Belediyelerin bütçeleri, 5018'in genel bütçe türleri ayrımında hangi kapsamda yer alır?
- A) Düzenleyici ve denetleyici kurum bütçesi
- B) Kamu iktisadi teşebbüsü bütçesi
- C) Merkezî yönetim genel bütçesi
- D) Merkezî yönetim özel bütçesi
- E) Mahallî idare bütçeleri
Doğru cevap: E
Çözüm: Belediye, mahallî idareler kapsamındaki bütçeler arasında yer alır.
Devlet tüzel kişiliğine dahil ve 5018'in (I) sayılı cetvelindeki idarelerin bütçesi hangi türdür?
- A) Özel bütçe
- B) Genel bütçe
- C) Mahallî idare bütçesi
- D) Düzenleyici-denetleyici bütçe
- E) Sosyal güvenlik kurumu bütçesi
Doğru cevap: B
Çözüm: Genel bütçe, (I) cetveline dahil devlet tüzel kişiliği idarelerinin bütçesidir.
5018'in (II) sayılı cetvelindeki idarelerin bütçesi hangi kategoriye girer?
- A) Sosyal güvenlik bütçesi
- B) Genel bütçe
- C) Özel sektör şirket bütçesi
- D) Mahallî idare bütçesi
- E) Özel bütçe
Doğru cevap: E
Çözüm: Özel bütçe, 5018'in (II) cetvelindeki kamu idarelerine ait bütçedir.
Bütçede gelir ve giderlerin birbirinden mahsup edilmeden brüt gösterilmesi hangi ilkedir?
- A) Vergi yansıması
- B) Adem-i tahsis
- C) Mali sürüklenme
- D) Gayrisafilik
- E) Tarafsızlık
Doğru cevap: D
Çözüm: Gayrisafilik ilkesi gelir ve giderin ayrı ayrı brüt yazılmasını öngörür.
Kural olarak belirli bir gelirin otomatik olarak tek bir gider kalemine ayrılmaması hangi bütçe ilkesidir?
- A) Adem-i tahsis
- B) Gayrisafilik
- C) Özel karşılıklılık
- D) Artırımcı bütçeleme
- E) Bütçe açığı
Doğru cevap: A
Çözüm: Adem-i tahsis, belli gelirin belli gidere ayrılmaması kuralını anlatır; istisnaları kanunla düzenlenebilir.
Bütçeyle verilen harcama yetkisinin belirli mali yıl için düzenlenmesi hangi ilkeyle ilişkilidir?
- A) Yıllık olma
- B) Verginin yansıması
- C) Mali sürüklenme
- D) Faiz dışı denge
- E) Sermaye transferi
Doğru cevap: A
Çözüm: Yıllık bütçe ilkesi genel olarak bütçe yetkisinin ilgili mali yıl için verilmesidir.
Bütçenin dönem başlamadan önce yetkili organ tarafından kabul edilmesi gereği hangi kavramla açıklanır?
- A) Geçici finansman
- B) Kurum kazancı
- C) Vergi muafiyeti
- D) Ön izin
- E) Mali çarpan
Doğru cevap: D
Çözüm: Ön izin, harcama yetkisinin bütçe kabulü yoluyla önceden verilmesidir.
Bir belediyenin bütçesini merkezî yönetim bütçesi olarak kaydeden kişiye hangi düzeltme yapılmalıdır?
- A) Belediye bütçesi yalnız özel sektör finansmanıdır
- B) Belediye bütçesi genel yönetimden de bütünüyle bağımsızdır
- C) Belediye bütçesi (III) düzenleyici kurum bütçesidir
- D) Mahallî idare bütçesi, genel yönetime dahil olmakla birlikte merkezî yönetim bütçesi dışında yer alır
- E) Belediye bütçesi (I) genel bütçe cetvelinin zorunlu unsurudur
Doğru cevap: D
Çözüm: Mahallî idareler genel yönetim kapsamındadır; merkezî yönetimin (I)–(III) cetvelinde yer almaz.
5018'in (II) cetvelindeki bir üniversitenin bütçesini hangi kapsamda sınıflandırmak gerekir?
- A) Mahallî idare bütçesi
- B) Kamu iktisadi teşebbüsü bütçesi
- C) Merkezî yönetim genel bütçesi
- D) Sosyal güvenlik kurumu bütçesi
- E) Merkezî yönetim kapsamındaki özel bütçe
Doğru cevap: E
Çözüm: (II) cetvelde yer alan kurum bütçeleri merkezî yönetim kapsamındaki özel bütçe türündedir.
Eğitim, sağlık veya savunma hizmeti gibi kamusal hizmet amacına göre yapılan bütçe gideri ayrımı hangi türdür?
- A) Yalnız coğrafi sınıflandırma
- B) Kurumsal sınıflandırma
- C) Fonksiyonel sınıflandırma
- D) Ekonomik sınıflandırma
- E) Finansman tipi sınıflandırma
Doğru cevap: C
Çözüm: Fonksiyonel sınıflandırma giderlerin hangi kamu hizmeti fonksiyonuna ait olduğunu gösterir.
Bir ödeneğin hangi bakanlık tarafından kullanılacağını belirleyen analitik bütçe boyutu hangisidir?
- A) Ekonomik sınıflandırma
- B) Fonksiyonel sınıflandırma
- C) Bütçe açığı
- D) Kurumsal sınıflandırma
- E) Gelir esnekliği
Doğru cevap: D
Çözüm: Kurumsal sınıflandırma kaynağı kullanan idareyi, yani kimin harcadığını gösterir.
Faiz ödemelerinin personele yapılan ücret ödemelerinden ayrıştırılması hangi bütçe sınıflandırmasının işidir?
- A) Yalnız faaliyet sonuç göstergesi
- B) Yalnız fonksiyonel sınıflandırma
- C) Yalnız kurumsal sınıflandırma
- D) Sosyal güvenlik bütçesi türü
- E) Ekonomik sınıflandırma
Doğru cevap: E
Çözüm: Faiz, personel ve mal/hizmet giderleri farklı ekonomik harcama türleridir.
Bir harcamanın 'okuryazarlığı artırma programı' altında alt program ve faaliyetlere ayrılması hangi sistemle ilişkilidir?
- A) Program bütçe
- B) Gayrisafilik
- C) Sadece faiz dışı denge
- D) Özel bütçe türü
- E) Yalnız klasik bütçe
Doğru cevap: A
Çözüm: Program bütçe politika hedeflerinin program, alt program ve faaliyetlere bağlanmasını öngörür.
Planlanan gelir 500, planlanan gider 600; gerçekleşen gelir 450, gerçekleşen gider 570 birimdir. Gerçekleşen bütçe açığı, planlanan açıktan kaç birim fazladır?
- A) 30 birim
- B) 20 birim
- C) 10 birim
- D) 50 birim
- E) 70 birim
Doğru cevap: B
Çözüm: Planlanan açık 600−500=100; gerçekleşen açık 570−450=120; fark 20 birimdir.
Çifte sayımı önleyen basit örnekte merkezî yönetim 1.200, sosyal güvenlik 200 ve mahallî idareler 200 birimlik bütçe büyüklüğüne sahiptir. Mahallî idarelerin genel yönetim toplamındaki payı kaçtır?
- A) %12,5
- B) %15
- C) %25
- D) %20
- E) %10
Doğru cevap: A
Çözüm: Genel yönetim toplamı 1.200+200+200=1.600; mahallî idare payı 200/1.600=%12,5'tir.
Bütçe kanunu ve geçici bütçe kanunu çıkarılamamıştır. Önceki yıl bütçesi 900 birim ve varsayımsal yeniden değerleme oranı %10 ise Anayasa 161'de öngörülen kuralın basit örneğinde uygulanacak tutar nedir?
- A) 900 birim
- B) 1.000 birim
- C) 950 birim
- D) 1.090 birim
- E) 990 birim
Doğru cevap: E
Çözüm: Önceki yıl bütçesinin yeniden değerleme oranıyla artırılması örneğinde 900×1,10=990 birim elde edilir.
Bir idare 'eğitim hizmeti için belirli bakanlığın öğretmen maaşları' harcamasını kodlayacaktır. Sırasıyla hizmet amacı, harcayan idare ve gider niteliği hangi boyutlara karşılık gelir?
- A) Ekonomik – fonksiyonel – kurumsal
- B) Ekonomik – sosyal güvenlik – genel bütçe
- C) Program – finansman tipi – sosyal güvenlik
- D) Fonksiyonel – kurumsal – ekonomik
- E) Kurumsal – ekonomik – fonksiyonel
Doğru cevap: D
Çözüm: Eğitim hizmeti fonksiyon, bakanlık kurum, maaş ise ekonomik gider niteliğidir.
A projesi 400 birim kaynakla 100 hizmet birimi, B projesi 480 birim kaynakla 160 hizmet birimi üretiyor. Diğer kalite ve sonuçlar eşitse birim çıktı maliyeti bakımından hangisi daha verimlidir?
- A) A projesi; birim maliyeti 2, B'nin 3 birimdir
- B) B projesi; birim maliyeti 3, A'nın 4 birimdir
- C) İki projenin birim maliyeti de 4'tür
- D) B projesi; birim maliyeti 4, A'nın 3 birimdir
- E) A projesi; birim maliyeti 3, B'nin 4 birimdir
Doğru cevap: B
Çözüm: A birim maliyeti 400/100=4; B birim maliyeti 480/160=3. Aynı kalite ve sonuç varsayımıyla B daha verimlidir.
Bir sağlık programında 'yapılan aşı sayısı' ile 'hastalık görülme oranındaki azalma' hangi performans boyutlarını sırasıyla gösterir?
- A) Çıktı ve sonuç
- B) Bütçe açığı ve bütçe fazlası
- C) İç denetim ve kesin hesap
- D) Sonuç ve girdi
- E) Girdi ve girdi
Doğru cevap: A
Çözüm: Uygulanan aşı sayısı doğrudan hizmet çıktısı; hastalık oranındaki değişim daha geniş sonuç/etki ölçüsüdür.
Bir programın iki alternatifi vardır: A'nın beklenen toplam yararı 180, maliyeti 120; B'nin beklenen toplam yararı 150, maliyeti 80 birim. Diğer varsayımlar eşitse en yüksek net faydayı sağlayan alternatif hangisidir?
- A) İkisi eşittir, her ikisinin net faydası 50'dir
- B) B; net faydası 30 birimdir
- C) B; net faydası 70 birimdir
- D) A; net faydası 60 birimdir ve B'den yüksektir
- E) A; net faydası 80 birimdir
Doğru cevap: C
Çözüm: A net fayda 180−120=60, B net fayda 150−80=70; B daha yüksek net faydaya sahiptir.