Harcama kaynaklarını çıktı, sonuç ve ölçülebilir göstergelerle ilişkilendirmeyi amaçlayan bütçeleme yaklaşımı hangisidir?
- A) Yalnız geçici bütçe
- B) Artırımcı bütçe
- C) Gayrisafi bütçe
- D) Yalnız klasik bütçe
- E) Performans bütçe
Doğru cevap: E
Çözüm: Performans bütçelemede başarı hedefleri ve çıktı/sonuç ölçümleri önemlidir.
Verginin kanunen satıcıdan tahsil edilmesine rağmen alıcının daha yüksek fiyat ödemesi hangi sürece örnektir?
- A) Verginin kaldırılması
- B) Verginin ileriye yansıtılması
- C) Tahsilatın tahakkuka dönüşmesi
- D) Verginin geriye yansıtılması
- E) Matrahın ortadan kalkması
Doğru cevap: B
Çözüm: Satıcının yükün bir kısmını fiyatla tüketiciye aktarması ileriye yansıtma örneğidir.
Basit modelde transfer artışı için çarpanın işareti genellikle nedir?
- A) Daima negatif
- B) Mutlaka sıfır
- C) Tanımsız
- D) Faiz oranına eşit
- E) Pozitif
Doğru cevap: E
Çözüm: Transferler kullanılabilir geliri artırdığından tüketim üzerinden pozitif çarpan yaratabilir.
Mükellefin beyanına dayanan verginin tarh ve tahakkukunda VUK'a göre hangi belge özellikle önemlidir?
- A) İcra ihalesi şartnamesi
- B) Banka hesap ekstresi
- C) Trafik cezası tutanağı
- D) Tapu senedi
- E) Tahakkuk fişi
Doğru cevap: E
Çözüm: Beyan üzerine alınan vergiler VUK'un belirlediği usulde tahakkuk fişiyle tarh ve tahakkuk ettirilir.
Bütçe ekonomik sınıflandırmasında kamu borcuna ilişkin faiz ödemeleri hangi ana grupta izlenir?
- A) Faiz giderleri
- B) Mal ve hizmet alımları
- C) Yedek ödenekler
- D) Personel giderleri
- E) Sermaye giderleri
Doğru cevap: A
Çözüm: Faiz giderleri, ekonomik bütçe kodlarında ayrı bir ana harcama grubudur.
Basit kapalı Keynesyen modelde eşit tutarlı kamu harcaması ve vergi artışının çarpanına ne denir?
- A) Denk bütçe çarpanı
- B) Dış ticaret çarpanı
- C) Para tabanı çarpanı
- D) Borç servis oranı
- E) Faiz süresi
Doğru cevap: A
Çözüm: Basit denk bütçe çarpanı, ΔG ve ΔT eşit değiştiğinde toplam gelir etkisini ifade eder.
Bir kamu yatırımının bir yıl sonra doğacak 110 milyon TL net sosyal faydası var. Sosyal iskonto oranı %10 ise bu faydanın bugünkü değeri kaç milyon TL’dir?
- A) 120
- B) 100
- C) 121
- D) 99
- E) 110
Doğru cevap: B
Çözüm: Bugünkü değer = 110/(1+0,10) = 100 milyon TL.
Bir faaliyetin sağladığı pozitif dışsal fayda 18 TL, özel marjinal fayda 32 TL ise toplumsal marjinal fayda kaç TL’dir?
- A) 32 TL
- B) 576 TL
- C) 14 TL
- D) 50 TL
- E) 18 TL
Doğru cevap: D
Çözüm: MSB = MPB + MEB = 32 + 18 = 50 TL’dir.
c=0,80, t=0,25, m=0,10 ise basit açık ekonomi kamu harcama çarpanı kaçtır?
Doğru cevap: E
Çözüm: 1/[1−0,8×0,75+0,10]=1/0,50=2.
Borç servisi 500, bunun 140’ı faiz ise anapara ödemesi kaç milyar TL’dir?
- A) 640
- B) 140
- C) 500
- D) 360
- E) 260
Doğru cevap: D
Çözüm: Anapara = servis − faiz = 500 − 140 = 360.
Kanunen tanınan bir istisnadan gerçek koşulları karşılayarak yararlanmak ile gerçeğe aykırı belgeyle vergi gizlemek arasındaki temel fark nedir?
- A) İlk işlem daima vergi kaçırma suçudur
- B) İlki hukuka uygun vergiden kaçınma, ikincisi hukuka aykırı davranış olabilir
- C) İkisi de yalnız gelir vergisinin konusu değildir
- D) İkinci işlem yalnız tarh zamanaşımı işlemidir
- E) Her iki işlem de kanunen mutlaka serbesttir
Doğru cevap: B
Çözüm: Hukuka uygun indirim/istisna kullanımı ile gerçeğe aykırı beyan veya belge kullanımı aynı hukuki nitelikte değildir.
Bir idarenin aldığı yazıcı kâğıdı ile inşa ettirdiği yeni hizmet binasının giderleri nasıl ayrılır?
- A) Kâğıt: mal-hizmet; bina: şartları sağlıyorsa sermaye gideri
- B) İkisi de otomatik sermaye transferidir
- C) İkisi de otomatik faiz gideridir
- D) Kâğıt: sermaye transferi; bina: personel
- E) Kâğıt: faiz; bina: cari transfer
Doğru cevap: A
Çözüm: Tüketilebilir kırtasiye cari nitelikte mal alımıdır; uzun ömürlü bina sermaye edinimidir.
Fiilî bütçe dengesi −100, konjonktürel bileşen −30 ise yapısal denge kaçtır?
- A) −130
- B) +70
- C) +30
- D) −70
- E) −100
Doğru cevap: D
Çözüm: Yapısal denge = fiilî − konjonktürel = −100−(−30)=−70.
Özel marjinal maliyet 55 ve marjinal dışsal maliyet 25 birimse sosyal marjinal maliyet kaçtır?
- A) 1.375
- B) 55
- C) 30
- D) 25
- E) 80
Doğru cevap: E
Çözüm: Sosyal marjinal maliyet=55+25=80.
Bir sağlık programında 'yapılan aşı sayısı' ile 'hastalık görülme oranındaki azalma' hangi performans boyutlarını sırasıyla gösterir?
- A) Çıktı ve sonuç
- B) Bütçe açığı ve bütçe fazlası
- C) İç denetim ve kesin hesap
- D) Sonuç ve girdi
- E) Girdi ve girdi
Doğru cevap: A
Çözüm: Uygulanan aşı sayısı doğrudan hizmet çıktısı; hastalık oranındaki değişim daha geniş sonuç/etki ölçüsüdür.
Basit Keynesyen modelde c = 0,6 iken 40 birimlik kamu alımı artışı ile 40 birimlik karşılıksız transfer artışının gelir etkileri sırasıyla kaçtır?
- A) 40 ve 40
- B) 100 ve 100
- C) 60 ve 100
- D) 80 ve 60
- E) 100 ve 60
Doğru cevap: E
Çözüm: G çarpanı 1/0,4 = 2,5 ⇒ 100; transfer çarpanı 0,6/0,4 = 1,5 ⇒ 60.
Varsayımsal tarifede ilk 100.000 TL %10, sonraki 200.000 TL %20, aşan tutar %30 vergileniyor. Matrah 350.000 TL ve mahsup edilebilir ön kesinti 25.000 TL ise başka unsur olmadan kalan ödenecek vergi kaç TL'dir?
- A) 25.000 TL
- B) 50.000 TL
- C) 40.000 TL
- D) 65.000 TL
- E) 35.000 TL
Doğru cevap: C
Çözüm: Toplam vergi 100.000×%10+200.000×%20+50.000×%30=65.000; ön kesinti 25.000 mahsubu sonrası 40.000 TL kalır.
Doğrusal arz-talep modelinde vergi öncesi miktar 300, vergi sonrası miktar 260 ve birim vergi 15 TL'dir. Vergi geliri ile ölü ağırlık kaybı sırasıyla kaçtır?
- A) 4.500 TL ve 300 TL
- B) 3.900 TL ve 600 TL
- C) 4.500 TL ve 600 TL
- D) 3.900 TL ve 300 TL
- E) 2.600 TL ve 300 TL
Doğru cevap: D
Çözüm: Vergi hasılatı 15×260=3.900; üçgen kayıp 1/2×15×(300−260)=300 TL'dir.
Yatırımcılar Hazine’nin iki yıl önce ihraç ettiği tahvili birbirlerine satıyor. Hangi ifade yanlıştır?
- A) Satıcı ve alıcı arasında el değişimi vardır
- B) İkincil piyasa işlemidir
- C) Bu satış tek başına Hazine için yeni brüt borçlanma yaratır
- D) Hazine’nin ihraçtaki anapara borcu otomatik silinmez
- E) Tahvilin piyasa fiyatı değişebilir
Doğru cevap: C
Çözüm: Yatırımcılar arası ikincil satış, yeni bir Hazine ihracı değildir.
Durgunluk için tasarlanan kamu projesi uzun ihale ve yapım süreci sonunda ekonomi aşırı ısınırken harcama yaratıyor. Bu durum hangi riski örnekler?
- A) Otomatik dengeleyicinin zamanında devreye girmesi
- B) Her çarpanın sıfıra düşmesi
- C) Uygulama/etki gecikmesinin prokonjonktürel sonuç yaratması
- D) Bütçenin kendiliğinden denk olması
- E) Fiyat esnekliğinin tamamen yokluğu
Doğru cevap: C
Çözüm: Geç gelen harcama, konjonktür değiştiğinde aşırı talebi artırabilir.