Belli bir mali dönemin gelir-gider tahminlerini ve harcama yetkisini gösteren hukuki-mali belge hangisidir?
- A) Banka mevduat sözleşmesi
- B) Özel sektör hisse senedi
- C) Kamu bütçesi
- D) Yalnızca kesinleşmiş vergi cezası
- E) Yalnızca ödeme makbuzu
Doğru cevap: C
Çözüm: Bütçe gelir ve gider tahminlerini, yetkileri ve uygulama esaslarını kapsayan kamu mali yönetimi belgesidir.
Türkiye'de kamu mali yönetimi, bütçe türleri ve bütçe ilkelerinin temel yasal çerçevesini hangi kanun düzenler?
- A) 193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu
- B) 5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanunu
- C) 213 sayılı Vergi Usul Kanunu
- D) 4760 sayılı Özel Tüketim Vergisi Kanunu
- E) 3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanunu
Doğru cevap: B
Çözüm: 5018 sayılı Kanun genel yönetim kapsamı, bütçe türleri ve mali yönetim-kontrol yapısıyla ilgilidir.
Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'nda merkezî yönetim bütçesi ve kesin hesapla ilgili ana madde hangisidir?
- A) 24. madde
- B) 161. madde
- C) 90. madde
- D) 10. madde
- E) 73. madde
Doğru cevap: B
Çözüm: Anayasa 161. madde bütçe ve kesin hesabın anayasal çerçevesini düzenler.
Güncel anayasal sistemde merkezî yönetim bütçe kanun teklifini TBMM'ye kim sunar?
- A) Sayıştay Başkanı
- B) Yüksek Seçim Kurulu Başkanı
- C) Anayasa Mahkemesi Başkanı
- D) Cumhurbaşkanı
- E) Merkez Bankası Başkanı
Doğru cevap: D
Çözüm: Anayasa md. 161 uyarınca bütçe kanun teklifini Cumhurbaşkanı TBMM'ye sunar.
Merkezî yönetim bütçe kanun teklifinin yasama organı olarak görüşülüp karara bağlandığı kurum hangisidir?
- A) Türkiye Büyük Millet Meclisi
- B) Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası
- C) Rekabet Kurumu
- D) Yükseköğretim Kurulu
- E) Sayıştay
Doğru cevap: A
Çözüm: Bütçe teklifini TBMM görüşüp kabul eder; teklif ve kabul işlemleri farklıdır.
5018'e göre merkezî yönetim bütçesinin üç ana bileşeni hangi seçenekte doğru verilmiştir?
- A) Genel, mahallî idare ve sosyal güvenlik bütçeleri
- B) Sosyal güvenlik, mahallî idare ve özel işletme bütçeleri
- C) Genel, özel ve düzenleyici-denetleyici kurum bütçeleri
- D) Yalnız kamu iktisadi teşebbüsleri bütçeleri
- E) Yalnız belediye ve il özel idaresi bütçeleri
Doğru cevap: C
Çözüm: 5018'in (I), (II), (III) cetvellerindeki üç bütçe türü merkezî yönetimi oluşturur.
Sosyal güvenlik kurumları bütçeleri, genel yönetim kapsamı bakımından nasıl değerlendirilir?
- A) Hiçbir kamu mali istatistiğinde yer alamaz
- B) Yalnızca belediye ek bütçesidir
- C) Genel yönetime dahildir ancak merkezî yönetimin (I)–(III) bütçelerine dahil değildir
- D) Yalnız özel sektör bütçesidir
- E) Merkezî yönetimin genel bütçe cetvelidir
Doğru cevap: C
Çözüm: Genel yönetim merkezî yönetim, sosyal güvenlik kurumları ve mahallî idarelerden oluşur.
Belediyelerin bütçeleri, 5018'in genel bütçe türleri ayrımında hangi kapsamda yer alır?
- A) Düzenleyici ve denetleyici kurum bütçesi
- B) Kamu iktisadi teşebbüsü bütçesi
- C) Merkezî yönetim genel bütçesi
- D) Merkezî yönetim özel bütçesi
- E) Mahallî idare bütçeleri
Doğru cevap: E
Çözüm: Belediye, mahallî idareler kapsamındaki bütçeler arasında yer alır.
Devlet tüzel kişiliğine dahil ve 5018'in (I) sayılı cetvelindeki idarelerin bütçesi hangi türdür?
- A) Özel bütçe
- B) Genel bütçe
- C) Mahallî idare bütçesi
- D) Düzenleyici-denetleyici bütçe
- E) Sosyal güvenlik kurumu bütçesi
Doğru cevap: B
Çözüm: Genel bütçe, (I) cetveline dahil devlet tüzel kişiliği idarelerinin bütçesidir.
5018'in (II) sayılı cetvelindeki idarelerin bütçesi hangi kategoriye girer?
- A) Sosyal güvenlik bütçesi
- B) Genel bütçe
- C) Özel sektör şirket bütçesi
- D) Mahallî idare bütçesi
- E) Özel bütçe
Doğru cevap: E
Çözüm: Özel bütçe, 5018'in (II) cetvelindeki kamu idarelerine ait bütçedir.
Bütçede gelir ve giderlerin birbirinden mahsup edilmeden brüt gösterilmesi hangi ilkedir?
- A) Vergi yansıması
- B) Adem-i tahsis
- C) Mali sürüklenme
- D) Gayrisafilik
- E) Tarafsızlık
Doğru cevap: D
Çözüm: Gayrisafilik ilkesi gelir ve giderin ayrı ayrı brüt yazılmasını öngörür.
Kural olarak belirli bir gelirin otomatik olarak tek bir gider kalemine ayrılmaması hangi bütçe ilkesidir?
- A) Adem-i tahsis
- B) Gayrisafilik
- C) Özel karşılıklılık
- D) Artırımcı bütçeleme
- E) Bütçe açığı
Doğru cevap: A
Çözüm: Adem-i tahsis, belli gelirin belli gidere ayrılmaması kuralını anlatır; istisnaları kanunla düzenlenebilir.
Bütçeyle verilen harcama yetkisinin belirli mali yıl için düzenlenmesi hangi ilkeyle ilişkilidir?
- A) Yıllık olma
- B) Verginin yansıması
- C) Mali sürüklenme
- D) Faiz dışı denge
- E) Sermaye transferi
Doğru cevap: A
Çözüm: Yıllık bütçe ilkesi genel olarak bütçe yetkisinin ilgili mali yıl için verilmesidir.
Bütçenin dönem başlamadan önce yetkili organ tarafından kabul edilmesi gereği hangi kavramla açıklanır?
- A) Geçici finansman
- B) Kurum kazancı
- C) Vergi muafiyeti
- D) Ön izin
- E) Mali çarpan
Doğru cevap: D
Çözüm: Ön izin, harcama yetkisinin bütçe kabulü yoluyla önceden verilmesidir.
Kamu gelir ve gider bilgilerinin anlaşılır biçimde açıklanması hangi kamu mali yönetimi ilkesini güçlendirir?
- A) Vergiden kaçınma
- B) Bütçe açığının zorunlu sıfırlanması
- C) Mali saydamlık
- D) Sermaye amortismanı
- E) Borç servisi
Doğru cevap: C
Çözüm: Mali saydamlık mali işlemlerin anlaşılır ve erişilebilir biçimde sunulmasını ifade eder.
Personel, mal ve hizmet gibi girdi ve harcama kalemlerini denetlemeye öncelik veren bütçe sistemi hangisidir?
- A) Klasik bütçe
- B) Sıfır tabanlı bütçe
- C) PPBS
- D) Program bütçe
- E) Performans bütçe
Doğru cevap: A
Çözüm: Klasik bütçe yaklaşımı özellikle ödenek ve harcama girdilerine odaklanır.
Harcama kaynaklarını çıktı, sonuç ve ölçülebilir göstergelerle ilişkilendirmeyi amaçlayan bütçeleme yaklaşımı hangisidir?
- A) Yalnız geçici bütçe
- B) Artırımcı bütçe
- C) Gayrisafi bütçe
- D) Yalnız klasik bütçe
- E) Performans bütçe
Doğru cevap: E
Çözüm: Performans bütçelemede başarı hedefleri ve çıktı/sonuç ölçümleri önemlidir.
Bütçe kaynaklarını program, alt program ve faaliyet çerçevesinde politika amaçlarına göre düzenleyen sistem hangisidir?
- A) Yalnız genel bütçe
- B) Yalnız nakit bütçesi
- C) Yalnız klasik bütçe
- D) Program bütçe
- E) Sadece artırımcı bütçe
Doğru cevap: D
Çözüm: Program bütçe, kaynakları politika amaçlarına bağlı program, alt program ve faaliyetler üzerinden düzenler.
Her harcama kaleminin önceki yıl tahsisine otomatik dayanılmadan yeniden gerekçelendirilmesi hangi yaklaşımın özelliğidir?
- A) Gayrisafi gösterim
- B) Sıfır tabanlı bütçeleme
- C) Fonksiyonel sınıflandırma
- D) Artırımcı bütçeleme
- E) Özel bütçe
Doğru cevap: B
Çözüm: Sıfır tabanlı bütçeleme, harcamaları başlangıçta sıfır varsayıp yeniden gerekçelendirmeye odaklanır.
Bütçe giderlerinin personel, faiz, mal ve hizmet alımı gibi iktisadi türlerine göre ayrılması hangi sınıflandırmadır?
- A) Fonksiyonel sınıflandırma
- B) Sadece coğrafi sınıflandırma
- C) Program hedefi sınıflandırması
- D) Kurumsal sınıflandırma
- E) Ekonomik sınıflandırma
Doğru cevap: E
Çözüm: Ekonomik sınıflandırma harcamanın iktisadi niteliğine bakar; hizmet amacı fonksiyonel boyuttur.