Bütçenin dönem başlamadan önce yetkili organ tarafından kabul edilmesi gereği hangi kavramla açıklanır?
- A) Geçici finansman
- B) Kurum kazancı
- C) Vergi muafiyeti
- D) Ön izin
- E) Mali çarpan
Doğru cevap: D
Çözüm: Ön izin, harcama yetkisinin bütçe kabulü yoluyla önceden verilmesidir.
Merkezi yönetim bütçesinde dönem içinde ihtiyaç doğabilecek giderler için ayrılan ödenek türü hangisidir?
- A) Özel tüketim vergisi
- B) Mülkiyet geliri
- C) Faiz geliri
- D) Sermaye transferi
- E) Yedek ödenek
Doğru cevap: E
Çözüm: Yedek ödenek, bütçede daha sonra doğabilecek ihtiyaçlar için ayrılan ödenek grubudur.
Vergilendirme bakımından maddi olayların ve kayıt/durumların saptanmasına yönelik temel idari işlem hangisidir?
- A) Vergi tahsili
- B) Ortalama vergi oranı
- C) Kurumlar vergisi indirimi
- D) Vergi istisnası
- E) Yoklama
Doğru cevap: E
Çözüm: Yoklama, vergilendirmeyle ilgili maddi durum ve olayların tespitine yönelik bir usul işlemidir.
Yasal bir vergi indirimi nedeniyle tahsil edilmeyen kamu geliri, politika analizinde hangi kavram altında incelenir?
- A) Vergi kaçırma geliri
- B) Kesinleşmiş vergi cezası
- C) Verginin idari tahsilatı
- D) Borçlanma anaparası
- E) Vergi harcaması
Doğru cevap: E
Çözüm: İndirim ve istisnalarla olağan vergileme karşısında vazgeçilen gelir vergi harcaması niteliği taşıyabilir.
Yalnızca sonradan kanunda açıkça belirlenen bir tarihte tahsil edilecek verginin matrahı ve oranı mükellefe baştan bildiriliyor. Bu tasarımın doğrudan güçlendirdiği klasik ilke hangisidir?
- A) Vergiden kaçınma
- B) Vergi yansıması
- C) Mali sürüklenme
- D) Belirlilik
- E) Spesifiklik
Doğru cevap: D
Çözüm: Matrah, oran ve ödeme tarihinin önceden açık olması vergide belirlilik ilkesini güçlendirir.
Bütçe kanunu süresinde çıkarılamadığı gibi geçici bütçe kanunu da çıkarılamıyorsa hangi yöntem öngörülür?
- A) Bütün idarelerin sınırsız harcama yapması
- B) Bütün vergilerin otomatik kaldırılması
- C) Kamu hizmetlerinin hukuken kendiliğinden tümüyle durması
- D) Önceki yıl bütçesinin yeniden değerleme oranına göre artırılarak uygulanması
- E) Bütçenin yalnız faiz giderlerinden oluşması
Doğru cevap: D
Çözüm: Anayasa 161 önceki yıl bütçesinin yeniden değerleme oranına göre artırılarak uygulanmasını öngörür.
İki dönem sonunda 1.210 TL ödeyen kuponsuz senet için dönemlik iskonto oranı %10 ise bugünkü fiyat kaç TL’dir?
- A) 1.000 TL
- B) 1.100 TL
- C) 1.210 TL
- D) 900 TL
- E) 1.331 TL
Doğru cevap: A
Çözüm: P = 1.210 / (1,10)^2 = 1.000 TL.
Türk vergi sistemindeki tam ve dar mükellefiyet ayrımının genel mantığı hangi seçenekte doğru verilmiştir?
- A) Tam mükellefiyet geniş gelir/kazanç kapsamına, dar mükellefiyet ilgili Türkiye kaynaklı kapsama dayanır
- B) Dar mükellef her durumda hiçbir vergi ödemez
- C) Tam mükellefiyet yalnız KDV, dar mükellefiyet yalnız MTV demektir
- D) Tam mükellefiyet yalnız yurt dışındaki varlıklarla sınırlıdır
- E) Tam mükellefiyet sadece gerçek kişilere, dar mükellefiyet sadece bankalara özgüdür
Doğru cevap: A
Çözüm: İlgili kanunların yerleşme/merkez ve kaynak ölçütlerine göre tam ve dar mükellefiyet kapsamı farklılaşır.
Bir bölgede herkesin yararlandığı sokak aydınlatması için bireyler katkı yapmaktan kaçınıyorsa en doğrudan hangi sorun ortaya çıkmıştır?
- A) Talebin yatay toplamı
- B) Tam mülkiyet devri
- C) Pozitif üretim dışsallığının yokluğu
- D) Sürekli azalan marjinal maliyet
- E) Bedavacılık sorunu
Doğru cevap: E
Çözüm: Kişiler katkı vermeseler de aydınlatmadan yararlanabileceklerini düşünürler.
Vergi gelirleri 600, toplam bütçe gelirleri 800 milyar TL ise vergi dışı ve diğer gelirlerin toplam payı, başka negatif gelir ayarlaması yok varsayımıyla yüzde kaçtır?
- A) %20
- B) %25
- C) %80
- D) %40
- E) %75
Doğru cevap: B
Çözüm: Vergi dışı/diğer toplam = 800−600=200; payı 200/800×100 = %25’tir.
Basit Keynesyen modelde c=0,60 ise harcama çarpanı kaçtır?
- A) 1,5
- B) 4
- C) 0,4
- D) 2,5
- E) 1,6
Doğru cevap: D
Çözüm: Harcama çarpanı 1/(1−0,60)=2,5 olarak bulunur.
Bir kamu projesinin faydası 260, maliyeti 300 birimdir. Net sosyal fayda kaçtır?
- A) +40
- B) +560
- C) 0
- D) −560
- E) −40
Doğru cevap: E
Çözüm: 260−300=−40; ölçülen net fayda negatiftir.
Borçla finanse edilen kamu harcamasının özel yatırımı azaltması olasılığı hangi mekanizmayla en çok ilişkilidir?
- A) Bütün gelir vergilerinin otomatik kalkmasıyla
- B) Kamusal malın zorunlu olarak özel mala dönüşmesiyle
- C) Tüm fiyatların matematiksel olarak sıfıra düşmesiyle
- D) Faizler ve kaynak kullanımında rekabet nedeniyle dışlama etkisiyle
- E) Toplumdaki her yatırımın eşit miktarda artmasıyla
Doğru cevap: D
Çözüm: Dışlama etkisi, finansman ve kaynak piyasalarındaki baskının özel harcamaları azaltabilmesidir.
Bir ekonomide toplam sosyal faydası 700, doğrudan maliyeti 520, göz ardı edilen çevre maliyeti 140 olan projenin gerçek net sosyal faydası kaçtır?
- A) +180
- B) +40
- C) +140
- D) +660
- E) −40
Doğru cevap: B
Çözüm: Gerçek toplam maliyet=520+140=660, net fayda=700−660=+40.
İki kişinin kamusal mala ilişkin marjinal faydaları MB₁ = 100 − 2Q ve MB₂ = 80 − Q, marjinal üretim maliyeti MC = 60 ise etkin miktar kaç birimdir?
- A) 20 birim
- B) 40 birim
- C) 50 birim
- D) 30 birim
- E) 60 birim
Doğru cevap: B
Çözüm: Samuelson koşulu: (100 − 2Q) + (80 − Q) = 60; 180 − 3Q = 60 ve Q = 40.
Basitleştirilmiş örnekte vergi hariç bedel 1.000 TL, ÖTV oranı %20, KDV oranı %20 ve hesaplanan ÖTV'nin KDV matrahına girdiği varsayılıyor. Toplam nihai bedel kaç TL olur?
- A) 1.200 TL
- B) 1.600 TL
- C) 1.400 TL
- D) 1.480 TL
- E) 1.440 TL
Doğru cevap: E
Çözüm: ÖTV 1.000×%20=200. KDV (1.000+200)×%20=240. Toplam bedel 1.000+200+240=1.440 TL.
Genel yönetim mali istatistiklerinde merkezî yönetimin mahallî idareye yaptığı 100 birimlik transfer, konsolide toplamda neden karşılıklı olarak elimine edilebilir?
- A) Mahallî idarenin varlığı genel yönetimden kaldırılsın diye
- B) Merkezî yönetimde bütün vergi gelirleri sıfırlansın diye
- C) Transfer hukuk dışı olduğundan bütün bütçeler silinsin diye
- D) Aynı genel yönetim içindeki aktarmayı iki kez saymamak için
- E) Ödenek ve gider kavramları her zaman aynı olduğundan
Doğru cevap: D
Çözüm: Aynı kapsamdaki kurumlar arası karşılıklı transferin konsolidasyonda elimine edilmesi toplamı çift saymayı önler.
Laffer eğrisine dayanarak bir ülkede vergi oranının %30'dan %25'e düşürülmesinin kesin olarak vergi gelirini artıracağı iddia ediliyor. Bu iddiadaki temel hata hangisidir?
- A) Laffer yaklaşımında vergi oranının gelirle ilişkisi tamamen doğrusal kabul edilir
- B) Her koşulda optimum oran tam olarak %50'dir
- C) Ülkenin eğri üzerindeki konumu ve matrah tepkisi bilinmeden sonuç kesinleştirilemez
- D) Vergi geliri vergi matrahından hiçbir şekilde etkilenmez
- E) Vergi oranını azaltmak matematiksel olarak her zaman geliri azaltır
Doğru cevap: C
Çözüm: Laffer eğrisi ters-U olasılığını gösterir; belirli bir oran indiriminin hasılat etkisi koşullara ve başlangıç konumuna bağlıdır.
Bir ülkede vergi gelirleri 300’den 400’e, nominal GSYH 3.000’den 5.000’e çıkmıştır. Vergi gelirlerinin GSYH’ye oranı nasıl değişmiştir?
- A) %10’dan %13,33’e yükselmiştir
- B) %10’dan %8’e düşmüştür
- C) %6’dan %8’e yükselmiştir
- D) %10’da sabit kalmıştır
- E) %8’den %10’a yükselmiştir
Doğru cevap: B
Çözüm: İlk oran 300/3.000 = %10; ikinci oran 400/5.000 = %8’dir.
Aşağıdaki önermelerden hangisi kamu kesiminin ürettiği mallar ile ekonomik anlamda kamusal mallar arasında doğru ayrımı yapar?
- A) Özel üreticinin hiçbir zaman kamusal mal sunması mümkün değildir
- B) Ücretsiz sunulan her özel mal saf kamusal mala dönüşür
- C) Devletin ürettiği her mal zorunlu olarak saf kamusal maldır
- D) Bir malın devletçe üretilmesi tek başına rakipsiz ve dışlanamaz olduğu anlamına gelmez
- E) Kamusal mal tanımında tüketim özellikleri önemsizdir
Doğru cevap: D
Çözüm: Ekonomik sınıflandırma üreticinin kimliğine değil tüketimde rakiplik ve dışlanabilirlik özelliklerine dayanır.