- E) Özsaygı
Doğru cevap: D
Çözüm: Beslenme ve uyku, Maslow modelindeki fizyolojik ihtiyaçlar arasında sayılır.
Herzberg’in çift faktör kuramında ücret ve fiziksel çalışma koşulları hangi gruptadır?
- A) Yalnız başarı güdüleri
- B) Yalnız kendini gerçekleştirme unsurları
- C) Yalnız sembolik ödüller
- D) Yalnız işin içeriğiyle ilgili motivatörler
- E) Hijyen faktörleri
Doğru cevap: E
Çözüm: Herzberg, ücret ve çalışma koşulları gibi bağlamsal etmenleri hijyen faktörleri arasında ele alır.
McGregor’un X ve Y kuramları öncelikle neyi karşılaştırır?
- A) Yöneticilerin çalışanların doğasına ilişkin varsayımlarını
- B) Sadece finansal bütçe türlerini
- C) Seçim sistemlerini
- D) Anayasal denetim yollarını
- E) Dış ticaret rejimlerini
Doğru cevap: A
Çözüm: X ve Y kuramları, çalışanların çalışma isteği, sorumluluk ve özdenetimine ilişkin farklı yönetici varsayımlarını karşılaştırır.
Bir örgütün çevresiyle kaynak, bilgi ve çıktı alışverişi içinde olması hangi modelin özelliğidir?
- A) Tam yalıtılmış örgüt modeli
- B) Açık sistem yaklaşımı
- C) Yalnız hiyerarşik emir yöntemi
- D) Geleneksel otorite tipi
- E) Kapalı seçim sistemi
Doğru cevap: B
Çözüm: Açık sistem, örgütün çevresinden girdiler alıp çıktı üretmesi ve çevreden geri bildirim almasıyla tanınır.
Her durumda geçerli tek bir en iyi örgüt yapısı olmadığını savunan yaklaşım hangisidir?
- A) Mutlak standartlaşma anlayışı
- B) Her işi tek kalıba sokma ilkesi
- C) Durumsallık yaklaşımı
- D) Salt geleneksel otorite
- E) Tamamen kapalı sistem anlayışı
Doğru cevap: C
Çözüm: Durumsallık yaklaşımı, uygun örgüt yapısının çevre, teknoloji, ölçek ve görev gibi koşullara bağlı olduğunu savunur.
Bir işin gerçekleşmesini önceden belirlenen ölçütlerle karşılaştırıp sapmaları değerlendirme hangi yönetim işlevidir?
- A) Planlamanın kaldırılması
- B) Yetkisizleşme
- C) Sosyal yabancılaşma
- D) Kontrol (denetim)
- E) Örgütsel çözülme
Doğru cevap: D
Çözüm: Kontrol, gerçekleşen sonuçları standart ve hedeflerle karşılaştırarak düzeltici önlemlere dayanak oluşturur.
Gulick’in POSDCORB formülündeki “B” hangi yönetim işlevini gösterir?
- A) Biçimsizleştirme
- B) Bürokratikleşmeyi kaldırma
- C) Barış görüşmesi
- D) Başkanlık seçimi
- E) Bütçeleme
Doğru cevap: E
Çözüm: POSDCORB, Planning, Organizing, Staffing, Directing, Coordinating, Reporting ve Budgeting işlevlerini sıralar.