Kamu gelir ve gider bilgilerinin anlaşılır biçimde açıklanması hangi kamu mali yönetimi ilkesini güçlendirir?
- A) Vergiden kaçınma
- B) Bütçe açığının zorunlu sıfırlanması
- C) Mali saydamlık
- D) Sermaye amortismanı
- E) Borç servisi
Doğru cevap: C
Çözüm: Mali saydamlık mali işlemlerin anlaşılır ve erişilebilir biçimde sunulmasını ifade eder.
Personel, mal ve hizmet gibi girdi ve harcama kalemlerini denetlemeye öncelik veren bütçe sistemi hangisidir?
- A) Klasik bütçe
- B) Sıfır tabanlı bütçe
- C) PPBS
- D) Program bütçe
- E) Performans bütçe
Doğru cevap: A
Çözüm: Klasik bütçe yaklaşımı özellikle ödenek ve harcama girdilerine odaklanır.
Harcama kaynaklarını çıktı, sonuç ve ölçülebilir göstergelerle ilişkilendirmeyi amaçlayan bütçeleme yaklaşımı hangisidir?
- A) Yalnız geçici bütçe
- B) Artırımcı bütçe
- C) Gayrisafi bütçe
- D) Yalnız klasik bütçe
- E) Performans bütçe
Doğru cevap: E
Çözüm: Performans bütçelemede başarı hedefleri ve çıktı/sonuç ölçümleri önemlidir.
Bütçe kaynaklarını program, alt program ve faaliyet çerçevesinde politika amaçlarına göre düzenleyen sistem hangisidir?
- A) Yalnız genel bütçe
- B) Yalnız nakit bütçesi
- C) Yalnız klasik bütçe
- D) Program bütçe
- E) Sadece artırımcı bütçe
Doğru cevap: D
Çözüm: Program bütçe, kaynakları politika amaçlarına bağlı program, alt program ve faaliyetler üzerinden düzenler.
Her harcama kaleminin önceki yıl tahsisine otomatik dayanılmadan yeniden gerekçelendirilmesi hangi yaklaşımın özelliğidir?
- A) Gayrisafi gösterim
- B) Sıfır tabanlı bütçeleme
- C) Fonksiyonel sınıflandırma
- D) Artırımcı bütçeleme
- E) Özel bütçe
Doğru cevap: B
Çözüm: Sıfır tabanlı bütçeleme, harcamaları başlangıçta sıfır varsayıp yeniden gerekçelendirmeye odaklanır.
Bütçe giderlerinin personel, faiz, mal ve hizmet alımı gibi iktisadi türlerine göre ayrılması hangi sınıflandırmadır?
- A) Fonksiyonel sınıflandırma
- B) Sadece coğrafi sınıflandırma
- C) Program hedefi sınıflandırması
- D) Kurumsal sınıflandırma
- E) Ekonomik sınıflandırma
Doğru cevap: E
Çözüm: Ekonomik sınıflandırma harcamanın iktisadi niteliğine bakar; hizmet amacı fonksiyonel boyuttur.
Alternatif projelerin amaçları, maliyetleri ve yararları karşılaştırılarak bütçe tercihi yapılması hangi yaklaşımın ayırt edici özelliğidir?
- A) Yalnız bir önceki yılı baz alan artırımcı yaklaşım
- B) Gayrisafilik ilkesi
- C) Planlama–Programlama–Bütçeleme Sistemi (PPBS)
- D) Tahsilat muhasebesi
- E) Sadece kesin hesap süreci
Doğru cevap: C
Çözüm: PPBS uzun dönemli hedeflerle faaliyet alternatiflerinin değerlendirilmesini ilişkilendirir.
Bir kurum, yeni dönem ödeneklerini önceki yıl tutarlarına belirli yüzdeler ekleyerek hazırlıyor. Bu hangi bütçeleme yaklaşımıdır?
- A) Artırımcı bütçeleme
- B) Vergi esaslı bütçe
- C) Sıfır tabanlı bütçeleme
- D) Kamu kesin hesabı
- E) Yalnız PPBS
Doğru cevap: A
Çözüm: Artırımcı bütçede önceki yıl tahsisi yeni yılın başlangıç noktasıdır.
Bütçede 500 birim ödenek planlanmış ve 450 birim harcanmıştır. Basit harcama gerçekleşme oranı nedir?
- A) %95
- B) %90
- C) %110
- D) %100
- E) %80
Doğru cevap: B
Çözüm: Gerçekleşme oranı 450/500×100=%90'dır.
Bir ödeneğin başlangıç tahmini 1.000 birim, gerçekleşen tutarı 1.100 birimse planlanan tutara göre gerçekleşme oranı kaçtır?
- A) %110
- B) %90
- C) %10
- D) %120
- E) %100
Doğru cevap: A
Çözüm: 1.100/1.000×100=%110'dur; bunun hukuka uygunluğu ödenek düzenlemeleriyle ayrıca değerlendirilir.
GSYH 6.000 ve bütçe açığı 150 birimse bütçe açığının GSYH'ye oranı kaçtır?
- A) %4
- B) %1,5
- C) %2,5
- D) %2
- E) %3
Doğru cevap: C
Çözüm: 150/6.000×100=%2,5'tir.
Bir idarenin yatırım amaçlı mali kaynağı başka bir kuruma karşılıksız aktarması, yatırım varlığını kendi adına satın almasından hangi kavramla ayrılır?
- A) Kamu borç anaparası
- B) Faiz gideri
- C) Sermaye transferi
- D) Doğrudan personel gideri
- E) Tüketim vergisi tahsili
Doğru cevap: C
Çözüm: Başka kuruma sermaye niteliğinde karşılıksız kaynak aktarımı sermaye transferi; idarenin kendi yatırım alımı sermaye gideridir.
Devlet tahvili ihracından elde edilen tutarı bütçe geliri olarak gösterip açığı azaltmak isteyen biri hangi temel ayrımı ihlal eder?
- A) Yıllık ve aylık enflasyon ayrımını
- B) Bütçe geliri ile açığın finansmanı ayrımını
- C) Çıktı ve sonuç göstergesi ayrımını
- D) Gayrisafi ve net maaş ayrımını
- E) Fonksiyonel ve kurumsal hizmet ayrımını
Doğru cevap: B
Çözüm: Devlet tahviliyle borçlanma açığın finansmanıdır; olağan bütçe gelirlerine doğrudan eklenmez.
İlgili idare için 100 birim harcama ödeneği bulunurken 120 birim harcama yapılmak isteniyor; henüz ek ödenek veya kanuni yetki mevcut değildir. Nasıl değerlendirilmelidir?
- A) Harcama 120 yapılınca ödenek kendiliğinden 120'ye çıkar
- B) Ödenek sadece geçmiş işlemleri göstereceği için sınırsız harcama yapılabilir
- C) Bütçe kanunu yalnız gelirleri sınırlar, giderleri değil
- D) Açık bütçe verilmesi bütün ödenek sınırlarını kaldırır
- E) Bütçe ödeneği tek başına 120 birimlik harcamaya yetki vermez
Doğru cevap: E
Çözüm: Ödenek belirli amaç ve tutarda harcama yetkisidir; ilave harcama kanuni ödenek/yetki süreçlerine tabidir.
Bir idarenin kendi hizmet binasını inşa etmesi ile başka kamu idaresine o idarenin binasını inşa etmesi için karşılıksız kaynak aktarması arasında ekonomik sınıflandırma bakımından hangi ayrım olabilir?
- A) İkisi de yalnız malî denetim geliridir
- B) İkisi de zorunlu olarak yalnız faiz gideridir
- C) İlki sermaye gideri, ikincisi sermaye transferi
- D) İlki cari transfer, ikincisi personel gideri
- E) İlki faiz gideri, ikincisi vergi tahsili
Doğru cevap: C
Çözüm: İdarenin kendi varlığına yatırım gideriyle başka idareye yatırım amaçlı aktarım farklı ekonomik sınıflardır.
Genel yönetim mali istatistiklerinde merkezî yönetimin mahallî idareye yaptığı 100 birimlik transfer, konsolide toplamda neden karşılıklı olarak elimine edilebilir?
- A) Mahallî idarenin varlığı genel yönetimden kaldırılsın diye
- B) Merkezî yönetimde bütün vergi gelirleri sıfırlansın diye
- C) Transfer hukuk dışı olduğundan bütün bütçeler silinsin diye
- D) Aynı genel yönetim içindeki aktarmayı iki kez saymamak için
- E) Ödenek ve gider kavramları her zaman aynı olduğundan
Doğru cevap: D
Çözüm: Aynı kapsamdaki kurumlar arası karşılıklı transferin konsolidasyonda elimine edilmesi toplamı çift saymayı önler.
A yılının GSYH'si 10.000, bütçe açığı 200; B yılının GSYH'si 12.000, bütçe açığı 300 birimdir. Bütçe açığı/GSYH oranı bakımından hangi sonuç doğrudur?
- A) A'da %2, B'de %2; oran sabittir
- B) A'da %20, B'de %25; oran artmıştır
- C) A'da %2, B'de %2,5; oran B'de artmıştır
- D) A'da %5, B'de %4; oran düşmüştür
- E) A'da %2,5, B'de %2; oran düşmüştür
Doğru cevap: C
Çözüm: A'da 200/10.000=%2, B'de 300/12.000=%2,5'tir; nominal GSYH de artsa oran yükselmiştir.
Bir idarenin stratejik planında üç yıllık hedeflerin ve gelecek iki yıl için bütçe tahminlerinin bulunması, yıllık bütçe yetkisi hakkında hangisini gösterir?
- A) Çok yıllı tahminler, ilgili mali yıl için verilen yıllık bütçe yetkisini ortadan kaldırmaz
- B) Plan hedefi yazmak Sayıştay denetimini kaldırır
- C) Yıllık bütçe yasaklanmıştır; yalnız üç yıllık harcama yetkisi vardır
- D) Üç yıllık plan gelir ve giderlerin kayda alınmamasını sağlar
- E) Çok yıllı tahminler bütçe kanunundan üstün ve değişmezdir
Doğru cevap: A
Çözüm: Orta vadeli plan ve tahminler bütçe hazırlığına yön verir; yıllık ödenek yetkisi ayrı hukuki mekanizmadır.
Cumhurbaşkanının bütçe teklifini mali yılbaşından tam 75 gün önce verdiği ve Bütçe Komisyonunun 55. günün sonunda metni kabul ettiği varsayılıyor. Mali yılbaşına kaç gün kalmıştır?
- A) 20 gün
- B) 30 gün
- C) 10 gün
- D) 55 gün
- E) 15 gün
Doğru cevap: A
Çözüm: Tam 75 gün kala teklif verilmiş ve komisyon 55 gün kullanmışsa kalan süre 75−55=20 gündür.
Bir yılda bütçe geliri 1.200, bütçe gideri 1.450, faiz giderleri 350 birimdir. Açık finansmanı için 200 birim tahvil çıkarılmıştır. Bütçe dengesi, faiz dışı denge ve finansman ihtiyacının tahvilden sonra kalan kısmı sırasıyla nedir?
- A) −50; +300; 0 birim
- B) −450; +100; 250 birim
- C) −250; +100; 50 birim
- D) +100; +350; 50 birim
- E) −250; −100; 50 birim
Doğru cevap: C
Çözüm: Denge 1.200−1.450=−250; faiz dışı denge −250+350=+100; 250 açığın 200'ü tahville karşılanırsa 50 birim finansman ihtiyacı kalır.